Bài báo cáo phân tích về tỷ lệ thất nghiệp của Trung Quốc sau đó càng trở nên thu hút sự quan tâm của độc giả hơn.

Nhà kinh tế học người Trung Quốc Lý Tấn Lôi gần đây đã đột ngột ngừng đảm nhiệm chức giám đốc công ty môi giới chứng khoán Trung Quốc Zhongtai sau khi ông đăng lên phương tiện truyền thông xã hội một phân tích, ước tính tỷ lệ thất nghiệp của Trung Quốc là 20,5%, gấp ba lần con số chính thức được chính quyền công bố.

Vào ngày 30/4, truyền thông Trung Quốc đưa tin rằng đó là quyết định từ chức của ông Lý Tấn Lôi. Tuy nhiên, bài phân tích sau đó đã thu hút rất nhiều cuộc thảo luận và tranh luận trực tuyến.

Tỷ lệ thất nghiệp “thực sự” của Trung Quốc?

Vào ngày 26/4, một bài viết có tiêu đề “Đâu là tỷ lệ thất nghiệp thực sự ở Trung Quốc?” đã được xuất bản trên tài khoản Weibo của Lý Tấn Lôi. Các tác giả báo cáo là Liang Zhonghua, Zhang Chen và Su Yi, ba nhà phân tích chứng khoán tại Viện Nghiên cứu Chứng khoán Zhongtai. Zhongtai là một công ty nhà nước được thành lập vào năm 2001. Ông Lý là chuyên gia kinh tế tại Zhongtai và trở thành giám đốc vào đầu năm 2017.

Báo cáo cho biết chính quyền Trung Quốc có hai hệ thống tính tỷ lệ thất nghiệp, nhưng cả hai hệ thống này “không tương quan cao với chu kỳ kinh tế”.

Báo cáo đưa ra các biểu đồ so sánh xu hướng tỷ lệ thất nghiệp và sản lượng điện tiêu thụ của Trung Quốc trong 30 năm qua, cho thấy chúng không tương quan với nhau. Ở các nước khác, tỷ lệ thất nghiệp và sản lượng điện tiêu thụ thường đi theo cùng một xu hướng. Sau đó, bài báo chỉ ra rằng các nhà chức trách đã không tính nông dân và lao động nhập cư khi tính toán tỷ lệ thất nghiệp, mà chỉ tính công nhân từ các khu vực thành thị.

Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, năm 2018, Trung Quốc có 288,36 triệu lao động di cư và 434,19 triệu lao động ở khu vực thành thị. Trong số những người lao động di cư, 135 triệu người trong số họ làm việc tại các thành phố, trong khi những người khác làm việc tại các nhà máy ở khu vực nông thôn. Công nhân ở khu vực nông thôn sẽ không được tính là thất nghiệp vì chính quyền cho rằng họ có thể trở lại làm nông dân sau khi mất việc. Trung Quốc có 565,88 triệu người đăng ký hộ khẩu ở nông thôn năm 2018, bao gồm những người lao động di cư và khoảng 200 triệu nông dân, theo Tân Hoa Xã.

Báo cáo sau đó đã tính tỷ lệ thất nghiệp trong từng lĩnh vực kinh doanh, như nhà hàng, cơ sở sản xuất ô tô, sản xuất quần áo, lĩnh vực giải trí… và đưa ra kết luận: “Hiện tại, hơn 70 triệu người đã mất việc. Tỷ lệ thất nghiệp thực sự của Trung Quốc là khoảng 20,5%”. Con số này cao hơn nhiều so với con số chính thức của chính quyền. Vào ngày 17/4, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc Trung Quốc đã thông báo rằng tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 3 chỉ là 5,9%.

Giám đốc đột ngột “từ chức”

Ngày 30/4, cổng thông tin Sina của Trung Quốc đã đăng một tài liệu nội bộ từ Zhongtai, phát hành ngày 16/4, nói rằng ông Lý đã từ bỏ vị trí giám đốc của mình trong ngày hôm đó. Sina dẫn lời một người tại Zhongtai, nói rằng Lý đã từ chức vì muốn tập trung vào nghiên cứu. Zhongtai sau đó đã bổ nhiệm phó giám đốc Dai Zhifeng trở thành giám đốc mới vì công ty muốn thúc đẩy những người trẻ tuổi năng động. Sau đó, Sina cho đăng một tuyên bố của ông Lý, nói rằng báo cáo là do những người khác viết với mục đích “thảo luận về học thuật”. Tuyên bố cũng phản bác các phân tích, nói rằng tỷ lệ thất nghiệp chính thức do chính quyền đưa ra là “chuẩn”.

Cùng ngày, tờ báo nhà nước Tin tức Bắc Kinh đã đưa tin tương tự, và dư luận bắt đầu tranh luận về tỷ lệ thất nghiệp thực sự là gì?

Ngày 1/5, Đài Á Châu Tự Do (RFA) dẫn lời Fan Jun, một nhà báo ở tỉnh Hà Bắc, nói ông tin rằng “tỷ lệ thất nghiệp 20% cũng không phản ánh tất cả tình trạng thất nghiệp ở Trung Quốc”, mà trên thực tế có khi còn cao hơn 20%.

Theo Nicole Hao, The Epoch Times
Hương Thảo biên dịch