Tóm tắt bài viết

  • Thế giới tưởng nhớ vụ Thảm sát Thiên An Môn 1989, nhưng nhiều người Trung Quốc hoàn toàn không biết đến sự kiện này.
  • Đàn áp theo chu kỳ khoảng 10 năm là cách thức cai trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc, theo nguyên Quốc vụ khanh Canada David Kilgour.
  • Hoạt động tuyên truyền, tẩy não và khống chế tư tưởng người dân giúp chính quyền Trung Quốc che giấu tội ác của mình hết lần này đến lần khác, theo Phương Chính, cựu sinh viên bị xe tăng nghiền nát hai chân trong vụ Thảm sát Thiên An Môn.

Tuần qua các phương tiện truyền thông quốc tế và người dân thế giới đặc biệt chú ý đến một sự kiện chấn động diễn ra cách đây 30 năm. Ngày 4/6/1989, Đảng Cộng sản Trung Quốc ra lệnh cho quân đội dùng súng ống và xe tăng nghiền nát một cuộc biểu tình của hàng trăm ngàn sinh viên ở Quảng trường Thiên An Môn. 

Các thống kê từ phương Tây cho biết số người bị giết hại là khoảng vài trăm cho đến vài nghìn người. Một tài liệu mật được công bố năm 2017 của Anh Quốc cho biết số người thiệt mạng ít nhất là 10.000 người.

Những người biểu tình đã chết và những chiếc xe đạp bị phá hủy tại Quảng trường Thiên An Môn hôm 4/6/1989. (Ảnh: AP)

Như mọi năm, gần như tất cả các hãng báo chí phương Tây đều đưa tin về vụ thảm sát để đánh dấu sự kiện làm rúng động toàn cầu, trong khi đó các hãng truyền thông chịu ảnh hưởng từ chính quyền Trung Quốc thì im lặng như thể không có chuyện gì xảy ra.

Bên ngoài Trung Quốc, sự kiện Lục Tứ (ngày 4/6) ở Quảng trường Thiên An Môn được coi là một vụ thảm sát. Ở bên trong Trung Quốc, chủ đề thảm sát Thiên An Môn là một cấm khu không được bàn luận đến, và bị kiểm duyệt nghiêm ngặt nhất trên mạng internet.  

videoinfo__video3.dkn.tv||50949d31a__

Thế giới tưởng nhớ vụ Thảm sát 4/6

Nhân kỷ niệm 30 năm vụ Thảm sát Thiên An Môn, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã lên án tình trạng vi phạm nhân quyền của Trung Quốc, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh chấm dứt đàn áp người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ và các nhóm dân khác.

“Những sự kiện 30 năm trước vẫn khuấy động lương tâm của chúng ta và lương tâm của những người yêu chuộng tự do trên khắp thế giới”, ông Pompeo phát biểu. “Chúng tôi kêu gọi chính phủ Trung Quốc công khai đầy đủ về những người thiệt mạng hoặc mất tích để an ủi những nạn nhân của chương đen tối này trong lịch sử”.

Vào thứ Ba (4/6), Liên minh Hồng Kông ủng hộ các phong trào dân chủ yêu nước của Trung Quốc (gọi tắt là Liên minh Hồng Kông – The Hong Kong Alliance in Support of Patriotic Democratic Movements of China) đã tổ chức một cuộc mít tinh dưới ánh nến để kỷ niệm 30 năm vụ Thảm sát Thiên An Môn tại Bắc Kinh.

Ủy ban Thường vụ Liên minh Hồng Kông và rất nhiều thanh niên mang vòng hoa đặt lên tượng đài “Liệt sĩ dân chủ mãi mãi bất tử”, tất cả những người tham dự cúi đầu 3 lần chào những người đã khuất, và sau đó lên sân khấu đốt đuốc tượng trưng cho nền dân chủ, cuối cùng là 1 phút mặc niệm dành cho các nạn nhân trong vụ thảm sát.

Các ngọn nến được thắp lên tại Hồng Kông vào ngày 4/6/2019 để tưởng niệm nạn nhân trong vụ Thảm sát Thiên An Môn 1989. (Ảnh: NTD).

Trung Quốc phải thành thật hối lỗi vì đã đàn áp đẫm máu những người biểu tình ủng hộ dân chủ ở bên trong và xung quanh Quảng trường Thiên An Môn cách đây 30 năm và Bắc Kinh phải thúc đẩy cải cách dân chủ, chính phủ Đài Loan tuyên bố hôm thứ Hai (3/6), ngay trước ngày kỷ niệm vụ thảm sát Lục Tứ (4/6/1989).

Hôm thứ Ba, Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn tuyên bố: “Một quốc gia có văn minh hay không, nó phụ thuộc vào cách chính phủ [của quốc gia] đó đối xử với người dân của họ và đối phó với những sai lầm trong quá khứ”.

Thế giới vẫn đang tìm kiếm sự thật về hàng ngàn thanh niên, trí thức đã thiệt mạng trong sự kiện ngày 4/6, nhưng chính quyền Trung Quốc cho đến nay vẫn không tỏ ra “hối lỗi” mà tiếp tục che đậy sự thật. “Tôi tin rằng những người theo đuổi tự do và dân chủ trên toàn thế giới sẽ không bao giờ đồng ý với những hành động như vậy”, bà Thái nói.

Chính quyền che giấu, người dân thờ ơ

Tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore hôm 2/6, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa vẫn “nhởn nhơ” lên tiếng bảo vệ quyết định “tắm máu” sinh viên và người dân khi đó.

“Nhờ có vậy, Trung Quốc đã có được sự ổn định, và nếu quý vị thăm Trung Quốc, quý vị có thể hiểu một phần lịch sử này”, ông Ngụy nói.

Tuyên bố của ông Ngụy thu hút sự chỉ trích từ Đài Loan, bình luận rằng lời biện hộ của ông Ngụy “thật khó tin” và “Điều đó chứng tỏ rằng cái mà họ cứ nói rằng ‘người Trung Quốc không nên tấn công người Trung Quốc’ là một lời nói dối khổng lồ.”

thiên an môn
Một nhóm thanh niên Bắc Kinh ca hát khi họ lái xe đến Quảng trường Thiên An Môn vào ngày 19/5/1989 để ủng hộ phong trào dân chủ của sinh viên. Họ không ngờ chính quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ đáp trả họ bằng súng ống và xe tăng (Ảnh: AP)

Ngày nay, hầu hết người dân tại các nước trên khắp thế giới đều biết về vụ thảm sát kinh hoàng ở Thiên An Môn ngày 4/6/1989. Tuy nhiên, điều kỳ lạ là những người dân nơi vụ thảm sát từng xảy ra lại hầu như không biết gì về nó, hoặc biết về nó theo một cách mơ hồ, hoặc không quan tâm, coi đó là “chuyện của năm 1989”.

Sự thờ ơ của công chúng Trung Quốc đối với bi kịch của chính dân tộc họ đã góp phần giúp chính quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc tiếp tục che giấu tội ác và thực thi các cuộc đàn áp tiếp theo đối với những nhóm người khác.

Thảm sát chưa bao giờ kết thúc

Vụ thảm sát sinh viên và trí thức tại Quảng trường Thiên An Môn năm 1989 không phải là lần đầu tiên và duy nhất Đảng Cộng sản Trung Quốc ra lệnh giết hại công dân của đất nước họ.

“Bạo lực và tham nhũng là chế độ ở Trung Quốc. Cứ khoảng 10 năm, ĐCSTQ lại tiến hành một cuộc đàn áp nhắm vào một nhóm người thiểu số, tôi nghĩ đó chủ yếu là để gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng dân chúng”, ông David Kilgour, nguyên Quốc vụ khanh Canada phụ trách khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, Ứng viên giải Nobel Hòa bình 2010, phát biểu tại diễn đàn TEDxMünchen năm 2015.

Sau đó, ông Kilgour liệt kê các cuộc đàn áp trong quá khứ của ĐCSTQ, như chiến dịch Đại nhảy vọt (1958-1961) với khoảng 20 – 40 triệu người chết đói; Đại cách mạng văn hóa (1966-1976) khiến khoảng 2 triệu người chết; Vụ Thảm sát Thiên An Môn 1989 giết hại hàng ngàn người chỉ vì họ kêu gọi dân chủ. Cuối cùng, ông Kilgour dành phần lớn bài phát biểu của mình và luật sư nhân quyền David Matas để nói về cuộc đàn áp của ĐCSTQ nhắm vào những người tập Pháp Luân Công, môn khí công được tự do tập luyện ở nhiều quốc gia nhưng bị bức hại đẫm máu ở Trung Quốc từ năm 1999 đến nay.

thiên an môn
Ảnh bên trái: Công an Trung Quốc bắt bớ các học viên Pháp Luân Công tại Quảng trường Thiên An Môn. Ảnh bên phải: Các học viên Pháp Luân Công từ nhiều quốc gia tập luyện tại Quảng trường Union, thành phố New York, Hoa Kỳ năm 2014 (Ảnh: Minghui)

Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin, một nhà hoạt động nhân quyền, cũng bày tỏ mối quan ngại của cô về tình trạng áp bức đang diễn ra ở Trung Quốc, trong đó có cuộc đàn áp đối với Pháp Luân Công, nhân kỷ niệm 30 năm Thảm sát Thiên An Môn.

“Sau vụ thảm sát, ĐCSTQ lại nhận ra rằng họ có thể bắt giữ, tra tấn và giết hại những công dân vô tội mà không bị trừng phạt”, Hoa hậu Thế giới Canada Anastasia Lin, người từng sống ở Trung Quốc cho đến năm 13 tuổi cho biết trên tờ Daily Telegraph. “Từ đó tới nay, không biết đã có bao nhiêu công dân Trung Quốc vô tội bị bức hại. Nhiều tù nhân lương tâm đã phải bỏ mạng trong các nhà tù và trại lao động.”

Hoa hậu Thế giới Canada 2015, Anastasia Lin đã có bài chia sẻ thẳng thắn về Thảm sát Thiên An Môn với Daily Telegraph. (Ảnh: Facebook Anastasia Lin).

Cô Lin liệt kê một số vụ đàn áp nổi cộm mà Đảng Cộng sản Trung Quốc đang thực thi ở đại lục: “Hàng triệu học viên Pháp Luân Công đã bị tống giam, hàng ngàn người bị tra tấn đến chết, và vẫn chưa xác định được chính xác có bao nhiêu người đã bị giết để mổ cướp nội tạng cung cấp cho ngành ghép tạng. Hàng triệu người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ bị giam giữ trong các trại tập trung ở tỉnh Tân Cương. Rất nhiều vụ bắt giữ, giết hại luật sư nhân quyền và gia đình của họ đã chứng minh đây là một chế độ không tôn trọng pháp luật.”

videoinfo__video3.dkn.tv||2b921737c__

Bằng cách tuyên truyền, tẩy não và khống chế tư tưởng người dân, Đảng Cộng sản Trung Quốc liên tục che giấu và thực thi các cuộc đàn áp đối với thường dân, theo Phương Chính (Fang Zheng), cựu sinh viên Thiên An Môn bị xe tăng nghiền nát 2 chân.

“Đảng Cộng sản Trung Quốc liên tục phạm phải tội ác chống lại nhân dân trong những thời điểm khác nhau của lịch sử, hết lần này đến lần khác, từ khi nó lên nắm quyền cho đến ngày hôm nay, giờ đã gần 70 năm. Nhưng tại sao nó vẫn thành công?”, Phương Chính nói với chương trình Youtube Trung Quốc không kiểm duyệt (China Uncensored). 

“Lý do lớn nhất là nhờ tuyên truyền, tẩy não và khống chế tư tưởng, họ khiến nhân dân không biết điều gì đã diễn ra trong quá khứ. Họ chia cắt quá khứ thành các phần, liên tục như vậy, nên thế hệ trẻ không biết đến tội ác mà Đảng đã phạm phải trong quá khứ, nên người ta vẫn tin tưởng và ảo tưởng về ĐCSTQ”, theo Phương Chính, cựu vận động viên được giải thoát sang Mỹ vào năm 2009 sau khi chịu nhiều bất công nhằm buộc anh im lặng về lý do anh bị mất đôi chân.

videoinfo__video3.dkn.tv||531dcbcc1__

Cuộc chiến tranh về ký ức

Theo Phương Chính, cách tốt nhất để chống lại hoạt động tẩy não của ĐCSTQ là “không được quên những gì mà ĐCSTQ muốn bạn quên”. Anh gọi đó là một cuộc chiến tranh về ký ức (memory war). Phương Chính đang dành phần lớn thời gian của anh để nói với công chúng thế giới, đặc biệt là thanh niên Trung Quốc, về sự thật trong vụ Thảm sát Thiên An Môn, điều mà chính quyền Trung Quốc cấm thảo luận và kiểm duyệt hoàn toàn ở đại lục.

Hình ảnh Tank Man – người thanh niên chặn đoàn xe tăng vào ngày 5/6/1989, ngay sau vụ Thảm sát Thiên An Môn ngày 4/6 (Ảnh: AP).

Dưới áp lực từ chính phủ Trung Quốc, nhà cung cấp dữ liệu và cơ sở hạ tầng thị trường tài chính Refinitiv đã xóa bỏ khỏi nền tảng Eikon những tin tức liên quan đến các sự kiện tưởng nhớ vụ Thảm sát Thiên An Môn năm 1989, theo Reuters.

Refinitiv đã có hành động chặn các thông tin về Quảng trường Thiên An Môn vào tuần trước, sau khi Cục Quản lý không gian mạng Trung Quốc (CAC), cơ quan kiểm soát phát ngôn trực tuyến, đe dọa sẽ đình chỉ dịch vụ của công ty tại Trung Quốc nếu họ không tuân thủ, Reuters cho biết thông tin từ 3 người hiểu biết về vấn đề này.

RFA đưa tin hôm 20/5, vào trước đêm kỷ niệm 30 năm Thảm sát Thiên An Môn, chính quyền Bắc Kinh đã kiểm soát trước một số người được cho là “nhạy cảm”, bao gồm một số thành viên của nhóm “Người Mẹ Thiên An Môn” (tổ chức gồm những người mẹ có con bị chính quyền Trung Quốc giết hại trong cuộc thảm sát).

Suốt 30 năm qua, các bà mẹ có con bị giết không được phép công khai tưởng nhớ con mình, mà chỉ có thể chia sẻ âm thầm trong các cuộc gặp bí mật.

Gần đến ngày kỷ niệm, một số nhân vật mà chính quyền Trung Quốc xem là “nhạy cảm” lại được yêu cầu đi “du lịch” khỏi Bắc Kinh, sau ngày Lục Tứ (4/6) mới được về.

Tưởng nhớ về vụ Thảm sát Thiên An Môn 4/6/1989 là một nghĩa vụ công dân, một trọng trách, và là một động thái nhằm chống lại “lời nói dối cấp nhà nước” có nguy cơ lan rộng ra ngoài biên giới Trung Quốc, theo nhận định của hai nhà báo Louisa Lim và Ilaria Maria Sala, trong bài bình luận đăng trên The Guardian.

Louisa Lim là tác giả của cuốn sách nổi tiếng “Cộng hòa Nhân dân Lãng quên” (The People’s Republic of Amnesia: Tiananmen Revisited), viết về cách thức tẩy não của chính quyền Trung Quốc nhằm xóa sạch ký ức về vụ Thảm sát Thiên An Môn khỏi ký ức của công chúng.

Thảo luận về chủ đề Lục Tứ (ngày 4/6) có tác dụng phơi bày sự im lặng của Đảng Cộng sản Trung Quốc đối với tội ác của chính họ, đồng thời chống lại những nỗ lực của Bắc Kinh trong việc “cắt xén” sự kiện này khỏi lịch sử, hai nhà báo Lim và Sala khẳng định.

Minh Hòa

videoinfo__video3.dkn.tv||40327d68e__

CLIP HAY