Nhân quyền sẽ không được đặt lên bàn nghị sự trong hội nghị thượng đỉnh liên Triều vào 2 tuần tới đây. Hội nghị sẽ diễn ra ở làng đình chiến Panmunjom, được kỳ vọng sẽ đặt cơ sở cho một giải pháp toàn diện về vấn đề phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên, theo tờ báo Chosun.

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Tổ chức Ân xá Quốc tế và các tổ chức nhân quyền khác đã gửi một lá thứ tới Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in vào thứ hai (9/4) kêu gọi ông đưa vấn đề nhân quyền vào chương trình nghị sự với Triều Tiên. Tháng trước, khoảng 30 nhóm nhân quyền Hàn Quốc cũng gửi một bản kiến nghị tới Nhà Xanh. Cựu Bộ trưởng thống nhất Hàn Quốc Kim Suk-woo khẳng định: “Sẽ không có hòa bình thực sự nếu vấn đề nhân quyền ở Triều Tiên không được hội nghị thảo luận”.

Nhưng chính phủ Hàn Quốc không phản hồi những đề nghị trên. Bộ trưởng ngoại giao Kang Kyung-wha cho biết hôm 4/4: “Hội nghị thượng đỉnh liên Triều sẽ diễn ra theo lịch trình đã được thỏa thuận từ trước, vì vậy nếu đưa thêm vấn đề này vào sẽ làm đảo lộn kế hoạch của cả hai bên”.

ông Kim Jong Un “thân mật” với bộ trường văn hóa Hàn Quốc trong buổi biểu diễn của đoàn nghệ thuật Hàn Quốc tại Bình Nhưỡng thời gian gần đây (Ảnh: AFP)

Kang Chol-hwan, một người đã đào thoát khỏi Triều Tiên và từng đứng đầu Trung tâm chiến lược của nước này, cho biết: “Vấn đề này bị loại ra khỏi chương trình nghị sự đơn giản bởi vì nó sẽ làm cho Triều Tiên không thoải mái”.

Thái độ của Hàn Quốc tương phản với thái độ của Mỹ và công chúng vì vấn đề này sẽ được đề cập trong cuộc hội đàm giữa Tổng thống Donald Trump và lãnh đạo Kim Jong Un.

Lee Young-hwan, trưởng nhóm hoạt động vì công lý, cho biết: “Quan điểm chính trị của chính phủ Mỹ là phi đảng phái nên cách tiếp cận về vấn đề nhân quyền của họ là công bằng, trong khi Seoul né tránh vấn đề này cho thấy đây là quan điểm của đảng cầm quyền chứ không phải của chính phủ Hàn Quốc”.

Các gia đình thủy thủ Hàn Quốc đã thiệt mạng trong cuộc tấn công của Triều Tiên vào tàu Cheonan năm 2010 và cuộc đụng độ trên đảo Yeonpyeong vào năm 2002 đã rất tức giận. Kim Yong-chol, người được coi là kẻ chủ mưu của cuộc tấn công ngư lôi vào tàu Cheonan lại được phép tới thăm Hàn Quốc trong Thế vận hội Mùa đông ở Pyeongchang vào tháng 2 vừa qua. Hồi đầu tháng này, ông Kim đã nửa đùa nửa thật thú nhận với các phóng viên Hàn Quốc ở Bình Nhưỡng rằng mình chính là thủ phạm trong cuộc tấn công tàu Cheonan.

Bộ Quốc phòng Hàn Quốc đã cố gắng bảo vệ ông Kim bằng cách nói rằng nghi vấn ông ta là người chủ mưu trong vụ tấn công ngư lôi vào tàu Cheonan là không có bằng chứng. Tuy nhiên, Jeon Joon-young, người sống sót sau cuộc tấn công này, phát biểu gay gắt: “Triều Tiên đã làm 46 thủy thủ của chúng ta thiệt mạng, nhưng chính phủ Hàn Quốc đang làm nhục các thủy thủ còn sống sót”.

Tàu Cheonan sau khi bị ngư lôi của Triều Tiên tấn công năm 2010 (Ảnh: Getty)

Bà Kim Han-na là góa phụ của một người lính hy sinh trong cuộc giao tranh giữa hai miền trên đảo Yeonpyong. Bà nói rằng, “Thật buồn khi phải chứng kiến chính phủ của chúng ta không thể đưa ra lời xin lỗi khi bị Kim Yong-chol sỷ nhục. Điều mà tôi sợ nhất chính là tôi phải ở vào tình thế trớ trêu khi người ta cho rằng vợ của một liệt sỹ như tôi chính là kẻ phá hoại nền hòa bình giữa hai miền”.

Hệ thống loa phát các nội dung tuyên truyền phá mê cho người dân Triều Tiên dọc theo biên giới giữa hai miền hiện nay gần như chỉ phát các bản nhạc nền.

Ông Ahn Chan-il, Viện trưởng viện nghiên cứu về Triều Tiên, nói rằng “Thái độ sợ sệt của chính phủ và các phương tiện truyền thông đối với Triều Tiên đang đi quá xa. Tôi đã bị ngăn cản xuất hiện trên truyền hình hai tháng nay rồi”. Ông Ahn từng có bình luận không thiện cảm về người em gái, Yo-jong, của ông Kim Jong Un và nhạc trưởng dàn nhạc quốc gia Triều Tiên Hyong Song-wol khi dàn nhạc này tham gia Thế vận hội mùa đông ở PyeongChang. “Chúng ta đã tự đánh mất lợi thế của mình trong Hội nghị thượng đỉnh liên Triều sắp tới, chỉ bởi vì chính phủ đã quá yếu đuổi ngay từ đầu”.

Các bài giảng về vấn đề an ninh dành cho quân đội và quân nhân dự bị cũng đã bị giảm thời lượng và dùng lời lẽ mềm mỏng hơn khi nói về Triều Tiên. Những người đào thoát khỏi Triều Tiên tham gia các lớp phá mê ở Hàn Quốc nói rằng giảng viên trong các lớp mà họ học đã không còn đề cập tới an ninh quốc gia nữa. “Chúng tôi không được nói Triều Tiên là kẻ thù mà chỉ được nói về vấn đề thống nhất hai miền”, một người đào thoát khỏi Triều Tiên cho biết.

Trí Dũng