Mục Điểm tin thế giới tối thứ Sáu (23/10) của DKN xin gửi tới quý độc giả những tin sau:

Sự im lặng kỳ lạ của Bắc Kinh

Tác giả Katsuji Nakazawa hôm 22/10 trong bài phân tích của mình trên tờ Nikkei Asia đã mở đầu bằng một câu tiếng Việt: “Xin chào. Tôi là Suga Yoshihide”, đây là nguyên câu nói mà tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga nói vào ngày 19/10 khi ông phát biểu truớc các sinh viên trường Đại học Việt – Nhật ở Hà Nội.

Katsuji Nakazawa cho biết, trong bài diễn văn có tiêu đề: “Cùng nhau xây dựng tương lai khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, Thủ tướng Suga lặp lại cụm từ “pháp quyền” (rule of law) 5 lần và nói rằng “những diễn biến trái với tính pháp quyền và tinh thần cởi mở” đang diễn ra ở Biển Đông.

Rõ ràng là mọi người đều biết ông Suga đang nói về ai, Katsuji Nakazawa nhận định. Ông Suga, trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của mình trên cương vị thủ tướng, đã sử dụng ngôn ngữ mạnh mẽ để đào sâu việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông. Trung Quốc vẫn luôn theo dõi sát các động thái của vị tân thủ tướng này. Thông thường, các nhà chức trách Trung Quốc sẽ tiếp cận cuốn sách từ vựng của mình và chọn những ngôn từ mạnh nhất sẵn có để lên án một cuộc nói chuyện như vậy của một nhà lãnh đạo nước ngoài. Nhưng lúc này, Trung Quốc đang có phản ứng bình tĩnh và kiềm chế đến mức kỳ lạ.

Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga và phu nhân Mariko tại Hà Nội, Việt Nam ngày 19/10 (ảnh: REUTERS).

Đài Loan có thể điều động 450.000 binh sĩ theo lệnh tổng thống Thái Anh Văn

Taiwan News đưa tin, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Đài Loan Nghiêm Đức Phát cho biết hôm thứ Năm (22/10) rằng Tổng thống Thái Anh Văn có thể huy động khoảng 450.000 binh sĩ cho một cuộc chiến lớn nếu bà ra mệnh lệnh.

Trong khi báo cáo về kế hoạch cải tổ lực lượng dự bị của Đài Loan của Lập pháp Viện Trung Hoa Dân quốc, ông Nghiêm cho biết, khoảng 260.000 quân dự bị và 185.000 quân nhân tại ngũ có thể phản ứng nhanh chóng với một cuộc khủng hoảng quốc phòng dưới sự chỉ huy của bà Thái. Ông cho biết Bộ Quốc phòng Đài Loan đã đưa ra các phương án ban đầu để tăng tần suất huy động quân dự bị để nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng dự bị quốc gia.

Taiwan News trích dẫn CNA cho biết, trước những lo ngại của Chủ tịch Quốc Dân đảng Johnny Chiang về thời gian thực tế cần có để có thể huy động những người dự bị chuẩn bị chiến đấu, ông Nghiêm nói rằng Bộ Quốc phòng sẽ bắt đầu cải cách vào năm 2022.

Tập Cận Bình trích lời Mao dịp kỷ niệm 70 năm “chống Mỹ viện Triều”

Nikkei Asia đưa tin, nhân kỷ niệm 70 năm ngày chính quyền Trung Quốc triển khai quân đội tới bán đảo Triều Tiên để giúp Triều Tiên chống lại các lực lượng Liên Hợp Quốc và Hàn Quốc do Mỹ lãnh đạo trong cuộc chiến năm 1950-1953, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có bài phát biểu tại Đại lễ đường Nhân dân. Ông Tập trích lời cha già sáng lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Mao Trạch Đông, nói rằng: “Hãy cho thế giới biết rằng người dân Trung Quốc là có tổ chức, và không thể bị coi thường”. Ông không đề cập trực tiếp đến Hoa Kỳ, khi mối quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập niên trong bối cảnh tranh chấp với chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và các quan chức ĐCSTQ (ảnh: Reuters)

Tháng 10/1950, quân đội Trung Quốc đã vượt sông Áp Lục ở biên giới với Triều Tiên trong khi quân Liên Xô yểm trợ trên không. Nhấn mạnh tầm quan trọng địa chính trị của Triều Tiên, Mao nói: “Nếu môi không còn thì răng cũng lạnh”. Chiến tranh Triều Tiên kết thúc bằng một hiệp định đình chiến vào năm 1953, chứ không phải là một hiệp ước hòa bình, khiến bán đảo Triều Tiên về mặt kỹ thuật vẫn đang trong tình trạng thời chiến.

Bước ngoặt ở Thái Lan: Sự phản đối của Nữ hoàng

Theo Reuters, một thời điểm quan trọng trong phong trào biểu tình ngày càng tăng của Thái Lan đó là sự xuất hiện không báo trước của một chiếc xe limousine Rolls Royce màu sâm panh trên đường phố Bangkok. Đây là xe của Nữ hoàng Suthida, và đoàn xe đã giảm tốc độ khi gặp phải vài chục người biểu tình đang buông lời giễu cợt bên ngoài Tòa nhà Chính phủ Bangkok vào ngày 14 tháng 10. Những người theo chủ nghĩa bảo hoàng đã tố cáo đây là hành vi quấy rối không thể tha thứ ở một vương quốc có hiến pháp đòi hỏi phải tôn kính chế độ quân chủ.

Chính phủ Thái Lan, dẫn đầu là cựu chỉ huy quân đội Prayut Chan-o-cha, ông là mục tiêu ban đầu của các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tháng, đã nhanh chóng phản ứng khi ban hành các lệnh cấm các cuộc biểu tình và thực hiện hàng chục vụ bắt giữ. Nhưng điều này đã thúc đẩy nhiều cuộc biểu tình hơn nữa và sự chỉ trích lớn hơn đối với chế độ quân chủ mà những người biểu tình cho là nó đã giúp tạo ra sự thống trị của quân đội trong nhiều thập niên. Vào thời điểm Vua Maha Vajiralongkorn phải đối mặt với sự giám sát chưa từng có, nhiều người Thái đã đặt ra câu hỏi tại sao Nữ hoàng Suthida lại đi trên con phố đó vào thời điểm này.

Đoàn xe diễu hành hoàng gia của Nữ hoàng Thái Lan và Hoàng tử Dipangkorn đi qua một nhóm biểu tình chống chính phủ trước Tòa nhà Chính phủ, Bangkok, Thái Lan hôm 14/10 (ảnh: REUTERS).

Đảng Move Forward đối lập hôm thứ Năm (22/10) tuyên bố rằng họ đã lên kế hoạch đề nghị quốc hội “nghiên cứu những sai lầm đã gây ra đối với đoàn xe”, yêu cầu thực hiện các hành động nghiêm khắc, cụ thể là viện dẫn Điều 110 tội bạo lực hoặc cố gắng bạo lực với nữ hoàng. Nhưng những người khác lưu ý rằng tuyến đường không phải là đoạn ngắn nhất giữa Cung điện Dusit, nơi nhà vua và hoàng hậu ở, và ngôi đền mà Nữ hoàng Suthida sẽ đến. Họ cũng thắc mắc vì sao đoàn xe hoàng hậu đi chậm như vậy, thậm chí ở những đoạn không có chướng ngại vật, bởi lẽ xe hoàng gia thường di chuyển nhanh hơn nhiều.

Tin tặc Nga tấn công mạng máy tính của chính quyền Mỹ

Các cơ quan chính phủ Mỹ cho biết hôm thứ Năm (22/10) rằng, các tin tặc do Nga tài trợ đã cố gắng đột nhập vào mạng máy tính của chính quyền địa phương Hoa Kỳ và các tiểu bang, và 2 trường hợp trong số đó đã thành công. Đây là cảnh báo lớn thứ hai về các vụ tin tặc nước ngoài trong nhiều ngày, Reuters đưa tin.

Trong một cảnh báo chưa đầy hai tuần trước cuộc bầu cử ở Mỹ, các cơ quan này cho biết một nhóm người Nga, đôi khi được các nhà nghiên cứu gọi là Gấu Berserk (Berserk Bear) hoặc Chuồn chuồn ngô (Dragonfly), đã nhắm mục tiêu hàng chục mạng máy tính của chính phủ tiểu bang, địa phương, bộ lạc và lãnh thổ Hoa Kỳ cũng như các mạng lưới hàng không.

Các tin tặc đã đột nhập thành công vào một số mạng không xác định và vào đầu tháng này đã đánh cắp dữ liệu từ hai trong số đó, các cơ quan nêu trên cho biết trong một bài đăng trên trang web của Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng, một nhánh của Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ. FBI không cung cấp thông tin chi tiết nhưng cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã “làm sáng tỏ hành vi bất chính của Nga”.