Dịch viêm phổi cấp do virus corona chủng mới gây ra khởi phát từ thành phố Vũ Hán, Trung Quốc vào cuối năm 2019. Đến nay, dịch bệnh đã lan tới ít nhất 27 lãnh thổ và quốc gia trên thế giới, khiến hơn 700 người tử vong và hơn 37.000 ca nhiễm bệnh. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố dịch viêm phổi do virus corona là tình trạng khẩn cấp toàn cầu. Do đó, phản ứng của chính phủ các nước đối với dịch bệnh có khả năng ảnh hưởng đến nhân quyền của hàng triệu người.

Đầu tiên và quan trọng nhất là quyền được chăm sóc sức khỏe, nhưng cũng có một số quyền khác của nhiều người dân đang bị đe dọa. 

“Không có chỗ cho kiểm duyệt, phân biệt đối xử và giam giữ tùy tiện trong cuộc chiến chống dịch virus corona”, ông Nicholas Bequelin, giám đốc khu vực Đông Á và Đông Nam Á của Tổ chức Ân xá quốc tế cho biết.

Quyền được chăm sóc sức khỏe

Các cơ sở y tế tại Vũ Hán hiện đang bị quá tải, các y bác sĩ phải vật lộn để đối phó với dịch bệnh. Nhiều bệnh nhân đành phải rời khỏi bệnh viện sau hàng giờ xếp hàng chờ khám.

“Trung Quốc phải đảm bảo rằng tất cả những người bị ảnh hưởng bởi dịch virus corona đều có quyền được chăm sóc sức khỏe đầy đủ ở Vũ Hán và các nơi khác. Ngăn dịch lây lan là quan trọng, nhưng phòng ngừa và điều trị cũng vậy – đó là lý do tại sao quyền được chăm sóc sức khỏe phải là một phần không thể thiếu trong phản ứng của chính quyền”, ông Nicholas Bequelin nói.

Truyền thông địa phương cho biết người dân không thể nhanh chóng đến bệnh viện vì giao thông ngừng hoạt động.

“Dù WHO không ngừng khen ngợi Trung Quốc, thì thực tế là phản ứng của chính phủ đã, đang tồn tại nhiều vấn đề”, giám đốc khu vực của Tổ chức Ân xá cho biết thêm.

Chính phủ Trung Quốc kiểm duyệt thông tin

Chính phủ Trung Quốc đã nỗ lực kiểm duyệt thông tin về dịch virus corona và những nguy hiểm mà dịch bệnh này có thể gây ra cho cộng đồng. Vào cuối tháng 12/2019, các bác sĩ ở Vũ Hán đã chia sẻ với đồng nghiệp nỗi sợ hãi của họ về những bệnh nhân có triệu chứng tương tự như hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS) bùng pháp ở miền Nam Trung Quốc vào năm 2002. Những bác sĩ này ngay lập tức bị chính quyền địa phương buộc phải im lặng và bị xử phạt với tội danh lan truyền tin đồn.

“Các chuyên gia y tế Trung Quốc đã cố gắng gióng lên hồi chuông cảnh báo về loại virus này. Nếu chính phủ Trung Quốc không cố gắng che giấu mức độ nguy hiểm, thì thế giới có thể đã phản ứng với tốc độ lây lan của virus một cách kịp thời hơn “, ông Nicholas Bequelin nói.

Tuy nhiên, những nỗ lực để che giấu mức độ nghiêm trọng của bệnh dịch lại có sự tham gia của cấp cao nhất trong chính phủ Trung Quốc, bằng chứng là Trung Quốc đã tìm cách tác động để Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) không tuyên bố dịch virus corona là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu.

Ngoài ra, một số lượng lớn bài báo đã bị kiểm duyệt kể từ khi cuộc khủng hoảng dịch bệnh bắt đầu, bao gồm những bài báo của các tổ chức truyền thông chính thống, trong đó có chi nhánh của tờ Nhật báo Thanh Niên Bắc Kinh (Beijing Youth Daily) và Tài Kinh (Caijing).

Ông Nicholas Bequelin cho biết: “Chính quyền Trung Quốc có khả năng đã giữ lại những thông tin có thể giúp cộng đồng y tế giải quyết dịch virus corona và giúp mọi người tự bảo vệ mình khỏi loại virus này”.

“Thực tế là một số thông tin như vậy không được cung cấp cho mọi người, làm tăng nguy cơ từ dịch virus corona và trì hoãn biện pháp đối phó hiệu quả”.

Các nhà hoạt động bị quấy rối và bị đe dọa

Những người cố gắng chia sẻ thông tin về virus corona trên phương tiện truyền thông xã hội cũng đã bị chính phủ Trung Quốc nhắm đến. Ví dụ, luật sư và nhà báo Trần Thu Thực (Chen Qiushi) cho biết ông bị chính quyền quấy rối sau khi đăng đoạn phim từ các bệnh viện ở Vũ Hán.

Fang Bin, một cư dân Vũ Hán cũng bị chính quyền đưa đi sau khi đăng một đoạn video cho thấy thi thể của các nạn nhân nhiễm virus corona.

Ông Nicholas Bequelin cho biết: “Trong khi bác bỏ các tin tức sai lệch về virus corona là rất quan trọng, nhưng việc kiểm duyệt nội dung báo chí và phương tiện truyền thông xã hội hợp pháp về vấn đề này thì không phục vụ cho mục đích y tế cộng đồng”.

Các nước trong khu vực xử lý “tin tức giả”

Vì virus corona đã lây từ Trung Quốc sang các nước láng giềng ở Đông Nam Á, nên các quốc gia có xu hướng tìm cách kiểm soát tin tức của dịch bệnh.

“Chính phủ phải ngăn chặn thông tin sai lệch và cung cấp hướng dẫn y tế kịp thời và chính xác. Tuy nhiên, bất kỳ hạn chế nào đối với quyền tự do ngôn luận phải phù hợp, hợp pháp và cần thiết”, ông Nicholas Bequelin nói.

Chính phủ các nước Đông Nam Á và các nơi khác nên rút ra bài học từ Trung Quốc về cách xử lý khủng hoảng dịch virus corona. Việc hạn chế thông tin và chấm dứt cuộc tranh luận dưới danh nghĩa “ổn định” có thể mang lại những rủi ro nghiêm trọng và phản tác dụng.

Phân biệt đối xử và bài ngoại

Theo báo cáo từ các phương tiện truyền thông, những người đến từ Vũ Hán, ngay cả những người không có triệu chứng nhiễm virus corona, đã bị các khách sạn từ chối, bị cách ly tại nhà và thông tin cá nhân của họ bị rò rỉ trực tuyến ở Trung Quốc.

Truyền thông cũng đưa tin, một số nhà hàng, khách sạn tại châu Á từ chối khách Trung Quốc. 

Tuy nhiên, nhiều cộng đồng châu Á trên thế giới đã lên tiếng. Tại Pháp, những người gốc Á đã lập ra hashtag trên Twitter #Jenesuispasunvirus (Tôi không phải là virus).

“Chính phủ Trung Quốc cần có biện pháp bảo vệ người dân khỏi sự phân biệt đối xử, trong khi chính phủ các nước trên thế giới nên áp dụng biện pháp không khoan nhượng đối với các đối tượng phân biệt chủng tộc của người gốc Hoa và châu Á. Cách duy nhất thế giới có thể chống lại sự bùng phát dịch bệnh này là thông qua sự đoàn kết và hợp tác xuyên biên giới”, ông Nicholas Bequelin nói.

Biện pháp kiểm soát biên giới và kiểm dịch phải phù hợp

Để đối phó với dịch virus corona, nhiều quốc gia đã đóng cửa biên giới, trong khi những nước khác áp đặt các biện pháp cách ly nghiêm ngặt. 

Việc cách ly, hạn chế quyền tự do đi lại sẽ hợp pháp nếu những biện pháp này ở mức độ phù hợp, có giới hạn về thời gian, phục vụ cho mục đích chính đáng, thật sự cần thiết và không có hành vi phân biệt đối xử. Các biện pháp cách ly cần đảm bảo được an toàn và thể hiện sự tôn trọng. Quyền của những người bị cách ly phải được tôn trọng và bảo vệ, bao gồm quyền được tiếp cận dịch vụ việc chăm sóc sức khỏe, thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác.

“Chính phủ các nước đang đối mặt với một tình huống đầy thách thức và phải có biện pháp để ngăn chặn sự lây lan của virus corona, trong khi vẫn phải đảm bảo được rằng những người bị ảnh hưởng có quyền được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe mà họ cần”, ông Nicholas Bequelin nhấn mạnh.

Video: Biện pháp phong tỏa thành phố nhằm ngăn dịch virus corona của chính quyền Trung Quốc liệu có hiệu quả?

videoinfo__video3.dkn.tv||12781b5ec__

Ad will display in 09 seconds