Các tập đoàn kinh tế Mỹ ngày 4/10 đã bày tỏ sự thất vọng khi Trung Quốc cố làm “sân chơi kinh tế” mất cân bằng theo hướng có lợi cho các doanh nghiệp của họ, và các nguyên tắc WTO không đủ để kiểm soát các hành vi thương mại của Bắc Kinh, theo hãng tin Reuters.

Trong một phiên điều được Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) được tổ chức công khai, các tập đoàn kinh tế Mỹ cho biết họ đang phải đối mặt với những mối đe dọa ngày càng gia tăng từ những quy định của chính phủ Trung Quốc, liên quan đến các vấn đề như: đầu tư, chính sách công nghiệp, trợ cấp cho các doanh nghiệp nhà nước, công suất dư thừa, an ninh mạng và chuyển giao công nghệ.

Phiên điều trần sẽ ảnh hưởng đến báo cáo thường niên của USTR về việc tuân thủ WTO, cũng như kết quả cuộc điều tra của USTR về những vi phạm sở hữu trí tuệ của Trung Quốc. Kết quả này có thể dẫn tới việc áp đặt lệnh trừng phạt thương mại của Tổng thống Donald Trump đối với Trung Quốc.

Là phó chủ tịch cấp cao về chính sách toàn cầu tại Hội đồng Ngành Công nghệ Thông tin, và đại diện cho liên minh các tập đoàn công nghệ phần mềm và các chất bán dẫn, ông Josh Kallmer nói rằng Trung Quốc đã “thêu dệt” ra nhiều quy định và chính sách về chuyển giao công nghệ, khiến các công ty nước ngoài bị bất lợi.

“Nhìn chung, đó là cách họ gây ảnh hưởng sao cho có lợi cho mình, bằng cách tác động đến các công ty Mỹ và các công ty nước ngoài một cách đáng kể và thâm thúy,” ông Kallmer cho biết.

Những lo ngại này không phải là quá mới vì chúng đã được nêu rõ trong báo cáo gần đây nhất của USTR trước Nghị viện Hoa Kỳ về việc tuân thủ WTO của Trung Quốc, được ban hành vào ngày 1/1/2017 và được các các quan chức của chính quyền Tổng thống Trump nêu ra trong các cuộc họp sau đó.

Phát biểu tại phiên điều trần, trợ lý Đại diện Thương mại Mỹ, ông Edward Gresser cho biết càng ngày người ta càng nhận ra rằng các nguyên tắc của WTO đã không bao quát được tất cả những hành vi được cho là không công bằng của Trung Quốc. Mỹ và các thành viên WTO khác cần phải “tìm ra những biện pháp hiệu quả để giải quyết những hành vi của chính phủ Trung Quốc, mà đó có thể là những vi phạm tinh thần của WTO, mặc dù nó có thể không nằm trong khuôn khổ WTO,” ông Gresser nói.

Theo ông Jeremie Waterman, phó chủ tịch phụ trách Trung Quốc Đại lục, tại Phòng Thương mại Mỹ, những quy định hạn chế đầu tư và những chính sách khác, yêu cầu phải chuyển giao công nghệ trong những năm gần đây, đã khiến cho Trung Quốc trở thành nơi ít hấp dẫn đầu tư hơn đối với các công ty nước ngoài, và không phải tất cả các chính sách này có thể thay đổi để tuân thủ hoàn toàn với WTO.

Cũng theo ông Waterman, tình hình đã trở nên tồi tệ hơn bởi kế hoạch “Made in China 2025” của Trung Quốc, nhằm thay thế các sản phẩm và công nghệ nước ngoài bằng các sản phẩm và công nghệ trong nước, và bởi các quy định mới về an ninh mạng, khiến cho các sản phẩm công nghệ thông tin nước ngoài ở vào thế bất lợi.

Phạm Duy