Trên đà theo đuổi chính sách “Nước Mỹ là trên hết”, Tổng thống Trump đã chính thức nhận định Nga và Trung Quốc là các đối thủ đang tìm cách thách thức ảnh hưởng, các giá trị và sự thịnh vượng của Hoa Kỳ.

Tổng thống Trump nhấn mạnh trong chiến lược an ninh quốc gia mới được công bố hôm 19/12: “Trung Quốc và Nga “quyết tâm làm cho các nền kinh tế kém tự do và ít công bằng hơn, phát triển quân đội, kiểm soát thông tin và dữ liệu để trấn áp xã hội và mở rộng ảnh hưởng của họ”.

Theo đó, Mỹ đánh giá Nga và Trung Quốc là hai thế lực đang tìm cách thay đổi nguyên trạng toàn cầu, thường xuyên gây tổn hại đến lợi ích của Mỹ. Sự cạnh tranh với Nga và Trung Quốc buộc Mỹ phải cân nhắc lại các chính sách tương tác, trong đó bao gồm chính sách tương tác trong các tổ chức quốc tế.

“Những cuộc cạnh tranh này yêu cầu Mỹ phải suy nghĩ lại về chính sách trong hai thập kỷ qua – những chính sách dựa trên đánh giá rằng việc cam kết cùng các đối thủ cũng như việc họ gia nhập các thiết chế quốc tế và thương mại toàn cầu sẽ khiến họ trở thành những người ôn hòa và đối tác đáng tin. Tuy nhiên, trong đa số trường hợp, giả thiết này hóa ra là sai lầm”.

Đứng trước những thách thức từ hai quốc gia mà Mỹ coi là đối thủ, trong một kỷ nguyên của cạnh tranh toàn cầu trong các lĩnh vực như kinh tế, quân đội và chính trị, Tổng thống Trump nhấn mạnh: “Chúng ta sẽ tìm cách xây dựng một mối quan hệ đối tác lớn với những nước đó với mục đích là luôn luôn bảo vệ giá trị quốc gia. Với việc công bố chiến lược an ninh quốc gia mới, tôi tuyên bố nước Mỹ đã vào cuộc và sẽ thắng lợi”.

Bước đi đầy bất ngờ của Washington

Động thái mới này của chính quyền Washington được xem là khá bất ngờ bởi thời gian qua, mối quan hệ Nga – Mỹ đang chứng kiến những chuyển biến khá tích cực, có phần nồng ấm hơn rất nhiều so với thời gian trước đây.

Chỉ trong vòng 1 tuần, hai nhà lãnh đạo hàng đầu thế giới đã điện đàm cho nhau đến 2 lần và dành cho nhau nhiều “lời có cánh”. Ông Putin hôm 17/12 đã gọi điện cảm ơn người đồng cấp Mỹ vì hành động chia sẻ tin tình báo giúp phá vỡ một âm mưu tấn công khủng bố vào thành phố St. Petersbugh, Nga.

du lien tuc cam on nhau my van coi nga trung quoc la doi thu trong chien luoc an ninh quoc gia moi
Hai nhà lãnh đạo Mỹ – Nga điện đàm 2 lần chỉ trong 4 ngày.

Đây là cuộc điện đàm lần thứ hai giữa Tổng thống Vladimir Putin và Donald Trump chỉ trong vòng 4 ngày, kể từ ngày 14/12, khi hai nhà lãnh đạo nói chuyện sau cuộc họp báo thường niên kéo dài 4 tiếng của ông Putin. Trong cuộc điện đàm đó, nhà lãnh đạo Nga nhắc đến sự bùng nổ của thị trường chứng khoán Mỹ như một ví dụ về thành công của ông Donald Trump.

Nhà Trắng cho biết, Tổng thống Donald Trump đã cảm ơn ông Putin vì những bình luận “công nhận sự phát triển kinh tế mạnh mẽ của Mỹ”. Cũng trong cuộc điện đàm theo đề nghị của Mỹ, hai nhà lãnh đạo “thảo luận cùng nhau cách thức giải quyết tình hình rất nghiêm trọng ở Triều Tiên”, trong đó ông Putin hoan nghênh Mỹ “nhận thức được thực tế” ở Triều Tiên.

Nhận định về hành động chia sẻ tin tình báo của Mỹ, Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Nga, nghị sĩ Vladimir Dzhabarov nói với Sputnik hôm 17/12 rằng: “Đây là một tín hiệu rất đáng kích lệ, tạo cơ sở cho hy vọng nối lại trao đổi thông tin giữa các cơ quan đặc biệt của Nga-Mỹ, vốn vô cùng cần thiết cho cuộc chiến chống khủng bố hiệu quả”.

du lien tuc cam on nhau my van coi nga trung quoc la doi thu trong chien luoc an ninh quoc gia moi

Hai nhà lãnh đạo có cái bắt tay thân mặt tại cuộc gặp ở Hội nghị cấp cao APEC tổ chức tại Việt Nam tháng 11 vừa qua.

Trong quan hệ với Trung Quốc, những kết quả từ chuyến thăm chính thức của người đứng đầu Nhà Trắng tới Bắc Kinh hôm 9/11 không thể khiến Mỹ “mềm mỏng” hơn với chính quyền của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Mặc dù vấn đề thâm hụt thương mại với Trung Quốc đã có những dấu hiệu dự báo tích cực hơn với hợp đồng trị giá 259 tỉ đô-la cùng cam kết từ phía Trung Quốc trong mở rộng đầu tư, mở cửa thị trường, chiến lược an ninh quốc gia mới của Tổng thống Trump vẫn đánh giá Trung Quốc đang tìm kiếm cạnh tranh ảnh hưởng kinh tế với Mỹ. Đây vốn được coi là mối quan ngại lớn nhất đối với ông Trump nói riêng và nền kinh tế Mỹ nói chung, nhất là trong bối cảnh Tổng thống Mỹ đắc cử 1 năm trước với khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” và cam kết giành lại sự công bằng trong thương mại cho nước Mỹ.

du lien tuc cam on nhau my van coi nga trung quoc la doi thu trong chien luoc an ninh quoc gia moi

Quan hệ Mỹ, Trung Quốc đã từng có những dấu hiệu khởi sắc.

Hơn nữa, bất chấp việc Bắc Kinh đã dành cho Tổng thống Trump và Đệ nhất phu nhân Melania những sự tiếp đón trọng thị, được đánh giá là hiếm có, mối quan ngại về một “cường quốc xét lại” mang tên Trung Quốc vẫn chưa bao giờ bị xóa nhòa.

Việc coi Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh chiến lược”cũng thể hiện sự thay đổi căn bản nếu so với cách ông Obama xem Trung Quốc là đối tác trong việc chống lại các mối đe dọa toàn cầu từ chương trình hạt nhân Iran đến biến đổi khí hậu.

du lien tuc cam on nhau my van coi nga trung quoc la doi thu trong chien luoc an ninh quoc gia moi

Trung Quốc tiếp đón Tổng thống Trump với những nghi thức trọng thể nhất.

Chiến lược an ninh quốc gia mới của Tổng thống Trump là sự kết hợp chặt chẽ 4 lợi ích quốc gia cốt lõi, bao gồm: Bảo vệ đất nước và người dân Mỹ; thúc đẩy phát triển thịnh vượng; thúc đẩy hòa bình thông qua sức mạnh và tăng cường ảnh hưởng của Mỹ.

Thùy Linh