Trung Quốc và Hoa Kỳ có thể đã sẵn sàng làm việc cùng nhau về vấn đề biến đổi khí hậu, nhưng điều này không đồng nghĩa với mối quan hệ của họ đã tạm yên sóng gió, SCMP cho hay.

Ngay khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chuẩn bị tham dự Hội nghị thượng đỉnh trực tuyến do người đồng cấp Mỹ Joe Biden chủ trì vào thứ Năm, Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ đã ủng hộ Đạo luật Cạnh tranh Chiến lược năm 2021, một dự luật nhắm vào Trung Quốc.

Dự kiến sẽ nhận được sự ủng hộ của lưỡng đảng tại Thượng viện, dự luật bao gồm các sửa đổi như tẩy chay Thế vận hội Bắc Kinh 2022 và giải quyết sự cạnh tranh với Trung Quốc bằng cách tăng nguồn tài trợ phát triển quốc tế cũng như làm việc với các đồng minh và tổ chức quốc tế.

Mối quan hệ song phương xấu đi trong nhiệm kỳ của cựu Tổng thống của Donald Trump đang ở trong tình trạng lấp lửng sau ba tháng nắm quyền của ông Biden.

Chính quyền Biden luôn đặc tả mối quan hệ là “cạnh tranh” và hai nước tiếp tục xung đột về thương mại, nhân quyền, an ninh mạng và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

Điều này xảy ra bất chấp việc cả hai bên đều nói rằng họ sẽ tìm kiếm các lĩnh vực hợp tác, bao gồm cả vấn đề biến đổi khí hậu và phổ biến vũ khí hạt nhân, sau các cuộc đàm phán cấp cao ở Alaska vào tháng trước.

Liu Weidong, một chuyên gia về các vấn đề Hoa Kỳ từ Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, cho biết ông nghi ngờ có nhiều phạm vi hợp tác ngay cả trong các lĩnh vực mà các đối thủ đã xác định.

Liu nói: “Rõ ràng là không bên nào có nhiều niềm tin [vào sự hợp tác] như vậy. Ngay cả khi có hợp tác, không có nghĩa là quan hệ song phương có thể được cải thiện. Hợp tác và cạnh tranh sẽ song hành, vì vậy chúng ta không thể mong đợi một hội nghị thượng đỉnh về khí hậu có ý nghĩa tích cực đối với quan hệ Trung-Mỹ”.

Liu nói, ngay cả về biến đổi khí hậu, cũng có những khác biệt đáng kể. John Kerry, đặc phái viên khí hậu của ông Biden, tuần trước đã đến thăm Thượng Hải để thảo luận với các đối tác Trung Quốc, nhưng dường như không có ý muốn quảng bá chuyến đi và không có tuyên bố nào được đưa ra sau đó. Tuy nhiên, Liu nói rằng lợi ích của mỗi bên vẫn là cho cả thế giới và khán giả trong nước thấy rằng họ có khả năng hợp tác.

Ông nói: “Cơ hội hợp tác rất hữu ích để giữ cho chủ nghĩa dân tộc cường điệu ở cả hai quốc gia trong tầm kiểm soát, vì vậy chính sách công sẽ không được thúc đẩy bởi nó”.

Ren Xiao, giám đốc Trung tâm Chính sách Đối ngoại Trung Quốc tại Đại học Phục Đán Thượng Hải, cho biết sự hợp tác tiềm năng bị hạn chế do Mỹ xác định Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh chính của mình, vốn đã xác định mối quan hệ.

Ông Ren nói: “Mặc dù các lĩnh vực hợp tác vượt ra ngoài khí hậu, nhưng vấn đề là Mỹ nhắm vào Trung Quốc như đối thủ cạnh tranh quan trọng nhất của mình. “Trung Quốc không tìm cách vượt qua Mỹ. Các quốc gia cần có mối quan hệ cộng sinh ”.

Trong bài phát biểu tại Diễn đàn Châu Á Bác Ngao, ông Tập đã nói rằng ‘Trung Quốc sẽ không bao giờ tìm kiếm quyền bá chủ”, được xem như một nhận xét về cách tiếp cận với Mỹ.

Washington và Bắc Kinh vẫn lo lắng về các vấn đề an ninh ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, với việc cả hai bên tiến hành các cuộc tập trận quân sự ở eo biển Đài Loan và Biển Đông, và Sáng kiến ​​Kiểm tra Tình hình Chiến lược Biển Đông có trụ sở tại Bắc Kinh cho biết hôm thứ Ba rằng Mỹ máy bay do thám tuần trước đã tuần tra bờ biển phía nam Trung Quốc trước khi tiến về phía nam đến quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp.

Nhật Bản và Mỹ tuần trước đã đưa ra một tuyên bố chung đề cập đến Đài Loan và coi Trung Quốc là một đối thủ địa chính trị, mà Bắc Kinh mô tả là một nỗ lực để “gieo rắc sự chia rẽ”.

Wang Yiwei, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Renmin, cho biết chính sách của Biden đối với Trung Quốc vẫn đang được hình thành và ông tin rằng Biden sẽ cố gắng quản lý xung đột thông qua ngoại giao.

Ông cho biết: “Rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến Biden, bao gồm dự luật mới nhất và áp lực từ những người ủng hộ Trump. Điều quan trọng nhất đối với cả hai bên là điểm mấu chốt của việc đồng ý rằng không nên đối đầu trực tiếp hoặc chiến tranh”.