Liên minh châu Âu (EU) nhiều khả năng sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt Moscow về vụ đầu độc nhà lãnh đạo đối lập Nga Alexei Navalny, nhưng không phải ngay lập tức để có thời gian tìm ra thủ phạm, theo các nguồn tin ngoại giao và điều hành khối.

Thủ tướng Đức Angela Merkel cho biết hôm 2/9 rằng, nhà phê bình điện Kremlin đang được chăm sóc đặc biệt ở một bệnh viện ở Berlin, bị đầu độc bằng một chất độc thần kinh Novichok theo kiểu Liên Xô cũ, nhằm mưu toan sát hại ông, theo Reuters.

Phát ngôn viên Ủy ban châu Âu Peter Stano cho biết Nga cần phải thực hiện một cuộc điều tra độc lập, đáng tin cậy để đưa thủ phạm ra công lý và khối sẽ phản ứng dựa trên các bước tiếp theo của Moscow.

Moscow phủ nhận liên quan và kêu gọi phương Tây không nên vội vàng phán xét.

“Đó là điều không bình thường, không thể chấp nhận được việc ai đó bị ám sát bằng một chất hóa học cấp độ quân sự và không nên sẵn có và lưu hành trên khắp thị trường trong xã hội chúng ta, hoặc trong xã hội Nga”, ông nói.

Tuy nhiên, ông cũng cho biết: “Rất khó để nói về hình phạt nếu không có những người chịu trách nhiệm ở giai đoạn này”.

Ông Stano cho biết, khối 27 quốc gia thành viên đã bắt đầu thảo luận về cách ứng phó, và việc Nga điều tra các vụ sát hại trong quá khứ đối với những nhà phê bình Kremlin hàng đầu như Anna Politkovskaya, Sergei Magnitsky hoặc Boris Nemtsov là không đáng kể.

“Chúng tôi sẽ mất một thời gian và sau đó chúng tôi sẽ tiến tới các biện pháp trừng phạt rất có thể”, một quan chức ngoại giao cấp cao EU nói với Reuters trong điều kiện giấu tên, đồng thời cho biết thêm rằng quá trình này sẽ mất vài tuần.

Trong một tuyên bố được đưa ra vào cuối ngày thứ Năm thay mặt cho 27 quốc gia thành viên EU, nhà ngoại giao hàng đầu của khối, Cao ủy phụ trách đối ngoại Josep Borrell kêu gọi Moscow hãy hợp tác với Tổ chức Cấm Vũ khí hóa học (OPCW) trong cuộc điều tra quốc tế.

Liên minh châu Âu yêu cầu sự hoàn toàn nhất trí của tất cả các quốc gia thành viên để áp đặt các biện pháp trừng phạt, cũng như đã áp dụng những biện pháp hạn chế như vậy đối với Moscow về tình hình hỗn loạn ở Ukraine.

EU đã nhắm vào các lĩnh vực năng lượng, tài chính và vũ khí của Nga sau khi Moscow sáp nhập Crimea từ Ukraine vào năm 2014 và tiếp tục hậu thuẫn phiến quân giao tranh với quân đội Kyiv ở phía đông đất nước.

Khối cũng ban hành một lệnh cấm làm ăn với Liên bang Nga sáp nhập Krym. Loạt lệnh trừng phạt thứ ba của EU là đưa vào danh sách đen những người và công ty mà khối kết luận đó những công cụ nhằm lan truyền tàn phá Ukraine.

Thêm nhiều cái tên vào danh sách đen sẽ là lựa chọn nhanh nhất đối với EU, khối vốn có một chế tài trừng phạt riêng đối với việc sử dụng và phổ biến vũ khí hóa học bất kể quốc tịch hay địa điểm.

Điều này được xem là quan trọng trong trường hợp Navalny, một công dân Nga bị tấn công trên đất Nga. Sau vụ tấn công Novichok năm 2018 ở thị trấn Salisbury của Anh, EU đã trục xuất hơn 100 nhà ngoại giao Nga khỏi châu Âu.

Ông Navalny, 44 tuổi, là người chỉ trích mạnh Tổng thống Nga Vladimir Putin và chuyên thực hiện các cuộc điều tra tham nhũng có tác động trực diện. Ông được đưa tới Đức vào tháng trước sau khi ngã quỵ trên một chuyến bay nội địa của Nga sau khi uống cốc trà mà các đồng minh của ông cho rằng trong trà có độc.

Theo Reuters,
Triệu Hằng dịch và biên tập