Chỉ vài ngày trước khi Tổng thống Donald Trump lên đường công du Châu Á, một cựu quan chức Triều Tiên kêu gọi ông Trump thuyết phục Chủ tịch Trung Quốc mở đường giải cứu những người Triều Tiên thống khổ.

Ông Thae Yong Ho, quan chức cấp cao nhất từng tẩu thoát khỏi chính quyền Triều Tiên trong vòng 2 thập kỷ qua, đã đến Washington và có một phiên điều trần với các nhà lập pháp của Mỹ vào ngày 1/11.

Ông Thae từng là phó đại sứ Triều Tiên tại Anh trước khi rời bỏ chính quyền Triều Tiên để trốn sang Hàn Quốc vào năm ngoái. Ông cho biết nhiều thứ đang thay đổi tại đất nước quê hương ông mà chính quyền sẽ sớm không còn có thể kiểm soát.

“Có những thay đổi lớn và bất ngờ đang diễn ra bên trong Triều Tiên. Ngược với chính sách và mong muốn của chính quyền, thị trường tự do đang phát triển mạnh mẽ”, ông Thae nói trước Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ. Người Triều Tiên “không quan tâm đến những tuyên truyền của nhà nước, mà ngày càng xem nhiều phim nhập lậu từ Hàn Quốc”.

Cựu phó đại sứ Triều Tiên tại Anh Thae Yong-ho tham gia một phiên điều trần ở Washington D.C. (Ảnh: Yonhap)
Cựu phó đại sứ Triều Tiên tại Anh Thae Yong-ho tham gia phiên điều trần ở Washington D.C. (Ảnh: Yonhap)

Ông kêu gọi Mỹ hãy ủng hộ những thay đổi này tại Triều Tiên bằng cách sử dụng “quyền lực mềm”, nghĩa là tìm cách phổ biến thông tin về thế giới bên ngoài cho người dân Triều Tiên. Điều đó sẽ giúp người dân nước này nhận thức được thực trạng cuộc sống của họ.

Ông Thae cho rằng người dân nước ông cần được giáo dục về các khái niệm rất cơ bản như tự do, nhân quyền và dân chủ. Những thông tin này nếu được phổ biến có thể tạo ra sự thay đổi ở Triều Tiên.

Ông Thae cũng kêu gọi chính quyền Washington đàm phán với Trung Quốc để tạo ra những con đường trốn thoát an toàn cho người Triều Tiên chạy sang Hàn Quốc.

Ông cho rằng nếu Trung Quốc tạo một lối thoát cho những người Triều Tiên trốn khỏi nước này mà không bị đưa trở về nước, điều đó sẽ khiến hàng loạt người Triều Tiên rời bỏ nước này và có thể gây ra cuộc khủng hoảng đối với chính quyền Kim Jong Un.

Cây cầu nối biên giới Trung Quốc và Triều Tiên. (Ảnh: Sina)
Cây cầu nối biên giới Trung Quốc và Triều Tiên. (Ảnh: Sina)

Không chỉ ông Thae, một số người “đào tẩu” khác đang sống tại Hàn Quốc trong tuần qua cũng nêu ra ý kiến tương tự trước chuyến thăm của Tổng thống Trump. Họ bày tỏ mong muốn nhà lãnh đạo Hoa Kỳ thuyết phục Trung Quốc, đồng minh quan trọng nhất của Bình Nhưỡng, ngừng bắt những người Triều Tiên tị nạn phải về nước.

“Trong khi tìm kiếm tự do, họ có nguy cơ bị giới chức Trung Quốc bắt giữ và bắt ép phải quay về Triều Tiên”, một người đào tẩu có tên Ji Seong Ho cho biết. “Họ thậm chí có thể phải đối mặt với cái chết. Vì vậy, tôi chân thành xin Tổng thống Trump hối thúc Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc ngừng đưa người Triều Tiên về nước, để họ có thể có được giấc mơ tự do.”

Tiết lộ của những người đào tẩu này phần nào cho thấy số phận của Triều Tiên vẫn phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng theo một cách khác chứ không chỉ đơn thuần là kinh tế.

Phía Mỹ lâu nay vẫn kêu gọi Trung Quốc hành động nhiều hơn để kiềm chế Triều Tiên khi nguồn cung dầu và các hoạt động thương mại của chính quyền Bình Nhưỡng phụ thuộc phần lớn vào Bắc Kinh.

Theo sau các biện pháp trừng phạt cứng rắn được thông qua tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Trung Quốc đã ngừng nhập khẩu than đá, quặng sắt, hải sản và hàng dệt may từ Triều Tiên, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp liên doanh giữa 2 nước đang hoạt động tại Trung Quốc phải đóng cửa muộn nhất vào ngày 9/1/2018.

Tuy nhiên, các biện pháp của Trung Quốc cũng như các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc và Mỹ dường như không khiến chính quyền Triều Tiên nao núng. Nhà lãnh đạo Kim Jong Un thậm chí còn yêu cầu tất cả những người lao động của nước này tại Trung Quốc về nước.

Về phương diện quân sự, Triều Tiên cũng tỏ ra không e sợ trước những lời đe dọa trừng phạt từ phía Mỹ hay cộng đồng quốc tế. Khi Tổng thống Trump nói rằng phương án quân sự là một lựa chọn đối với Triều Tiên thì nhà lãnh đạo Kim Jong Un lại đe dọa sẽ bắn tên lửa đạn đạo vào lãnh thổ Hoa Kỳ.

Ngay cả khi dùng đến phương án quân sự, một cuộc tấn công nhỏ của Mỹ cũng có thể gây ra một vụ đáp trả tự động từ Triều Tiên đối với các đồng minh của Mỹ, đặc biệt là Hàn Quốc. Cựu phó đại sứ Thae cho biết các sĩ quan Triều Tiên được huấn luyện để nhấn nút mà không cần bất kỳ chỉ thị nào từ tổng tư lệnh nếu có điều gì xảy ra đối với phía họ.

Trước sự bế tắc như vậy, đề xuất của những người đào tẩu Triều Tiên có thể sẽ hữu ích khi Tổng thống Trump đến thăm Trung Quốc vào ngày 8/11 tới. Trước đó, ông Trump sẽ có các cuộc thảo luận với các lãnh đạo Nhật Bản và Hàn Quốc, hai nước đồng minh sát cánh cùng Mỹ trong việc kiềm chế Bình Nhưỡng.

Minh Tuệ