Ông Miao Deshun, tù nhân cuối cùng được biết đến trong sự kiện thảm sát Thiên An Môn năm 1989 đã được thả ra khỏi nhà tù Diên Khánh ở Bắc Kinh vào hôm qua.

Ông Miao là một trong số hơn 1.600 người bị bắt giữ vì tham gia cuộc biểu tình tại Quảng trường Thiên An Môn nổi tiếng, một phong trào vì dân chủ do sinh viên phát động bị quân đội Trung Quốc nghiền nát bằng súng và bánh xe tăng.

Ông trở thành người cuối cùng được thả tự do sau khi bị giam cầm suốt 27 năm.

Ban đầu, ông Miao bị Tòa án Nhân dân Trung thẩm Bắc Kinh tuyên án tử hình vào tháng 8 năm 1989. Sau đó, chính quyền Trung Quốc đã giảm hình phạt xuống án chung thân vào năm 1991, rồi giảm tiếp xuống còn 20 năm vào năm 1998. 

‘Tội’ của ông là ném một chiếc rổ vào một chiếc xe tăng đang bốc cháy, theo Hiệp hội Đối thoại Trung Mỹ (Dui Hua Foundation).

Ông Sun Liyong, người cũng từng tham gia biểu tình tại Thiên An Môn hiện đang sống tại Australia, cho biết ông là bạn tù của ông Miao trong suốt 7 năm, theo hãng tin ABC.

Ông Sun kể lại: “Chúng tôi chia sẻ thức ăn cùng nhau. Thức ăn đó chỉ phù hợp cho lợn và chó”. 

“Ông ấy là một người rất trầm tĩnh và hầu như không nói chuyện với ai. Ông ấy đã từ chối bị cải tạo, không thừa nhận mình phạm phải hành vi sai trái nào, vì vậy tháng nào ông ấy cũng bị biệt giam 10 hoặc 15 ngày.”

Ông Liyong nói với ABC rằng ông Miao thường xuyên bị tra tấn.

Ông Liyong kể lại: “Ông ấy thường xuyên bị sốc điện, một nhóm 4-5 người cùng sốc điện ông ấy, tôi có thể nghe thấy tiếng ông ấy la hét ở phía trên tôi, ông ấy đã bị sốc điện rất nhiều lần.”

Video: Số phận của người thanh niên quả cảm đứng chặn cả đoàn xe tăng tiến vào Thiên An Môn năm 1989

Mặc dù được ra tù, ông Miao vẫn bị hạn chế “các quyền chính trị” của mình trong vòng 7 năm, nghĩa là ông không có quyền bầu cử và tự do ngôn luận.

Việc ông Miao không chịu thừa nhận lời buộc tội của chính quyền khả năng đã khiến ông bị tù lâu hơn. Có ý kiến khác cho rằng bản án của ông dài hơn vì ông Miao chỉ là một công nhân nhà máy, chứ không phải sinh viên, theo ABC.

Vào năm 2005, ông Miao đã bị chuyển đến nhà tù Diên Khánh, nơi có khu vực riêng cho các tù nhân ốm yếu, cao tuổi và tàn tật. 

Mặc dù được ra tù, ông Miao vẫn bị hạn chế “các quyền chính trị” của mình trong vòng 7 năm, nghĩa là ông không có quyền bầu cử và tự do ngôn luận.

Dù 27 năm đã trôi qua, việc nhớ lại sự kiện Thiên An Môn thôi cũng bị chính quyền Trung Quốc coi là có tính lật đổ chính quyền.”, ông William Nee, Nhà nghiên cứu về Trung Quốc tại Tổ chức Ân xá Quốc tế nói với CNN.

Ông Nee nhận định: “Chính phủ Trung Quốc tiếp tục vận hành bộ máy kiểm duyệt lớn nhất thế giới – một phần là để ngăn chặn sự phát tán các thông tin lịch sử nhạy cảm như cuộc đàn áp Thiên An Môn – và họ vẫn tiếp tục xử lý quyết liệt một số ít người dám tưởng niệm và vinh danh những người đã chết trong giai đoạn này.”

Ông Hồ Giai (Hu Jia), một nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng, nói với hãng tin Washington Post rằng cuộc sống ông Miao đã bị hủy hoại. Ông Giai nói thêm: “Ông ấy có thể thấy mình rời khỏi một nhà tù nhỏ, và bước vào một nhà tù lớn hơn. Ra tù không có nghĩa là sẽ có tự do hơn.”

Trái ngược với giới truyền thông quốc tế, các kênh thông tấn của Trung Quốc không hề đưa tin về việc ông Miao được thả tự do, theo CNN.

Mai Lan

Xem thêm: