ĐCSTQ coi tôn giáo là mối đe dọa lớn đối với thể chế của nó. Và một quy định mới sắp ra mắt sẽ càng hạn chế hơn nữa các hoạt động tôn giáo ở đại lục. Đặc biệt, Hoa kiều và các nhân sĩ tôn giáo từ Hồng Kông, Macao và Đài Loan sẽ trở thành mục tiêu giám sát theo quy định mới này.

Tờ Sound of Hope cho hay, ngày 18/11, Cơ quan Quản lý Nhà nước về Tôn giáo Trung Quốc đã công bố dự thảo “Quy tắc thực hiện các quy định quản lý hoạt động tôn giáo của người nước ngoài tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa” để lấy ý kiến.

Nội quy được chia thành năm chương với tổng cộng 40 điều. So với bộ luật ban hành năm 2000 với 22 điều và năm 1994 với 13 điều, rõ ràng ĐCSTQ đang từng bước siết chặt và tăng cường kiểm soát các hoạt động tôn giáo trong nước.

Dự thảo yêu cầu tách biệt hoàn toàn các tổ chức tôn giáo ở Trung Quốc và nước ngoài. Các nhóm tôn giáo ở Trung Quốc được yêu cầu tuân thủ đầy đủ các luật, quy định và chính sách của chính quyền. Trong khi đó, người nước ngoài trước khi tiến hành các hoạt động tôn giáo sẽ phải đăng ký dữ liệu cá nhân, tài liệu (sách, hướng dẫn, nghe nhìn). Địa điểm hội họp sẽ bị hạn chế, việc sử dụng các ký hiệu tôn giáo bị cấm.

Một thay đổi lớn trong quy định mới là việc mở rộng phạm vi áp dụng, khi chỉ đích danh “Hoa kiều” ở nước ngoài và từ 3 khu vực Hồng Kông, Macao và Đài Loan là nhóm người nằm trong quy định áp dụng của dự thảo luật này. Lấy ví dụ, Điều 39 nói rằng “Hoa kiều ở Trung Quốc, cư dân Đài Loan ở Đại lục, cư dân Hồng Kông và Macao cử hành các hoạt động tôn giáo ở đại lục sẽ phải tuân theo các quy định này”. Dự thảo luật cũng quy định rằng người nước ngoài, bao gồm cả Hoa kiều ở nước ngoài, sẽ “không được phép truyền đạo cho công dân Trung Quốc, chiêu nạp tín đồ hoặc nhận quyên góp tôn giáo từ công dân Trung Quốc; cũng như không được phép tiến hành giáo dục và đào tạo về tôn giáo”.

Đồng thời, dự thảo áp đặt các hạn chế đối với việc nhập cảnh vào Trung Quốc của những người nước ngoài theo tôn giáo, yêu cầu chỉ những người “không có thái độ thù địch với Trung Quốc” mới được chấp thuận. Nói cách khác, chỉ những người ủng hộ ĐCSTQ mới được chấp thuận. Ngoài ra, việc nhập các tài liệu tôn giáo phải qua cấp phép, và không ai được phép mang quá 10 cuốn sách, tài liệu quảng cáo hoặc sản phẩm nghe nhìn vào đại lục.

Hiệp hội Bảo vệ Nhân quyền và Tự do Tôn giáo (ADHRRF) báo cáo rằng trong những năm gần đây, ĐCSTQ liên tục tăng cường các nỗ lực đàn áp tự do tôn giáo. Nó thường xuyên đàn áp thô bạo các nhà truyền giáo nước ngoài hoạt động tại đại lục với lý do “chống lại sự xâm nhập của tôn giáo nước ngoài”.

Cuối tháng 8/2018, mục sư Kim và mục sư Park từ Hàn Quốc đã bị cảnh sát địa phương bắt giữ tại một khách sạn sau khi đến thăm một nhà thờ ở tỉnh Cát Lâm. Họ đã bị buộc phải rời Trung Quốc trong vòng 3 ngày và không được phép nhập cảnh vào đại lục trong vòng 5 năm tiếp theo. Tháng 6 cùng năm, hai nhà truyền giáo Nhật Bản là Kang Ping và vợ ở thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến đã bị chính quyền trục xuất. Tháng 2 năm 2017, nhà chức trách đã bắt giữ tổng cộng 4 người, bao gồm một nhà truyền giáo người Hàn Quốc và một mục sư người Mỹ gốc Hàn, tại một khách sạn ở huyện Diêm Cát. Vào tháng 1 cùng năm, ĐCSTQ đã trục xuất 32 nhà truyền giáo người Triều Tiên.

Học giả tôn giáo người Ý, Giáo sư Massimo Introvigne, tổng biên tập tạp chí Bitter Winter, chuyên đưa tin về tình hình tôn giáo và nhân quyền ở Trung Quốc, tin rằng các dự thảo quy định cho thấy chính quyền TQ sợ người nước ngoài đến Trung Quốc để thảo luận về các vấn đề tôn giáo dưới nhiều hình thức khác nhau. Do đó, mới có quy định về việc phải xin cấp phép của chính quyền trước khi tiến hành các hoạt động tôn giáo khác nhau ở Trung Quốc.

Lấy ví dụ, dự thảo quy định mới yêu cầu rằng “đối với người nước ngoài có ý định tổ chức các hoạt động tôn giáo tập thể tại các đền chùa, nhà thờ, người triệu tập phải viết đơn đăng ký gửi thành phố địa phương (tỉnh, bang, liên đoàn) tôn giáo để xin thành lập địa điểm tạm thời”. Đồng thời người triệu tập phải tuân thủ luật pháp, quy tắc và luật lệ của Trung Quốc, không có lời nói hoặc hành động thù địch với Trung Quốc (tức là không chống đối chính quyền Trung Quốc) …

Trao đổi với Đài Tiếng nói Hoa Kỳ VOA, ông Introvigne cũng cho biết, đối với những người Trung Quốc sống ở nước ngoài, bao gồm cả các thành viên nhà thờ ở Mỹ, nếu nhà chức trách tin rằng ai đó đã chỉ trích ĐCSTQ về các vấn đề như người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, Tây Tạng và các nhà thờ tư gia, thì không thể cho phép người này đến Trung Quốc du lịch.

Mục sư Lin, tại nhà thờ tư gia ở Vô Tích, Giang Tô, nói với Đài Tiếng nói Hoa Kỳ rằng những Hoa kiều sang Trung Quốc truyền đạo đang bị giám sát chặt chẽ hơn trước: “Số lượng vẫn còn khá lớn. Về cơ bản những gì họ làm chủ yếu là đào tạo ngắn hạn. Hiện giờ chính quyền đang thắt chặt kiểm soát, họ đã xúi giục tín đồ giám sát mục sư và mục sư giám sát tín đồ”.

Trong những năm gần đây, ĐCSTQ coi niềm tin tôn giáo là mối đe dọa đối với chế độ và đã không ngừng gia tăng sức ép. Trên báo đài tràn ngập các bản tin về lệnh cấm Kinh thánh, cây thánh giá bị đốt cháy và nhà thờ bị dỡ bỏ. Giới quan sát nhận định, ngoài số lượng lớn các học viên Pháp Luân Công hiện đang bị bức hại, thì trong những năm gần đây, chính quyền Trung Quốc đã liên tiếp đàn áp các tín ngưỡng tôn giáo và các nhóm dân tộc thiểu số. Bất kể họ có phải là tín đồ thuộc 5 tôn giáo có đăng ký chính thức với chính phủ hay không, họ đều không thể thoát khỏi việc bị bắt giữ tùy tiện, giam cầm, lạm dụng, hành hung hoặc thẩm vấn và kết án mà không có sự bảo vệ của pháp luật. Và mức độ nghiêm trọng của các trường hợp này đang ngày càng gia tăng.