Một trong những tâm điểm chú ý tuần qua là diễn biến mối quan hệ giữa Trung Quốc và Triều Tiên sau khi đặc phái viên của Chủ tịch Tập Cận Bình “đi sứ” Bình Nhưỡng trở về mà không gặp được nhà lãnh đạo Kim Jong Un.

Trung Quốc trong tuần đã cho đóng cửa một cây cầu chính nối giữa thành phố Đan Đông ở biên giới nước này với Triều Tiên, nói rằng cây cầu sẽ ngừng hoạt động tạm thời trong khi phía Triều Tiên tiến hành sửa chữa con đường đến cầu.

Phát biểu với các phóng viên ngày 24/11, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng cho biết: “Cầu Hữu nghị Trung – Triều sẽ tạm thời đóng cửa và sẽ mở cửa sau khi công tác bảo dưỡng hoàn tất”.

Cầu Hữu nghị Trung-Triều. (Ảnh: SCMP)

Người phát ngôn này cũng nói thêm rằng công tác bảo dưỡng có thể diễn ra trong vài ngày, nhưng không cung cấp chi tiết về thời gian đóng cửa cây cầu, theo Epoch Times.

Với chiều dài gần 1 km bắc qua sông Giáp Lục, cây cầu này là một tuyến đường giao thương và giao lưu chính giữa thành phố Đan Đông thuộc tỉnh Liêu Linh của Trung Quốc và Sinuiju của Triều Tiên, là nơi luân chuyển 80% hàng hóa và khách du lịch giữa 2 nước.

Hàng đoàn xe tải chờ ở phía biên giới Trung Quốc để qua Cầu Hữu nghị Trung -Triều ngày 5/9/2017. (Ảnh: Greg Baker/AFP/Getty Images)

Tại Đan Đông, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã làm ăn phát đạt nhờ hoạt động buôn bán với chính quyền Triều Tiên.

Tuy nhiên, sự bùng nổ đó đang bắt đầu gặp những cản trở lớn. Các công ty Trung Quốc nằm trong mục tiêu trừng phạt của Mỹ gần như đều có trụ sở tại Đan Đông.

Dù người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa ra lý do về việc bảo dưỡng, nhưng thời điểm đóng cửa cây cầu có gì đó đáng nghi xét đến những diễn biến gần đây giữa Triều Tiên với Trung Quốc, nhất là sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Hôm Thứ ba (21/11), đại sứ đặc biệt Chủ tịch Tập Cận Bình là ông Tống Đào đã trở về Trung Quốc sau chuyến thăm 4 ngày tới Triều Tiên nhưng không gặp được nhà lãnh đạo Kim Jong Un.

Trang tin SCMP trước đó cho biết nhân vật cao cấp nhất mà ông Tống Đào – người phụ trách mảng đối ngoại quốc tế của Đảng Cộng sản Trung Quốc – gặp được là ông Choe Ryong Hae, Phó Chủ tịch Đảng Lao động và là cánh tay phải của Kim Jong Un.

Cùng ngày hôm đó, hãng hàng không quốc gia của Trung Quốc đã cho ngừng các chuyến bay giữa Bắc Kinh và Triều Tiên, tuyên bố việc hủy tuyến bay trên là do thiếu nhu cầu đi lại.

Những động thái trên diễn ra khi Triều Tiên đang phải đối mặt với các lệnh trừng phạt bổ sung sau khi Tổng thống Trump tuyên bố Triều Tiên sẽ được đưa trở lại danh sách các nước bảo trợ khủng bố.

Sau tuyên bố trên của ông Trump, Bộ Tài chính Mỹ ngày 21/11 đã áp đặt thêm các lệnh trừng phạt đối với một số tổ chức của Trung Quốc và Triều Tiên, cáo buộc rằng họ có vai trò trong việc thúc đẩy giao thương với chính quyền Kim Jong Un. Bốn công ty của Trung Quốc bị trừng phạt đều có trụ sở tại Đan Đông.

Một số công ty Triều Tiên đang tìm biện pháp để phá vỡ các lệnh trừng phạt toàn diện của Liên Hợp Quốc, hiện đang phong tỏa hoạt động thương mại quốc tế đối với chính quyền này.

Trong số các biện pháp của phía Triều Tiên có việc giấu hàng hoá bị cấm dưới những hàng hoá được phép mang trên tàu, hay chuyển hàng từ tàu này sang tàu khác khi đi trên biển để che mắt các thanh sát viên.

Hình ảnh chụp ngày 19/10 cho thấy một tàu Triều Tiên đang tìm cách chuyển hàng hóa sang tàu khác để lách lệnh trừng phạt. (Ảnh: U.S. Treasury Department)

Những chiếc xe tải của Triều Tiên đi qua Cầu Hữu nghị Trung – Triều vào thành phố Đan Đông cũng đã tìm ra cách để lấy được thêm nhiên liệu mang về Triều Tiên.

Trang Daily NK cho biết các tài xế xe tải Triều Tiên đã lái xe sang Trung Quốc với những bình xăng gần như trống rỗng, đổ đầy nhiên liệu ở bên phía Trung Quốc, sau đó lái xe trở lại và đổ nhiên liệu ra.

Sau khi các nhân viên hải quan Trung Quốc phát hiện ra việc làm của các tài xế Triều Tiên, họ bắt đầu kiểm soát các chuyến xe như vậy.

Các tài xế bắt đầu chuyển sang chở một lượng hàng hóa nhỏ và kế hoạch này dường như đang phát huy tác dụng vì hải quan Trung Quốc không cấm những chiếc xe tải này vận chuyển quần áo và thực phẩm.

Một chiếc xe tải về Triều Tiên qua cây cầu hữu nghị vào tháng 9/2017. (Ảnh: Getty Images)

Cũng theo Daily NK, các lệnh trừng phạt đang bắt đầu thay đổi bản chất làm ăn giữa các công ty Triều Tiên và Trung Quốc khi hàng xuất khẩu của Triều Tiên giờ đây phải dựa vào các nhà buôn Trung Quốc nhỏ hơn.

“Các công ty buôn bán Triều Tiên những ngày này đang làm việc ít hơn với các công ty thương mại Trung Quốc về các thương vụ lớn trong khi làm việc nhiều hơn với các nhà buôn và những nhà tài chính có mối quan hệ với các chợ”, một nguồn tin từ Trung Quốc cho biết.

“Năm nay, các công ty thương mại Bắc Triều Tiên không thể xuất khẩu thậm chí chỉ bằng một nửa lượng than và khoáng sản theo kế hoạch do các lệnh trừng phạt”, nguồn tin cho biết.

Quan hệ giữa Triều Tiên và Trung Quốc trở nên căng thẳng trong nhiều tháng qua sau khi chính quyền Bắc Kinh áp đặt một số lệnh trừng phạt nhằm vào Triều Tiên theo lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc để phản đối chương trình hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng.

Để đáp lại, nhà lãnh đạo Kim Jong Un đã ra lệnh cho 30.000 lao động đang làm việc tại Trung Quốc hồi hương trước ngày 8/1/2018.

Các lệnh trừng phạt đang gây áp lực cho quan hệ thương mại Trung–Triều. Một báo cáo công bố hôm 23/11 của hải quan Trung Quốc cho thấy kim ngạch thương mại giữa 2 nước đã giảm xuống 334,9 triệu USD trong tháng 10/2017, mức thấp nhất kể từ tháng 2 năm nay.

Trung Quốc chỉ mua lượng hàng hóa trị giá 90,75 triệu USD từ Triều Tiên trong tháng 10, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2014, một dấu hiệu cho thấy các biện pháp chế tài cứng rắn mới đã làm giảm giao thương giữa 2 nước.

Minh Tuệ