Hiện tượng đất hóa lỏng – kết quả của trận động đất mạnh 7,5 độ Richter tại đảo Sulawesi (Indonesia) hôm 28/9 – đã nuốt chửng hàng nghìn ngôi nhà.

Hiện tượng này có thể xảy ra khi cát và bùn bão hòa, hóa lỏng do kết quả của những rung chấn mạnh như động đất. Rung chấn làm gia tăng áp suất nước trong đất, khiến các phân tử cấu thành đất rời rạc, làm mất độ vững chãi của đất. Khi những phân tử không còn liên kết với nhau, cấu trúc của đất bị phá hủy và mang đặc tính giống như chất lỏng.

hien tuong dat hoa long nuot chung hang nghin ngoi nha tai indonesia
Hàng nghìn ngôi nhà ở Indonesia bị tàn phá sau động đất. (Ảnh: EPA)

Tiến sĩ Carmine Galasso thuộc Đại học College London cho biết: “Khi hiện tượng đất hóa lỏng xảy ra, độ vững chãi của đất bị suy giảm và khả năng chống đỡ các công trình, tòa nhà, cơ sở hạ tầng bên trên cũng bị giảm theo”.

hien tuong dat hoa long nuot chung hang nghin ngoi nha tai indonesia
(Ảnh: AFP)

Ngoài ra, khi đất hóa lỏng di chuyển hướng về phía các công trình sẽ làm gia tăng áp lực lên các công trình này, khiến chúng bị lung lay. Kết quả là những tòa nhà, cây cầu,… có nguy cơ bị đổ sập.

Tại thành phố Palu, đảo Sulawesi, khoảng 1.700 ngôi nhà đã bị “nuốt chửng”.

hien tuong dat hoa long nuot chung hang nghin ngoi nha tai indonesia
(Ảnh: AFP)

Những đường ống dẫn nước sạch, nước thải và khí gas dưới lòng đất cũng bị ảnh hưởng và phá hủy bởi hiện tượng trên.

hien tuong dat hoa long nuot chung hang nghin ngoi nha tai indonesia
(Ảnh: Reuters)

Phát ngôn viên Cơ quan Quản lý Thảm họa Quốc gia Indonesia Sutopo Purwo Nugroho cho biết: “Khi động đất xảy ra, những lớp đất dưới bề mặt nhão ra như bùn và có kết cấu lỏng lẻo. Một lượng lớn bùn lỏng chìm xuống kéo theo nhiều nhà cửa tại Petobo. Chúng tôi ước tính 744 ngôi nhà tại khu vực đã bị nuốt chửng”.

hien tuong dat hoa long nuot chung hang nghin ngoi nha tai indonesia
(Ảnh: EPA)

Theo Tiến sĩ Stavroula Kontoe thuộc Đại học Imperial College London, một số kỹ thuật có thể hạn chế tác động của hiện tượng đất hóa lỏng. Các biện pháp này bao gồm gia cố sức chống chịu của đất tại những khu vực được xác định có nguy cơ đất hóa lỏng cao hay thiết lập hệ thống thoát nước nhằm ngăn chặn việc áp suất nước tăng cao khi những cơn rung chấn mạnh xảy ra.

hien tuong dat hoa long nuot chung hang nghin ngoi nha tai indonesia
(Ảnh: AFP)

“Những tiêu chuẩn trong quá trình xây dựng tại rất nhiều quốc gia bao gồm việc tính đến ảnh hưởng của hiện tượng đất hóa lỏng trong quá trình thiết kế các tòa nhà và cơ sở hạ tầng như cầu cống, các con đập”, tiến sĩ Galasso nói.

hien tuong dat hoa long nuot chung hang nghin ngoi nha tai indonesia
(Ảnh: AFP)

Lần gần đây nhất hiện tượng đất hóa lỏng xảy ra trên quy mô lớn được ghi nhận tại Nhật Bản năm 2011, theo sau trận động đất và sóng thần tại thành phố Urayasu. Ước tính 86% đất trong thành phố đã trở nên hóa lỏng, khiến chính quyền địa phương mất tới 6 năm để khắc phục hậu quả.

hien tuong dat hoa long nuot chung hang nghin ngoi nha tai indonesia
(Ảnh: Reuters)

Hiện tượng đất hóa lỏng cũng từng xảy ra trước đó tại Indonesia trong các trận động đất cũng như tại một số quốc gia khác như New Zealand (tại Christchurch năm 2010, 2011), Mỹ (tại California năm 1989)…

(Tổng hợp)