Mục Điểm tin thế giới sáng thứ Sáu (31/1) của Đại Kỷ Nguyên xin gửi tới quý độc giả nội dung tóm lược những tin sau:

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu với virus corona

Hôm thứ Năm (30/1), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đi đến quyết định ban bố tình trạng khẩn cấp sức khỏe cộng đồng toàn cầu đối với đại dịch virus Vũ Hán, và mô tả đây là “sự bùng phát chưa từng có tiền lệ”, theo SCMP.

Tổng giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus, nhấn mạnh nhiều lần trong một cuộc họp báo ở Geneva rằng quyết định ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu đối với virus corona không có nghĩa rằng đây là “một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm” đối với khả năng dập dịch của Trung Quốc.

Ông Tedros giải thích lý do đi đến quyết định của WHO là vì “mối quan tâm lớn nhất của chúng tôi là khả năng virus lây lan sang các quốc gia có hệ thống y tế yếu hơn và không sẵn sàng đối phó với dịch bệnh”.

Theo cập nhật mới nhất của SCMP, tính tới cuối ngày 30/1, đã có 213 trường hợp tử vong vì viêm phổi Vũ Hán, 9.356 ca lây nhiễm loại virus nguy hiểm này chỉ tính ở Trung Quốc và dịch đã lan đến gần 20 quốc gia trên thế giới.

Mỹ nới thời gian hoạt động tại Iran cho các công ty nước ngoài

Chính quyền Tổng thống Trump hôm thứ Năm (30/1) thông báo họ sẽ cho phép các công ty Nga, Trung Quốc và châu Âu tiếp tục hoạt động tại các cơ sở hạt nhân của Iran, vì cho rằng sự hiện diện của họ khiến cho Teheran khó phát triển vũ khí hạt nhân hơn, theo Reuters.

Quyết định của Mỹ cho phép các công ty thuộc các nước nói trên nới thời gian hoạt động ở Iran thêm 60 ngày tại lò phản ứng nghiên cứu nước nặng Arak, nhà máy điện hạt nhân Bushehr, cùng với các cơ sở hạt nhân khác của Teheran.

Mặc dù vậy Mỹ lại áp lệnh trừng phạt đối với Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) và người đứng đầu của tổ chức này, một động thái mà người phát ngôn của AEOI mô tả là sự “tuyệt vọng” của Washington.

Tehran đã bác bỏ các tuyên bố của phương Tây rằng lực lượng cầm quyền ở Iran đã tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân. Vào thứ Năm, người phát ngôn của AEOI Behrouz Kamalvandi tái khẳng định rằng “chương trình hạt nhân dân sự” của Iran sẽ tiếp tục được triển khai với sự “tập trung toàn lực”.

Nghị sĩ Canada: Quan chức Trung Quốc chống tự do ngôn luận nên bị trục xuất

Những quan chức ngoại giao Trung Quốc có liên quan đến việc khuyến khích sinh viên nước ngoài tấn công quyền tự do ngôn luận tại các trường đại học của Canada nên bị trục xuất, nghị sĩ đảng bảo thủ của Canada, ông Garnett Genuis nêu quan điểm, theo bản tin hôm thứ Năm (30/1) của Epoch Times.

Đầu tháng này tại Hạ viện, ông Genuis đã nêu ra vấn đề “các chính phủ nước ngoài có hành động làm xói mòn quyền tự do ngôn luận tại các trường đại học ở Canada”, bao gồm một chiến dịch quấy rối đối với một thủ lĩnh của các sinh viên Tây Tạng, và việc Lãnh sự quán Trung Quốc tại Toronto công khai ca ngợi các sinh viên Trung Quốc đã làm gián đoạn thành công một sự kiện tố cáo hành vi vi phạm nhân quyền của Bắc Kinh.

Ông Genuis nói với Hạ viện rằng đã không có phản ứng nào từ chính phủ Canada khi lãnh sự quán Trung Quốc “lạm dụng thô thiển chủ quyền của quốc gia của chúng ta”.

Colombia từ chối nối lại quan hệ ngoại giao với chính phủ Maduro

Hôm thứ Năm (30/01), Colombia đã bác đề nghị nối lại quan hệ ngoại giao của chính phủ Maduro ở Venezuela, trong bối cảnh một cựu nữ nghị sĩ Colombia đang bị chính phủ thiên tả tại quốc gia láng giềng bắt giữ, theo Reuters.

“Chúng tôi thấy rất ít khả năng mở lại lãnh sự và các cơ quan khác ở Venezuela, một cách đơn giản và dễ hiểu đó là vì thái độ hung hăng mãn tính của chế độ độc tài Maduro chống lại nhiều quốc gia đã từ chối nó”, ông Duque nói với các nhà báo hôm thứ Năm.

Chính phủ Maduro đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Colombia vào tháng 2 năm ngoái sau khi Tổng thống Colombia Ivan Duque giúp các chính trị gia đối lập ở Venezuela nhận hàng viện trợ cho người dân đang gặp khó khăn của họ.

Nicaragua: 80 thổ dân bị giết trong vụ tấn công tranh chấp đất

Khoảng 80 người đàn ông có vũ trang đã giết chết 6 thổ dân trong một khu bảo tồn thiên nhiên ở Nicaragua trong một cuộc tấn công liên quan tới tranh chấp đất, cộng đồng người Mayagna bản địa cho biết hôm thứ Năm (30/1). Bên cạnh 6 người chết, 10 người Mayagnas khác đã bị bắt cóc trong cuộc tấn công này, theo Reuters.

Theo một luật sư của người Mayagna, những người tấn công các thổ dân thuộc nhóm người “định cư”, không thuộc cộng đồng người bản địa – lực lượng chiếm 14% trong 6,2 triệu người Nicaragua. Hiện chính phủ của quốc gia Trung Mỹ chưa đưa ra bình luận về vụ tấn công chết người theo đề nghị của Reuters.

Các nhà hoạt động cho biết, sự thù địch đã gia tăng trong nhiều năm qua giữa người bản địa Nicaragua và những người “định cư” muốn đến vùng sinh sống của thổ dân để tìm kiếm các mảnh đất vừa màu mỡ vừa rẻ, cũng như để tìm gỗ và vàng.

Cộng đồng người Mayagna bị tấn công sinh sống tại một địa điểm cách thủ đô Managua của Nicaragua khoảng 500 km về phía Bắc. Đây là vùng đất nằm sâu trong Khu dự trữ sinh quyển Bosawas, khu rừng nhiệt đới lớn thứ hai châu Mỹ, chỉ sau Amazon.

Chính phủ Colombia, giống như nhiều quốc gia phương Tây, phủ nhận chính phủ Maduro là lực lượng lãnh đạo hợp pháp tại Venezuela, thay vào đó họ công nhận chính phủ của thủ lĩnh đối lập Juan Guaido.