Tóm tắt bài viết

  • Tháng 2/2018, chủ tịch tập đoàn ô tô Trung Quốc Zhejiang Geely Holding Group trở thành cổ đông lớn nhất tại một trong những công ty sáng giá nhất của Đức, Mercedes-Benz thuộc tập đoàn Daimler, nắm giữ khoảng 9,7% cổ phần.
  • Ngày 23/7, tập đoàn ô tô Trung Quốc BAIC Motor tiết lộ đã mua 5% của Daimler, nghĩa là gần 15% nằm trong tay Trung Quốc.
  • Tháng 12/2018, chính phủ Đức thắt chặt luật thương mại nước ngoài, Berlin được can thiệp an ninh nếu một nhà đầu tư ngoài châu Âu mua 10% của một công ty của Đức.
  • Bộ trưởng Kinh tế Peter Altmaier tiết lộ "Chiến lược Công nghiệp Quốc gia 2030" được thiết kế nhằm đẩy lùi các doanh nghiệp mạnh của Trung Quốc.

Đức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu, trong những tháng gần đây tiến hành một loạt các bước cản Trung Quốc đầu tư vào nhiều ngành công nghiệp quốc gia, dù Berlin và Bắc Kinh đều có lợi ích, theo Nikkei. 

Trong một bài báo, tờ Bild-Zeitung của Đức nói rằng Hiệp hội Liên bang về Sáng kiến Con đường Tơ lụa Đức (BVDSI) hợp tác vô nguyên tắc với Trung Quốc, bất chấp “chính sách kinh tế hung hăng” và “vi phạm nhân quyền trắng trợn” của Bắc Kinh. BVDSI có mục đích thu hút sự quan tâm chú ý của giới chính trị gia và kinh doanh vào Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), xây dựng một mạng lưới cơ sở hạ tầng bắc cầu châu Á và châu Âu. Tuy nhiên, dư luận và chính phủ Đức đang quay lưng lại với các tập đoàn và các công ty Trung Quốc đang khao khát mở rộng châu Âu.

Sau bài báo, ông Du Xiaohui, Tổng lãnh sự Trung Quốc tại Hamburg phàn nàn “một số người Đức ‘ốm yếu hệ miễn dịch’, khiến họ bị dị ứng với đối tác thương mại lớn nhất của đất nước họ trong ba năm tính đến 2018”, Nikkei trích dẫn.

Đức xiết chặt luật thương mại nước ngoài

Mối quan hệ Đức và Trung Quốc thêm phần phức tạp, bởi cả hai nước đều đầu tư vào những công ty hàng đầu, cũng như những lo ngại về việc Trung Quốc vi phạm quyền tự do cá nhân. Thêm vào đó, các chính sách của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump như gọng kìm đang dần xiết chặt Trung Quốc. Vì vậy, dù Bắc Kinh và Berlin có chung lợi ích, nhưng Trung Quốc đối mặt với việc bị đẩy lùi ở khu vực xa nhất trong BRI.

Vào tháng 12/2018, chính phủ Đức thắt chặt luật thương mại nước ngoài, Berlin được can thiệp an ninh nếu một nhà đầu tư ngoài châu Âu mua 10% của một công ty của Đức.

Vào tháng 2 năm nay, Bộ trưởng Kinh tế Peter Altmaier tiết lộ “Chiến lược Công nghiệp Quốc gia 2030” được thiết kế nhằm đẩy lùi các doanh nghiệp mạnh của Trung Quốc. Ông Altmaier kêu gọi tạo một quỹ nhà nước có thể trả giá cao hơn bất kỳ nhà đầu tư nước ngoài nào nhắm vào các công ty Đức có công nghệ quan trọng. 

Theo nghiên cứu của Baker McKenzie và Rhodium Group, Trung Quốc đầu tư 380 triệu đô la vào Đức trong nửa đầu năm 2019, giảm 75% so với 1,51 tỷ đô la một năm trước đó, khi Hoa Kỳ cảnh báo các đồng minh giữ công nghệ tiên tiến không để lọt vào tay Trung Quốc. Tuy nhiên, các khoản đầu tư không quan trọng mà Trung Quốc kiểm soát cũng sụt giảm đáng kể, từ các câu lạc bộ bóng đá cho tới bất động sản. Năm ngoái, Đức đã có những quy định thắt chặt đầu tư trong bối cảnh dự trữ ngoại hối giảm và tài khoản hiện tại của Trung Quốc đang xấu đi, cho thấy một mối quan hệ căng thẳng giữa hai bên.

Biểu đồ đầu tư của Trung Quốc ở Châu Âu và Bắc Mỹ trong giai đoạn 2008 – 2019. Đầu tư vào châu Âu tăng vọt trong khoảng 2016 – 2017, sụt giảm vào 2018 – 2019. Giá trị tính theo tỷ đô la. (Ảnh dẫn qua Nikkei)

Đối với Trung Quốc, châu Âu không chỉ là một thị trường xuất khẩu sinh lời mà còn là một nguồn công nghệ thay thế cũng như đối trọng chính trị trong bối cảnh xung đột thương mại với Chính quyền Trump.

Trung Quốc mua lại cổ phần trong ‘2 viên ngọc quý’ của Đức

Việc Trung Quốc đầu tư vào ít nhất “hai viên ngọc quý” của ngành công nghiệp Đức đã gióng lên hồi chuông cảnh báo. Vào tháng 12/2016, nhà sản xuất thiết bị Trung Quốc Midea Group mua lại công ty robot Kuka với giá 4,6 tỷ euro (5,1 tỷ đô la theo quy đổi khi tác giả thực hiện bài viết). Sau thương vụ, doanh thu hàng năm của Kuka giảm 7% còn 3,2 tỷ euro cho năm 2018, khiến 350 việc làm bị cắt giảm. Cuối năm ngoái, Midea sa thải CEO lâu năm của Kuka là Till Reuter.

Lo ngại gia tăng khi vào tháng 2/2018, chủ tịch tập đoàn ô tô Trung Quốc Zhejiang Geely Holding Group trở thành cổ đông lớn nhất tại một trong những công ty sáng giá nhất của Đức, Mercedes-Benz thuộc tập đoàn Daimler, nắm giữ khoảng 9,7% cổ phần. Ngày 23/7, tập đoàn ô tô Trung Quốc BAIC Motor tiết lộ đã mua 5% của Daimler, nghĩa là gần 15% nằm trong tay Trung Quốc.

“Việc Trung Quốc mua lại những người dẫn đầu toàn cầu trong ngành sản xuất cao cấp có nguy cơ làm thất bại chiến lược Công nghiệp 4.0 của Đức”, theo nhà phân tích Jost Wubbeke, Viện nghiên cứu Trung Quốc Mercator trụ sở ở Berlin. Vị chuyên gia nhận định thêm “Nếu cuộc mua bán của Trung Quốc trong lĩnh vực này tiếp tục theo tốc độ và khối lượng hiện tại, Công nghiệp 4.0 có thể kết thúc là câu chuyện thành công của Trung Quốc không phải là của Đức”.

Trong lĩnh vực công nghệ châu Âu có mối lo ngại sâu sắc rằng, Trung Quốc hoặc cổ đông Trung Quốc có thể dẫn đến việc các công ty bị chặn khỏi thị trường Hoa Kỳ vì lý do an ninh quốc gia. “Chúng tôi rất muốn thận trọng với các công ty mà chúng tôi đầu tư, vì vậy họ có thể bán vào các thị trường lớn nhất là Mỹ và châu Âu. Đó là lý do tại sao chúng tôi rất thận trọng với Nga hoặc Trung Quốc”, Mark Boggett, CEO của Seraphim Capital, một quỹ đầu tư mạo hiểm toàn cầu tập trung vào hàng không vũ trụ phát biểu.

Ngoài kinh doanh, nhân quyền là cũng vấn đề mà các chính phủ và công ty châu Âu lo ngại. Điều này đặc biệt đúng với Đức, nơi đã bảo vệ cho những người bất đồng chính kiến với ​​Trung Quốc. Đất nước này đã nhận sự khiển trách gay gắt từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc hồi tháng 5 vì đã trao tư cách tị nạn cho hai nhà hoạt động độc lập Hồng Kông.

Thành viên của Alliance 90/The Greens, đảng đối lập lớn nhất ở Đức, sát cánh cùng các nhà hoạt động Hồng Kông ở Berlin tại một sự kiện của Nghị viện đánh dấu kỷ niệm 30 năm đàn áp Thiên An Môn. (Ảnh: Reuters)

Vào tháng 4, CEO Herbert Diess của Volkswagen bị chỉ trích sau khi tuyên bố tại Triển lãm ô tô Thượng Hải rằng ông không biết gì về các trại cải tạo ở khu vực Tân Cương, Trung Quốc, nơi giam giữ hơn 1 triệu người Duy Ngô Nhĩ, và là nơi mà VW điều hành một nhà máy với đối tác địa phương là SAIC Motor.

Đảng đối lập lớn nhất của Đức, Alliance 90/The Greens khẳng định Berlin nên có lập trường. “Chính sách kinh tế của chúng ta phải trở thành định hướng nhân quyền, có nghĩa là, bên cạnh những điều khác, bất kỳ công ty nào liên vi phạm, dù là Trung Quốc hay Đức, phải bị cấm tham gia các giao dịch mua bán tại đây”, Margarete Bause, người phát ngôn của tổ chức Greens nói.

videoinfo__video3.dkn.tv||bf4dd5154__