Trung Quốc vừa kêu gọi các doanh nghiệp nhà nước lớn nhất của mình đóng vai trò tích cực hơn ở Hồng Kông, bao gồm đẩy mạnh việc đầu tư và kiểm soát nhiều hơn các công ty tại trung tâm tài chính này, trong bối cảnh Bắc Kinh cố gắng dập tắt tình trạng bất ổn kéo dài nhiều tháng do biểu tình tại thành phố cảng này, các giám đốc điều hành trong cuộc tiết lộ với hãng tin Reuter.

Tại một cuộc họp tại Thâm Quyến – thành phố giáp ranh Hồng Kông ở Trung Quốc đại lục – ngày 11/9, đại diện cấp cao của gần 100 doanh nghiệp nhà nước lớn nhất Trung Quốc đã được hối thúc có hành động xoa dịu cuộc khủng hoảng chính trị lớn nhất mà Trung Quốc phải đối mặt sau nhiều năm, ba giám đốc điều hành chia sẻ với Reuters.

Hồng Kông: Trung Quốc hối thúc doanh nghiệp nhà nước đầu tư mạnh tay để dập tắt biểu tình
Cảnh sát Hồng Kông trong cuộc biểu tình (ảnh: Nikkei Asian Review).

Tại cuộc họp, các doanh nghiệp nhà nước cam kết đầu tư nhiều hơn vào các ngành công nghiệp chủ chốt của Hồng Kông, bao gồm bất động sản và du lịch, nhằm tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương và ổn định thị trường tài chính. Không có khoản đầu tư cụ thể nào được thảo luận hoặc cam kết trước, hai trong số các giám đốc điều hành được yêu cầu giấu tên cho biết.

Các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) tham dự gồm Tập đoàn dầu khí Sinopec và Tập đoàn Thương mại China Merchants Group. 

Cuộc họp được tổ chức bởi Ủy ban Giám sát và Quản lý Tài sản Nhà nước (SASAC), cơ quan trung ương quyền lực phụ trách giám sát các doanh nghiệp nhà nước, trong đó bao gồm một số công ty lớn nhất thế giới trong các ngành công nghiệp như thép, năng lượng, vận chuyển và viễn thông.  

SASAC, Sinopec và China Merchants Group đã không trả lời yêu cầu bình luận của Reuters.

Thay vì chỉ nắm giữ cổ phần tại các doanh nghiệp Hồng Kông, DNNN Trung Quốc cũng được khuyến khích tìm cách kiểm soát các công ty và giành quyền ra quyết định, một người tham gia cuộc họp cho biết. 

“Giới doanh nhân chủ chốt ở Hồng Kông chắc chắn chưa làm đủ. Hầu hết bọn họ không tư duy giống chúng tôi”, giám đốc điều hành của một DNNN có mặt tại cuộc họp trao đổi với Reuters.

Hồng Kông: Trung Quốc hối thúc doanh nghiệp nhà nước đầu tư mạnh tay để dập tắt biểu tình
Bờ sông Tiêm Sa Chủy ở Hồng Kông, Trung Quốc ngày 27/8/2019 (ảnh: REUTERS).

Bí thư đảng ủy của SASAC, Hao Peng, đã có mặt tại Hồng Kông vào ngày 11/9 để tham dự một diễn đàn về Sáng kiến Vành đai và Con đường cho biết, các DNNN đang tìm cách hợp tác trong các dự án chủ chốt của thành phố, theo thông cáo báo chí của SASAC. Ông Hao cũng đã gặp Đặc khu trưởng Carrie Lam.

“Nghĩa vụ quốc gia”

Tuy rằng các DNNN lớn của Trung Quốc là các doanh nghiệp vì lợi nhuận và nhiều trong số đó được giao dịch trên sàn chứng khoán, nhưng từ lâu chúng vẫn luôn được kỳ vọng sẽ hoàn thành các nghĩa vụ quốc gia, bao gồm việc duy trì tỷ lệ tuyển dụng cao và giúp Bắc Kinh hiện thực hóa các chiến lược như sáng kiến Vành đai & Con đường.

Nhiều tháng biểu tình lớn ở Hồng Kông được thúc đẩy bởi một dự luật có chủ đích cho phép dẫn độ các nghi phạm đến xét xử tại các tòa án ở Trung Quốc đại lục. Các cuộc biểu tình đã được thúc đẩy khi nhiều người Hồng Kông nhìn thấy Trung Quốc đang gây tác động để làm xói mòn chế độ “một quốc gia hai chế độ” kể từ khi mảnh đất này được Anh nhượng lại vào năm 1997.

Việc mở rộng tầm ảnh hưởng của Bắc Kinh ở Hồng Kông bao gồm việc thu mua các doanh nghiệp và bất động sản. 

Nền kinh tế Hồng Kông đã từng bị chi phối bởi các hãng buôn lớn của Anh có nguồn gốc từ thế kỷ 19. Các ông trùm tư bản địa phương bắt đầu tiếp quản nhiều doanh nghiệp vào cuối thế kỷ 20, tạo ra các tập đoàn lớn như trường hợp CK Hutchison Holdings (0001.HK) của tỷ phú Lý Gia Thành.

Bắc Kinh đã sẵn sàng gây áp lực để các doanh nghiệp Hồng Kông trở nên ‘yêu Trung Quốc’ hơn, khi bày tỏ sự bất bình trong cuộc họp vào tháng 8 với giới doanh nhân chủ chốt của thành phố, rằng họ chưa làm đủ để làm dập tắt các cuộc biểu tình, theo báo cáo vào thời điểm đó của Tân Hoa Xã. 

Trong cuộc họp với khoảng 500 nhà lãnh đạo doanh nghiệp và các chính trị gia thân Bắc Kinh từ Hồng Kông vào tháng 8, chính quyền Trung Quốc kêu gọi họ “không nên tỏ ra sợ hãi và đứng lên” để ngăn chặn bạo lực trong thành phố, Tân Hoa Xã đưa tin.

Hãng hàng không Cathay Pacific Airways Ltd (0293.HK), một di sản từ thời kỳ thuộc địa của Hồng Kông, đã hứng chịu thiệt hại lớn nhất sau khi Bắc Kinh yêu cầu họ đình chỉ công tác các nhân viên ủng hộ cuộc biểu tình. Chủ tịch của hãng đã tuyên bố kế hoạch từ chức vào tháng 11, chỉ chưa đầy ba tuần sau khi CEO Rupert Hogg rời đi trong bối cảnh bị Bắc Kinh kiểm soát chặt chẽ đối với việc để nhân viên đi biểu tình. 

Công ty điều hành tàu điện ngầm Hồng Kông MTR Corp (0066.HK) cũng đã cúi đầu trước áp lực của Bắc Kinh, sau khi truyền thông nhà nước Trung Quốc bày tỏ sự thất vọng vì hãng này đã tạo điều kiện cho người biểu tình “lan truyền bạo lực”.