208 cá nhân, gồm hàng chục hoàng tử và quan chức chính phủ đã bị triệu tập thẩm vấn trong chiến dịch chống tham nhũng quy mô lớn của Ả Rập Xê-Út. 

Theo tuyên bố chính thức của Bộ Thông tin Ả Rập Xê-Út, quy mô của các vụ tham nhũng bị phát hiện trong chiến dịch truy quét này “có thể vô cùng lớn”, số người bị bắt có thể chưa dừng lại. Đây là chiến dịch truy quét tham nhũng lớn chưa từng có trong lịch sử nước này.

7 người trong số họ đã được thả ra. Khoảng 1.700 tài khoản ngân hàng cũng đã bị đóng băng.

Thái tử kế vị Mohammed bin Salman. (Ảnh: Soha.vn)
Thái tử kế vị Mohammed bin Salman. (Ảnh: Soha.vn)

Theo báo The Wall Street Journal (WSJ) ngày 8/11, khoảng 2.000-3.000 tỉ Riyal (tương đương hơn 500-800 tỉ USD) tiền mặt và các tài sản giá trị có thể sẽ bị tịch thu trong chiến dịch đàn áp tham nhũng nêu trên. Các điều tra suốt 3 năm qua cho thấy có ít nhất 100 tỷ USD đã bị sử dụng sai trái thông qua tham nhũng và biển thủ có hệ thống kéo dài trong suốt nhiều thập kỷ. Chính phủ đang chuẩn bị mở rộng chiến dịch truy quét này.

Chính phủ Ả Rập Xê-Út nói rằng các vụ bắt giữ là một phần nỗ lực mạnh mẽ hơn nhằm gia tăng tính minh bạch, trách nhiệm và năng lực quản lý của giới chức, những cải cách quan trọng cần thiết để thu hút đầu tư từ nước ngoài mạnh mẽ hơn và trấn an xã hội Ả Rập Xê-Út trong nhiều thập kỷ qua liên tục bất bình vì tình trạng tham nhũng trong chính quyền và sử dụng sai nguồn ngân sách công.

Chống tham nhũng để củng cố quyền lực?

Trong số những hoàng thân bị bắt, giới quan sát đặc biệt lưu tâm tới Hoàng tử Alwaleed bin Talal, doanh nhân nổi tiếng nhất tại Ả Rập Xê-Út. Hoàng tử Alwaleed được xem là nhà đầu tư quan trọng nhất trong ngành công nghiệp công nghệ thông tin, đồng thời nắm giữ lượng cổ phần lớn của nhiều nhà cung cấp dịch vụ TV vệ tinh, công ty sản xuất nội dung, dịch vụ tài chính, bất động sản, du lịch, hàng không…

Hoàng tử Alwaleed bin Talal, một trong số 11 hoàng tử bị bắt hôm 5-11 là một tỉ phú, doanh nhân nổi tiếng nhất tại Saudi Arabia. (Ảnh: Reuters)

Song song với lệnh bắt hàng loạt hoàng tử, ba bộ trưởng quan trọng của Ả Rập Xê-Út đã bị cách chức, bao gồm Bộ trưởng Kinh tế và Kế hoạch Adel bin Mohammed Faqih, Đô đốc Tư lệnh Hải quân Abdullah bin Sultan bin Mohammed Al-Sultan và đáng chú ý là Tư lệnh Vệ binh Hoàng gia – Hoàng tử Miteb ben Abdalla – người từng được coi là kế nhiệm vương vị.

Sự thật là quy mô của chiến dịch chống tham nhũng đã đủ sức cải tổ ngầm nội các và bãi nhiệm những vị trí tưởng như quan trọng bậc nhất, từng được đồn đoán sẽ được truyền lại ngôi vị cao nhất trong hoàng gia.

Có hay không quân bài chính trị?

Giới quan sát từ lâu nhận định rằng, với đặc thù là một quốc gia quân chủ chuyên chế, không có các cơ chế như nghị viện, hạ viện hay chính đảng, cũng không có một hiến pháp cụ thể, việc quản lý công quỹ và tài sản của gia đình hoàng gia Ả Rập Xê-Út dường như không rõ ràng. Chính điều này khiến tham nhũng dễ xảy ra, nhưng cũng khiến việc trấn áp tham nhũng trở nên khó khăn gấp bội. Đó liệu có phải là lý do mà quyền hạn cao nhất của Ủy ban Chống tham nhũng được trao vào tay Thái tử Mohammed bin Salman, người vừa được thăng lên chức Thái tử Ả Rập Xê-Útvào ngày 21/6?

Đây sẽ là bước đà để Thái tử của Vương quốc Ả Rập Xê-Út khẳng định vị trí ngày càng quan trọng hơn của mình trong đời sống chính trị và xã hội nước này.

Việt Hoàng (tổng hợp)