Giống như các quốc gia khác, Việt Nam có các quy định pháp luật về bảo hộ công dân vi phạm pháp luật ở nước ngoài theo thực tiễn quốc tế và quy định của pháp luật Việt Nam.

Theo Bộ Ngoại giao, thông thường, việc bảo hộ công dân của các nước trên thế giới phải dựa theo Công ước Vienna 1961 về quan hệ ngoại giao và Công ước Vienna 1963 về quan hệ lãnh sự, đồng thời tuân theo các điều ước quốc tế đã tham gia ký kết, các hiệp định song phương về lãnh sự…và luật pháp của nước sở tại.

Từ đó, các quốc gia có thể luật hóa và có những quy định riêng thêm cho công tác bảo hộ công dân.

Về luật cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài quy định: Thực hiện thăm lãnh sự và liên hệ, tiếp xúc với công dân trong trường hợp họ bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, xét xử hoặc đang chấp hành hình phạt tù; Trong trường hợp công dân, pháp nhân không thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, cơ quan đại diện tạm thời đại diện hoặc thu xếp người đại diện cho công dân và pháp nhân tại tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền nước tiếp nhận.

Nguyên tắc chung có thể áp dụng với trường hợp Đoàn Thị Hương:

Những giúp đỡ mà Cơ quan Đại diện có thể làm:

• Cấp hộ chiếu để tiếp tục hành trình hoặc cấp Giấy thông hành để về nước;

• Tiến hành thăm lãnh sự nếu công dân có yêu cầu trong trường hợp bị bắt, bị giam giữ hoặc bị tù;

• Thăm công dân ốm đau đột xuất phải cấp cứu tại bệnh viện; giúp thông báo cho gia đình, thân nhân biết;

• Giúp cung cấp danh sách, địa chỉ bệnh viện, luật sư;

• Giúp liên hệ với gia đình, người thân, bạn bè trong nước nếu bị bắt giữ; giúp thuê luật sư (với điều kiện bản thân hoặc gia đình chịu chi phí);

• Giúp can thiệp khi công dân Việt Nam bị giam giữ trong điều kiện phi nhân đạo (Bị tra tấn, đánh đập, ốm đau không được khám, chữa bệnh);

• Giúp tìm kiếm thông tin nếu công dân bị mất tích;

• Giúp thông báo cho gia đình, người thân bạn bè trong trường hợp công dân bị chết;

• Giúp hồi hương công dân bị ốm đau, bị tai nạn hoặc đưa thi hài người chết về nước với chi phí của gia đình, người thân, bạn bè người đó.

Những việc mà Cơ quan Đại diện không thể làm:

• Tiến hành điều tra tội phạm;

• Can thiệp vào tiến trình tư pháp hoặc yêu cầu nhà chức trách sở tại thả công dân bị bắt;

• Hành động thay thế luật sư;

Việt Nam đã từng có những vụ công dân bị xét xử ở nước ngoài như trường hợp Nguyễn Thanh Ngọc Tuyết bị tòa án Malaysia tuyên án 20 năm tù vì tội vận chuyển ma túy, vụ Klong K Djoanh (Lâm Đồng) bị tòa án Malaysia tuyên án 18 năm tù vì vận chuyển ma túy, vụ Vũ Hoàng Giang bị xét xử ở Hà Lan do tham gia lấy cắp thông tin thẻ tín dụng, chiếm đoạt hàng triệu USD.

Các trường hợp này, đương sự sử dụng luật sư do Tòa chỉ định hoặc các tổ chức địa phương giới thiệu hoặc tự thuê luật sư bào chữa.

Dương Minh

Xem thêm:

Từ Khóa: