Việc vận chuyển vàng bí mật từ Venezuela đến một nhà máy lọc dầu ở Uganda thuộc châu Phi đã phơi bày một nền kinh tế ngầm toàn cầu, nhiều nghi phạm đang giúp nhà lãnh đạo cố thủ Nicolas Maduro bám lấy quyền lực, theo The Wall Street Journal.

Chính phủ của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đang bán hết dự trữ vàng của đất nước mình. Một trong số đó đã được bí mật vận chuyển sang Đông Phi như một mánh khóe nhằm trốn tránh các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ.

Vàng tại AGR ở Entebbe năm ngoái. ẢNH: ESTHER RUTH MBABAZ của The Wall Street Journal.

Trên hai chuyến bay đầu tháng 3, ít nhất 7,4 tấn vàng tương đương với hơn 300 triệu USD theo tỷ giá trên thị trường, đã được chuyển từ Venezuela đến một nhà máy lọc dầu ở Uganda. Các quan chức ở Venezuela và Uganda cùng một nhà ngoại giao nước ngoài và các nhà lập pháp đối lập Venezuela kết luận, chính phủ của ông Maduro đã cho mang các thỏi vàng ra nước ngoài theo cách này.

Fred Enanga, người phát ngôn của cảnh sát quốc gia Uganda cho biết, có một máy bay phản lực của Nga đã chở hai chuyến hàng trong đó chứa đầy vàng tới sân bay quốc tế ở Entebbe, Uganda. Một sĩ quan cảnh sát cao cấp của nước này đã xác nhận, chính anh thấy những giấy tờ đi kèm xác nhận số vàng này (trong đó có một số sê-ri trầy xước) là tài sản của ngân hàng trung ương Venezuela. Hồ sơ chuyến bay cho thấy cả hai chuyến đều tới từ Caracas, Venezuela.

videoinfo__video3.dkn.tv||8d56e6d60__

Các lô hàng phơi bày một đường dây hoạt động ngầm trong nền kinh tế toàn cầu, nhiều nghi phạm đang giúp ông Maduro bám lấy quyền lực bằng cách đi đường vòng tránh hệ thống tài chính quốc tế do Mỹ chi phối. Washington đã công nhận lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido là tổng thống lâm thời hợp pháp của Venezuela, trực tiếp đánh vào tài chính và thi hành các biện pháp trừng phạt khác đối với quan chức và tổ chức của ông Maduro, đồng thời đe dọa các hình phạt đối với những cá nhân, tổ chức  kinh doanh với chính phủ Maduro.

Cuộc đối đầu giữa hai nhà lãnh đạo đang lan ra cả bên ngoài Venezuela, với khoảng 50 quốc gia cùng Hoa Kỳ ủng hộ ông Guaido trong khi những nước khác đứng về phía ông Maduro. Nền kinh tế giàu có nhất của Mỹ Latinh đã kiệt quệ đến mức xảy ra nạn đói, doanh số bán dầu suy giảm mạnh và người dân đang phải chịu cảnh mất điện kéo dài và không có đủ hàng hóa thiết yếu cho sinh hoạt.

Hoa Kỳ và các quan chức khác nói bán vàng là một trong những hoạt động tài chính cuối cùng của vòng đời tồn tại của một chính phủ.

Vàng đã đến Entebbe thông qua Công ty TNHH Lọc vàng Châu Phi (AGR) tọa lạc trên một khu đất cách đường băng cũ khoảng 500 mét trước khi được xuất khẩu sang Trung Đông, cảnh sát Uganda cho biết.

AGR, cách đường băng Entebbe cũ khoảng 500m. ẢNH: ESTHER RUTH MBABAZI của The Wall Street Journal

Tổng hợp thông tin từ quan chức cảnh sát Ugandan, Cơ quan tình báo tài chính khu vực và những kẻ buôn lậu trong khu vực, thì nhà máy lọc dầu này bắt đầu hoạt động vào năm 2015, một số vàng mà nó xử lý được cho là nhập lậu từ miền đông Congo và các quốc gia châu Phi khác,

Bất chấp việc Hoa Kỳ không khuyến khích sử dụng cái gọi là khoáng sản thiếu minh bạch từ Congo. Vàng từ AGR đã xâm nhập vào chuỗi cung ứng của các công ty Mỹ bao gồm General Motors Co., General Electric Co. và Starbucks Corp, điều này được thể hiện trên các hồ sơ những công ty này năm 2018 lưu trữ tại Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ.

Khi được hỏi về vấn đề này, phát ngôn viên của General Motors cho biết họ có chính sách cấm các nhà cung cấp sử dụng lao động cưỡng bức, không tự nguyện hoặc tham gia vào các hoạt động kinh doanh tham nhũng. Trong khi đó General Electric và Starbucks từ chối bình luận.

Tổng thống Ugandan Yoweri Museveni, màu trắng, với Alain Goetz và vảy vàng tại AGR năm 2017. ẢNH: GAEL GRILHOT của The Wall Street Journal

AGR được thành lập vào năm 2014 và tới nay đã xử lý, xuất khẩu hơn 38 tấn vàng. Vàng sau khi được tinh chế thì gần như không thể theo dõi được nguồn gốc xuất xứ. Liên Hợp Quốc cho biết vàng là nguồn tài chính chính mà lực lượng dân quân và một bộ phận quân đội ở miền đông Congo tài trợ cho một cuộc xung đột giết chết hàng triệu người.

Tổng giám đốc AGR Cherry Anne Dacdac nói rằng công ty không xử lý vàng nhập lậu hoặc không rõ nguồn gốc và từ chối bình luận về các lô hàng đã nhập trong tháng ba. Cô nói rằng tất cả các hoạt động kinh doanh của AGR là hợp pháp, và tại cuộc họp quản lý ngày 26/3, AGR đã xác nhận họ sẽ không chấp nhận những giao dịch liên quan đến Venezuela.

Việc bán vàng trước đó của chính phủ Maduro đã là một điểm gây tranh cãi. Từ cuối năm 2017 đến ngày 1/2/2019, ngân hàng trung ương nước này đã bán ít nhất 73,3 tấn vàng tương đương với khoảng 3 tỷ đô la theo giá trị thị trường, cho các công ty ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Thổ Nhĩ Kỳ, theo Ủy ban tài chính của Quốc hội Hoa Kỳ.

videoinfo__video3.dkn.tv||3b4136de6__

Nhà Trắng ngày 1/11/2018 tuyên bố các lệnh trừng phạt nhằm ngăn chặn việc bán vàng của Venezuela. Kể từ đó, vài chục tấn vàng nữa đã biến mất khỏi ngân hàng trung ương Venezuela và được bí mật xuất khẩu, theo các nhà lập pháp đối lập và một nguồn tin thân thuộc với kho bạc cho hay. Các ngân hàng Venezuala trong nhiều tuần qua đã không còn điện và nước.

Phát ngôn viên của Ngân hàng trung ương Venezuela và Bộ Thông tin nước này đã không trả lời yêu cầu bình luận. Chính phủ Maduro đã nói rất ít về việc bán vàng của mình và thường xuyên bác bỏ các lệnh trừng phạt và cho rằng những cáo buộc trên là một phần của chiến dịch quốc tế nhằm bao vây thành phố Caracas.

Sydney Asubo, Giám đốc điều hành của Cơ quan Tình báo Tài chính của chính phủ Uganda, chịu trách nhiệm chống rửa tiền cho biết, cơ quan này đã báo cáo các hoạt động buôn lậu cho chính quyền và yêu cầu truy tố. Ông nói, chưa có mệnh lệnh nào được đưa ra, trong khi chờ kết luận điều tra về AGR của Thanh tra Chính phủ Uganda về các nghi ngờ trốn thuế, buôn lậu và rửa tiền.

Ali Munira, phát ngôn viên của Thanh tra, chịu trách nhiệm điều tra tham nhũng và các hành vi lạm dụng khác, xác nhận đang có một cuộc điều tra nhưng từ chối bình luận về chi tiết.

Ngân Hà

videoinfo__video3.dkn.tv||59059680a__