Hoa Kỳ đang thúc đẩy Australia tiến hành tự do tuần tra hàng hải ở Biển Đông. Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ nói rằng điều quan trọng là không nhượng bộ lãnh thổ trong khi Bắc Kinh đang quân sự hóa các hòn đảo tranh chấp.

Trung tướng David Berger, Tư lệnh Thái Bình Dương của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ, cho biết quân đội Trung Quốc đang làm mất ổn định khu vực và là ví dụ điển hình nhất về hành vi cưỡng chế quân sự, theo Financial Review.

Trong chuyến thăm thủ đô Canberra của Australia hôm thứ Sáu (8/6), ông nói: “Các nước trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương phụ thuộc vào thương mại tự do và cởi mở. Nếu Trung Quốc quân sự hoá bằng cách đặt radar, hệ thống tên lửa và máy bay ném bom ở đó, thì sẽ gây mất ổn định và bất ổn”.

Trong khi đó, một số nhà bình luận cho rằng tốc độ và quy mô quân sự hóa của Trung Quốc trong khu vực hiện nay là không thể đảo ngược. Nhưng Trung tướng Berger nói mục tiêu cuối cùng của Hoa Kỳ là đường biên giới mở, bao gồm cả trên không và trên biển.

Ông Berger nói: “Nếu khu vực này tiếp tục tăng trưởng thì họ phải được mở cửa, không bị kiểm soát hoặc quyết định bởi bất cứ ai. Chúng ta sẽ kết thúc tình hình này như thế nào? Tôi nghĩ đó là một cuộc thảo luận chung giữa các quốc gia cùng chí hướng. Tôi nghĩ rằng Australia và Mỹ có một vai trò lãnh đạo rõ ràng trong việc tập hợp các nước hướng tới điều đó”.

Điều đó đòi hỏi Trung Quốc phải tháo dỡ các thiết bị quân sự khỏi các đảo. Trung tướng Berger nói rằng Trung Quốc cần mở cửa đường biển để phục vụ cho sự tăng trưởng của chính họ.

“Miễn là có hệ thống vũ khí quân sự trên các thực thể đó, tôi không thấy khu vực được gia tăng ổn định thêm chút nào”, ông nói.

Trong một bài phát biểu tại Singapore tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis cảnh báo rằng, Hoa Kỳ sẽ đẩy mạnh tự do trong khu vực bằng cách tăng cường tuần tra trên biển. Tàu chiến và máy bay do thám của Úc đã bị thách thức bằng đài phát thanh của quân đội Trung Quốc khi đi qua Biển Đông. Cho đến nay một tàu chiến Úc đã không di chuyển trong vòng 12 hải lý của một hòn đảo tranh chấp.

Tàu chiến Úc
Các thủy thủ Australia đến thăm Việt Nam ngày 19/4/2018. Ba tàu chiến Úc đã đối mặt với hải quân Trung Quốc ở Biển Đông trước khi tới Việt Nam (Ảnh: Dân Việt)

Trung tướng Berger là người chỉ huy 90.000 binh sĩ trong khu vực. Việc duy trì lực lượng này vẫn còn quan trọng đối với các nước để thực hiện quyền tự do hàng hải của họ bằng cách đưa tàu hoặc máy bay đi gần các lãnh thổ tranh chấp.

Phát biểu tại Canberra, Trung tướng Hoa Kỳ Berger nói: “Nếu các bạn không làm thế, thì đây sẽ là một tuyên bố rằng các bạn đã thất bại”.

“Không chỉ với Biển Đông, bất kỳ nơi nào trên thế giới, tôi nghĩ rằng các bạn đang nhượng quyền lãnh thổ nếu các quốc gia không thực hiện tự do bầu trời và đường biển”.

Thái Bình Dương
Trung tướng David Berger, Tư lệnh lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ ở Thái Bình Dương, trong cuộc họp báo ở Đại sứ quán Mỹ tại Canberra hôm 8-6. (Ảnh: SMH)

Ông Berger đã đồng ý kết hợp với Úc để tham gia vào các cuộc tuần tra, để khẳng định những quyền đó “chắc chắn” được thực thi tốt hơn.

“Mỗi quốc gia sẽ đưa ra quyết định riêng của mình nhưng chúng tôi có nền tảng chung. Hoa Kỳ và Úc có nền tảng rất phổ biến trong nhiều lĩnh vực, tôi nghĩ rằng một cách tiếp cận phối hợp càng nhiều đối tác càng tốt”, ông nói.

Trong một hoạt động phối hợp với Hải quân Úc tại Nam Thái Bình Dương, 40 lính thủy quân lục chiến của Hoa Kỳ đã gia nhập Tàu khu trục HMAS Adelaide của Australia. Trung tướng Berger cho biết điều này nhằm mục đích cải thiện khả năng tương tác giữa hai quân đội để đối phó với các cuộc khủng hoảng khu vực, ví dụ như thiên tai.

Minh Đức