Theo trung tâm nghiên cứu GFZ của Đức, hệ thống cảnh báo sóng thần trên hòn đảo Sulawesi (Indonesia) đã bị đứt ở đoạn cuối, khiến nhiều người dân ở vào tình thế bị động khi những con sóng có độ cao tới 6 mét tràn vào.

GFZ cũng là đơn vị cung cấp hệ thống cảnh báo cho chính quyền Indonesia sau khi một trận sóng thần xảy ra tại nước này vào năm 2004.

Hiện đang có nghi vấn về nguyên nhân tại sao hệ thống cảnh báo sóng thần không hoạt động sau khi trận động đất mạnh 7,5 độ Richter xảy ra ngoài khơi đảo Sulawesi hôm 28/9.

Giám đốc Dịch vụ địa chất tại GFZ Joern Lauterjung khẳng định hệ thống cảnh báo do GFZ cung cấp vẫn hoạt động bình thường và dự đoán sóng thần cao tới 3 mét tại khu vực Tây Bắc đảo Sulawesi, nhưng vấn đề nằm ở khâu liên lạc giữa chính quyền địa phương và người dân.

“Khi nhìn vào toàn bộ hệ thống cảnh báo từ lúc tạo ra tín hiệu cảnh báo cho tới chặng cuối cùng, có vấn đề xảy ra ở đây và đã đặt người dân địa phương vào cảnh nguy hiểm. Dường như còi báo động không hoạt động, cảnh sát không dùng loa phóng thanh để cảnh báo người dân”, ông Lauterjung nói.

Cơ quan Địa vật lý Indonesia BMKG đã gỡ cảnh báo sóng thần 34 phút sau khi được ban bố lần đầu tiên. Khi đó, hàng trăm người đang tập trung trên bãi biển thành phố Palu, đảo Sulawesi tham dự một lễ hội thì những con sóng cao 6 mét tràn vào.

Hệ thống cảnh báo của Indonesia, trong đó có BMKG, đã hứng chịu nhiều chỉ trích của người dân Indonesia – những người cho rằng cảnh báo sóng thần đã được gỡ bỏ quá sớm.

Cơ quan quản lý thảm họa Indonesia khẳng định đã tuân thủ những quy chuẩn trong quá trình vận hành hệ thống cảnh báo. Tuy nhiên, số liệu được thu thập từ thiết bị cảm biến có thể có sai số do các thiết bị được đặt ở khu vực quá xa so với thành phố Palu.

“Chúng tôi không có dữ liệu quan trắc tại Palu. Vì vậy, chúng tôi phải dựa vào số liệu từ những thiết bị này để đưa ra quyết định dỡ bỏ cảnh báo”, ông Rahmat Triyono – Giám đốc trung tâm động đất và sóng thần tại BMKG, cho biết.

Ông Triyono khẳng định những thiết bị đo sự thay đổi mực nước biển chỉ ghi nhận độ cao sóng “không đáng kể” là 6 cm.

Hiện chưa rõ sóng thần ập vào Palu trước hay sau khi cảnh báo được dỡ bỏ. Tuy nhiên, ông Triyono khẳng định “dựa trên những đoạn video xuất hiện trên mạng xã hội, chúng tôi cho rằng sóng thần đã xảy ra trước khi cảnh báo được dỡ bỏ”.

Bộ Truyền thông Indonesia khẳng định các cảnh báo đã được gửi nhiều lần tới cư dân trong khu vực ảnh hưởng thông qua hệ thống tin nhắn. Tuy nhiên, trận động đất đã làm gián đoạn hệ thống điện lưới và thông tin liên lạc trong khu vực, dẫn tới tình trạng không xuất hiện còi báo động tại khu vực bờ biển.

Ông Triyono thừa nhận rằng nếu cơ quan này thu thập được số liệu chính xác hoặc có thiết bị cảm biến thủy triều tại Palu, tình hình đã có thể khả quan hơn. Đó cũng là vấn đề cơ quan này cần quan tâm xem xét trong tương lai.

(Tổng hợp)