Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện Mỹ, ông Lindsey Graham cho biết ông sẽ xúc tiến kế hoạch cho phép người Mỹ kiện chính phủ Trung Quốc để đòi bồi thường thiệt hại từ đại dịch viêm phổi COVID-19, hiện đã gây ra cái chết của gần nửa triệu người trên thế giới, chưa kể vô số thiệt hại về tài chính và kinh tế.

Hãng tin Bloomberg trích lời ông Graham, một đảng viên Cộng hòa từ bang South Carolina, phát biểu trong phiên điều trần tại Ủy ban Tư pháp hôm thứ Ba (23/6): “Tôi thấy không có ý tưởng nào thuyết phục hơn việc cho phép từng người Mỹ hoặc các nhóm người Mỹ đưa ra các vụ kiện chống lại thủ phạm – chính phủ Trung Quốc – vì những thiệt hại đối với gia đình họ, đối với nền kinh tế của chúng ta và đối với tinh thần của dân tộc chúng ta”.

Ông Graham cho biết ủy ban của ông sẽ xem xét phương án sửa đổi Đạo luật Miễn trừ Chủ quyền Nước ngoài năm 1976, tức đặc quyền cho phép các quốc gia không bị xét xử bởi bất kỳ cơ quan tài phán nào, dù là quốc tế hay thuộc quốc gia khác.

Tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) cho biết phiên điều trần hôm thứ Ba có tên: “Đạo luật Miễn trừ Chủ quyền Nước ngoài, Virus corona, và Xử lý tội lỗi của Trung Quốc”. Tờ báo này cho biết, các thượng nghị sĩ của cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tại Mỹ đều bày tỏ sự tức giận đối với Trung Quốc vì chính quyền nước này đã kiểm duyệt và bất cẩn đối với dịch virus corona, khiến dịch bệnh ở địa phương đã trở thành một đại dịch toàn cầu, cướp đi sinh mạng của gần nửa triệu người trên thế giới.

SCMP cho biết, 2 tiểu bang – Missouri và Mississippi – đã khởi xướng các vụ kiện chống lại Trung Quốc thay mặt cho cư dân của họ. Chưởng lý bang Mississippi, bà Lynn Fitch, đã làm chứng tại phiên điều trần tại Ủy ban Tư pháp, bà nói: “Tôi tin rằng hành động pháp lý này đáng để làm, thay mặt cho người dân Mississippi. Chúng ta không thể bỏ qua những gì mà Trung Quốc đã làm”.

Ít nhất 5 vụ kiện tập thể khác cũng đã được đệ trình chống lại Trung Quốc trong những tuần gần đây tại Florida, California, Nevada, Pennsylvania và Texas.

Theo Bloomberg, một số nhà lập pháp trong Ủy ban Tư pháp, trong đó có một đảng viên hàng đầu của đảng Dân chủ là bà Dianne Feinstein từ bang California, đã lên tiếng hoài nghi về đề xuất sửa đổi Đạo luật Miễn trừ Chủ quyền Nước ngoài của ông Graham. Họ cho rằng Washington nên tập trung vào cách phản ứng của chính mình đối với đại dịch và sự thất bại trong việc ngăn chặn dịch bệnh lan rộng, khiến hơn 120.000 ca tử vong tại Mỹ.

Một nhân chứng tại phiên điều trần cho rằng việc sửa đổi quyền miễn trừ chủ quyền có thể gây tác dụng ngược đối với Mỹ. Ông Chimène Keitner, giáo sư luật quốc tế tại trường Luật Hastings thuộc Đại học Luật California, ở San Francisco nói: “Việc kiện tụng tư nhân sẽ không buộc Trung Quốc phải đàm phán”.

Tuy nhiên, thượng nghị sỹ Graham cho biết ông muốn có “nhiều đòn bẩy để khiến Trung Quốc phải thay đổi”. Ông cho biết: “Chúng tôi sẽ bỏ phiếu cho dự luật này”.

Các thượng nghị sỹ Cộng hòa khác như Marsha Blackburn, Tom Cotton và Josh Hawley cũng đã đưa ra các đề xuất riêng để tạo điều kiện cho các vụ kiện chống lại Trung Quốc về COVID-19, theo Bloomberg.