Các quan chức Hoa Kỳ đang làm hết sức mình để phớt lờ lời lẽ thù địch Tổng thống Philippines Duterte và lấy làm thoải mái với thực tế rằng ông vẫn chưa để chuyển lời nói của mình thành hợp tác quân sự ít hơn.

Theo Reuters, Hoa Kỳ đang cố gắng không để cho Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte có cớ bùng phát thêm trong khi cùng lúc đó xúc tiến hợp tác quân sự và các lĩnh vực khác ở cấp thấp hơn, các quan chức Mỹ cho biết hôm thứ Hai.

Hai quan chức Hoa Kỳ nói rằng nếu mối quan hệ với Manila đứt gánh thì sẽ tạo ra những vấn đề tại khu vực mà Trung Quốc đang bành chướng mạnh mẽ. Xét trong bối cảnh đó, tới nay Mỹ không đưa ra trừng phạt nào như cắt giảm viện trợ cho Philippines.

‘Tốt nhất là phớt lờ’

Các viên chức Hoa Kỳ không muốn nói hay làm điều gì có thể khuyến khích ông Duterte để biến lời nói của mình thành hiện thực.

Ông ấy giống như ông Trump“, một quan chức cao cấp về khu vực Đông Nam Á cho biết, với đề cập đến ứng cử viên Tổng thống Mỹ Donald Trump. “Ông ấy khao khát được chú ý, và ông ấy càng được chú ý, thì ông ấy càng trở nên thái quá hơn. Tốt hơn hết là phớt lờ ông ấy.

Vào tháng trước, ông Duterte đã chửi thề Tổng thống Mỹ Barack Obama là “con trai của một ả điếm”, khiến Nhà Trắng hủy bỏ một cuộc họp theo kế hoạch giữa hai nguyên thủ. Ông Duterte còn ví bản thân với Hitler, nói rằng ông sẽ “hạnh phúc” khi giết 3 triệu người nghiện và người buôn ma túy ở trong nước.

Trong tuyên bố gần đây nhất vào ngày 2/10, Tổng thống Duterte  cho biết ông này nhận được sự cảm thông từ Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev và một quan chức giấu tên của Trung Quốc khi phàn nàn về Washington.

Tới nay, ông Duterte đã công khai tuyên bố sẽ kết thúc tập trận quân sự chung với Mỹ, đuổi các lực lượng đặc biệt của Hoa Kỳ ra khỏi miền nam Philippines, và xem xét một hiệp ước quốc phòng đã ký với Washington hai năm trước đây. Dù vậy, các quan chức Mỹ nhấn mạnh tới nay chưa có điều gì trong số đó đã xảy ra.

‘Chỉ là hăm dọa’

Các quan chức quân sự Mỹ cho biết họ biết ý kiến của ông Duterte, nhưng các đối tác của họ ở Philippines trấn an họ rằng các hoạt động vẫn diễn ra như bình thường.

Không ai thực sự mất ngủ vì nó“, một quan chức quốc phòng Hoa Kỳ đề nghị giấu tên cho biết.

Một quan chức quốc phòng khác cho rằng các tuyên bố của ông Duterte “đều là hăm dọa”.

Theo Reuters, một phát ngôn viên quân đội Philippines cho biết, có khoảng 100 binh sĩ Hoa Kỳ ở thành phố Zamboanga thấp hơn 1.200 lực lượng Hoa Kỳ bước đầu triển khai để giúp đào tạo và tư vấn cho quân đội địa phương chiến đấu chống lại nhóm Abu Sayyaf, một nhóm chiến binh Hồi giáo. 

Phát ngôn viên quân đội Philippines cho ông không biết có kế hoạch nào về việc rút các lực lượng này ra.

‘Cảnh sát của thế giới’

Philippines là một yếu tố quan trọng trong chính sách “tái cân bằng” của chính quyền ông Obama hướng tới châu Á. Hai nước đã bắt đầu tuần tra chung ở Biển Đông sau khi Trung Quốc khẳng định sở hữu 90% vùng Biển Đông, khu vực được cho là chứa nhiều dầu mỏ, khí đốt và cũng có tuyên bố chủ quyền từ Philippines, Brunei, Malaysia, Việt Nam và Đài Loan.

Tuy nhiên, cuộc chiến chống ma túy gây tranh cãi của ông Duterte đã khiến các quan chức Hoa Kỳ, kể cả ông Obama phải chỉ trích đồng minh về tình trạng nhân quyền. Tới nay hơn 3.100 người nghiện và người buôn ma túy đã bị cảnh sát và dân thường giết chết sau lời kêu gọi của ông Duterte.

Giờ đây, khi ông Duterte nổi khùng vì bị chỉ trích và đẩy mối quan hệ đồng minh đứng trước bờ vực nguy hiểm, chính quyền của ông Obama không muốn tình thế căng thẳng hơn.

Vậy nên, đối với Hoa Kỳ – đôi khi được ví như ‘cảnh sát của thế giới’, vấn đề nhân quyền có thể lại phải nhường chỗ cho những lợi ích quan trọng hơn của Washington.

Đôi khi bạn phải tránh chĩa mũi vào các cá nhân và ứng phó với các nước. Hoa Kỳ không muốn gạt bỏ mối quan hệ với Philippines, vì vậy chúng ta phải tìm cách đối phó với nhà lãnh đạo cực kỳ khó chịu này trong khi vẫn truyền đạt được sự phản đối của chúng ta với chính sách nhân quyền của ông ấy“, hãng tin Reuters trích dẫn lời ông Frank Jannuzi, một cựu chuyên gia về Châu Á của Ủy ban đối ngoại Thượng viện Mỹ.

Mai Lan

Xem thêm: