Hoa hậu Thế giới Canada, cô Anastasia Lin đã không có mặt ở Trung Quốc để dự thi vòng chung kết Hoa hậu Thế giới tại thành phố Tam Á vào ngày 18/12, nhưng điều đó không ngăn cản được cô tổ chức ăn mừng.

Cô Lin đã được vinh danh tại một buổi tiệc chiêu đãi vào hôm 15/12. Tại sự kiện, cô đã nói chuyện với báo chí về việc cô bị cấm đến đất nước nơi cô sinh ra và những nỗ lực của cô nhằm nâng cao nhận thức về tình cảnh khó khăn của những người Trung Quốc đang bị khước từ quyền con người cơ bản nhất – đó là quyền có tín ngưỡng.

“Những người Trung Quốc như cha tôi đã sống cả đời trong sợ hãi. Họ đã trải qua cuộc thảm sát Thiên An Môn, họ đã kinh qua cuộc Cách mạng Văn hóa, và chứng kiến gia đình và bạn bè của mình bị đàn áp chỉ bởi vì họ muốn được là chính mình”,  cô Lin nói với đám đông.

“Những người Trung Quốc như cha tôi đã sống cả đời trong sợ hãi”.

Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin

Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin nói chuyện với các phóng viên tại một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô tại câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little /Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)
Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin nói chuyện với các phóng viên tại một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô tại câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little /Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)

Cô Lin cho biết sự đàn áp dai dẳng ở Trung Quốc đã phá hoại tinh thần của quốc gia, nhưng bất chấp dù bị tù tội hay bạo lực, một số người vẫn cố gắng theo đuổi lý tưởng của họ.

Cô nói: “Họ đã cố gắng, nhưng mỗi một lần cố gắng thì phẩm giá của họ lại bị tước đi. Họ đã cố gắng không ngừng cho đến ngày hôm nay, khi mà họ đã quên mất cảm giác được có một tâm trí tự do là như thế nào. Họ đã quên mất cảm giác giữ vững niềm tin sâu thẳm của mình là như thế nào. Nhưng có rất nhiều người vẫn không nhượng bộ”.

Cô Lin đã được khen ngợi trong các bài xã luận trên một số tờ báo lớn nhất ở Canada và Mỹ về những nỗ lực nhằm nâng cao nhận thức về các vấn đề này, nhưng nữ diễn viên này cho biết câu chuyện của cô chỉ là một phần nhỏ trong số rất nhiều câu chuyện còn quan trọng hơn.

Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin đã rơi nước mắt khi chơi một bản nhạc piano tại một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô tại câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. Tác phẩm này được truyền cảm hứng từ một nạn nhân bị đàn áp ở Trung Quốc. (Matthew Little /Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)
Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin đã rơi nước mắt khi chơi một bản nhạc piano tại một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô tại câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. Tác phẩm này được truyền cảm hứng từ một nạn nhân bị đàn áp ở Trung Quốc. (Matthew Little /Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)
Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin nói chuyện với các phóng viên tại một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô tại câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little /Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)
Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin nói chuyện với các phóng viên tại một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô tại câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little /Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)

Cô đưa ra trường hợp của anh Paul Li, người cũng có mặt tại buổi tiệc. Cha của anh Li, ông Lý Hiếu Bốc, từng là một thẩm phán quận. Ông bị kết án tám năm tù vì đã vạch trần cuộc đàn áp Pháp Luân Công. Ông được thả vào năm 2012, rồi bị bắt lại vì lý do tương tự và bị kết án thêm tám năm vào tháng tư năm nay.

Những nỗ lực của cô Lin cũng giành được sự ủng hộ của một bộ phận lớn dân chúng, bao gồm cả ông Clarence Eugene “Butch” Carter, người từng chơi cho câu lạc bộ bóng rổ L.A. Lakers và sau đó là huấn luyện viên cho câu lạc bộ Toronto Raptors.

Ông Carter nói mình đã tìm hiểu về cô Lin và câu chuyện của cô đã làm ông xúc động.

“Với một người còn trẻ mà phải chịu loại áp lực này thì họ rất cần sự hỗ trợ của tất cả mọi người”, ông Carter nói.

Cựu huấn luyện viên Butch Carter của câu lạc bộ bóng rổ Toronto Raptors, nói chuyện với Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin tại một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô tại câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little / Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)
Cựu huấn luyện viên Butch Carter của câu lạc bộ bóng rổ Toronto Raptors, nói chuyện với Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin tại một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô tại câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little / Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)

Cô Lin đã xuất hiện trên tiêu đề báo chí quốc tế sau khi tiết lộ rằng cha của cô, người đang sống ở Trung Quốc, đã bị các lực lượng an ninh Trung Quốc đe dọa nhằm bịt miệng không cho con gái ông ủng hộ nhân quyền.

Nữ diễn viên và ca sĩ Arlene Duncan, người đóng vai chính là chủ quán ăn Fatima trong loạt phim “Ngôi nhà thờ Hồi giáo nhỏ trên thảo nguyên” của CBC, nói rằng cô Lin bị buộc phải theo đuổi sự nghiệp của cô,  thêm vào đó là áp lực của việc phản kháng lại chính quyền Trung Quốc.

“Cô ấy phải liên tục trông chừng nguy hiểm”, cô Duncan nói. “Tôi không biết liệu tôi có mạnh mẽ và điềm tĩnh như cô ấy khi gặp trường hợp này hay không.”

Câu chuyện của Lin đã làm cho Duncan và những người khác nhận thức được mối đe dọa phổ biến đối với nhiều người Canada gốc Trung Quốc, những người dám lên tiếng về nạn ngược đãi tại đất nước nơi họ sinh ra. Ông Carter nói rằng những việc như vậy rất phổ biến ở các quốc gia độc tài. Duncan cũng cho biết câu chuyện cá nhân của cô Lin đã đưa thực tế đang diễn ra ở xứ sở xa xôi kia trở nên rõ ràng với chúng ta.

“Câu chuyện này đang phơi bày một vấn đề mà tôi nghĩ chúng ta cần phải tìm hiểu nhiều hơn. Bởi vì chúng ta quá may mắn ở đây, quá may mắn khi được sống ở đất nước này “, cô nói.

“Bạn tưởng rằng người ta bỏ chuyện đó lại phía sau, nhưng [nếu] bạn có gia đình [ở Trung Quốc] thì sao – Chúng tôi không biết nhiều về người Trung Quốc và việc chuyện này ảnh hưởng đến họ hàng ngày đến mức nào.”

Nữ diễn viên Arlene Duncan đến tham dự một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh Hoa hậu Thế giới Canada, cô Anastasia Lin, tại Câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little / Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)
Nữ diễn viên Arlene Duncan đến tham dự một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh Hoa hậu Thế giới Canada, cô Anastasia Lin, tại Câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little / Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)

Sự quấy nhiễu của chính quyền Bắc Kinh

Đối với nhà làm phim Leon Lee, một trong những người tổ chức buổi tiệc chiêu đãi cô Lin, thì thực tế đó là quá quen thuộc với ông. Ông Lee vừa giành giải thưởng Peabody đầu năm nay cho phim “Thu hoạch nội tạng” (Human Harvest), phim tài liệu của ông về mổ cắp nội tạng cưỡng bức ở Trung Quốc. Ông cũng là đạo diễn phim “Lưỡi dao rỉ máu” (Bleeding Edge), một bộ phim ly kỳ sắp được trình chiếu mà cô Lin đóng vai chính.

Ông Lee đã phải đối mặt với sự can nhiễu dai dẳng nhắm vào công việc của ông bởi chính quyền Trung Quốc.

Trong một trường hợp, một giám đốc liên hoan phim Los Angeles đã bị hai người đàn ông từ lãnh sự quán Trung Quốc viếng thăm. Những người này muốn xem những bộ phim Trung Quốc nào đang được trình chiếu. Vì để tránh bị gây áp lực buộc phải hủy bỏ bộ phim “Thu hoạch nội tạng”, vị giám đốc liên hoan phim đã phải nói rằng đó là một bộ phim của Canada, ý muốn nói rằng nó không liên quan gì đến lãnh sự quán Trung Quốc.

Đạo diễn Leon Lee - được trao giải thưởng Peabody - đến tham dự một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô Anastasia Lin, Hoa hậu Thế giới Canada, tại Câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little / Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)
Đạo diễn Leon Lee – được trao giải thưởng Peabody – đến tham dự một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô Anastasia Lin, Hoa hậu Thế giới Canada, tại Câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/2015. (Matthew Little / Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)

Ông Lee nói: “Khi làm bộ phim ‘Lưỡi dao rỉ máu’ chúng tôi đã trải qua đủ loại quấy nhiễu. Nhiều diễn viên cuối cùng đã quyết định rút khỏi bộ phim, ngay cả sau khi đã ký xong hợp đồng.”

Ông Lee cho biết trường hợp liên hoan phim này, vị giám đốc đã sẵn sàng đi gặp báo chí nếu lãnh sự quán gây áp lực yêu cầu cắt lịch chiếu của phim “Thu hoạch nội tạng”. Cả ông Lee và vị đạo diễn đều nhận thấy chính sự quấy nhiễu này là câu chuyện mà các phương tiện truyền thông quan tâm.

Đó là một kịch bản mà cô Lin đã trải nghiệm thực sự. Ở địa vị là Hoa hậu Thế giới Canada, cô đã thu hút nhiều sự chú ý của giới truyền thông hơn cả sự chú ý họ dành cho cuộc thi Hoa hậu thế giới trong nhiều năm qua, tất cả đều nhờ vào những nỗ lực mà Bắc Kinh đã làm nhằm bịt miệng và ngăn cản cô tham gia cuộc thi này.

Sự quan tâm của giới truyền thông cũng là điều có lợi cho ông Lee, khi được nhìn thấy bộ phim nhỏ của mình được biết đến trên thị trường quốc tế.

Thật không may cho một số hãng phim lớn hơn, thị trường phim ảnh Trung Quốc đang phát triển rất nhanh dẫn đến các hãng này có động cơ tự kiểm duyệt mạnh mẽ.

“Khi làm bộ phim ‘ Lưỡi Dao Rỉ Máu’ chúng tôi đã trải qua đủ loại quấy nhiễu.”

– Nhà làm phim Leon Lee

Vào tháng mười, Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Trung-Mỹ của Quốc hội Mỹ đã trình bày chi tiết xu hướng này trong một báo cáo có tựa đề “Đạo diễn bởi Hollywood, Biên tập bởi Trung Quốc: Kiểm duyệt và can thiệp của Trung Quốc ảnh hưởng thế nào đến nền phim ảnh thế giới”.

(Từ trái sang phải) Giám đốc điều hành Jason Loftus của hãng truyền thông Mark, Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin, và đạo diễn Leon Lee tham dự một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô Lin tại Câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/ 2015. (Matthew Little / Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)
(Từ trái sang phải) Giám đốc điều hành Jason Loftus của hãng truyền thông Mark, Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin, và đạo diễn Leon Lee tham dự một sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh cô Lin tại Câu lạc bộ Spoke ở trung tâm thành phố Toronto vào ngày 15/12/ 2015. (Matthew Little / Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)

Một số bộ phim được thay đổi và cắt bỏ đi những hành động xấu của chính quyền Trung Quốc (phim “Bình minh đỏ”, “Thế chiến Z”), hoặc là để ca tụng chính quyền này (phim “2012”). Những hãng phim như Sony đã sản xuất các bộ phim với chủ đề nhạy cảm, ví dụ như phim “Bảy năm ở Tây Tạng”, với nam diễn viên chính của bộ phim là Brad Pitt thì lại bị cấm trình chiếu ở Trung Quốc.

Một số phim thậm chí còn làm những thay đổi dường như vô thưởng vô phạt, giống như bỏ cảnh Vạn Lý Trường Thành bị phá hủy trong bộ phim “Pixels” của Adam Sandler.

Ông Lee cho biết ông không ngạc nhiên với việc những hãng phim lớn áp dụng việc tự kiểm duyệt khi xem xét đến thị trường Trung Quốc, nhưng họ sẽ phải cân nhắc đến các chi phí, bao gồm cả việc làm vừa lòng một chế độ đầy tai tiếng trong việc tàn sát người dân của mình.

“Cuối cùng thì đó là một sự lựa chọn về việc liệu bạn có gắn bó với lương tâm và đạo đức kinh doanh của chính mình hay không, hay là bạn sẽ theo đuổi lợi nhuận bất chấp điều gì đang xảy ra ở Trung Quốc”, ông nói.

“Tôi nghĩ rằng đó là lựa chọn của cá nhân. Tôi không ở đây để phán xét bất cứ ai, vì bạn có sự lựa chọn của riêng mình và cuối cùng thì hậu quả bạn gặp phải là kết quả từ chính quyết định của bạn.”

Theo Matthew Little, Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh
Thanh Hương biên dịch

Xem thêm: