Tuần này vừa kết thúc bằng một sự kiện gây chấn động chính trường Mỹ: Tổng thống Donald Trump cho công bố Bản ghi nhớ FISA (FISA memo).

Từ lâu, việc có nên công bố FISA memo hay không đã là một vấn đề gây tranh cãi trên chính trường Mỹ.

Tài liệu chấn động

Các đảng viên Cộng hòa cho rằng cần công bố bản ghi nhớ này để công chúng thấy được bộ mặt thật của chính quyền Obama qua FBI và Bộ Tư pháp (DOJ) thời đó, cũng như sự vi hiến trong các cuộc điều tra nhắm tới Tổng thống Trump và các cộng sự.

Trong khi đó, đảng Dân chủ và FBI, DOJ lại tìm cách ngăn cản việc công bố, viện dẫn những lý do liên quan tới an ninh. Thậm chí, Phó Giám đốc FBI Andrew McCabe đã từ chức hôm thứ Hai 29/1 để gây sức ép, dù chỉ còn vài ngày sẽ tới tuổi nghỉ hưu.

Tuy nhiên, đến ngày thứ Tư 31/1, Ủy ban Tình báo Hạ viện đã bỏ phiếu thông qua việc công bố FISA memo. Và đến thứ Sáu 2/2, Tổng thống Trump đã phê chuẩn việc công bố bản ghi nhớ này.

Cái gốc bất hợp pháp của cuộc điều tra Trump-Nga

Theo bản phát hành online của bản ghi nhớ này, FISA memo là một tài liệu gồm 4 trang do Văn phòng của Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Devin Nunes soạn thảo.

Tài liệu này đã chỉ ra việc Bộ Tư pháp và FBI đã sử dụng các kỹ thuật giám sát tình báo phi pháp trong cuộc điều tra Trump-Nga, có thể tóm tắt như sau:

Để xin được giấy phép theo dõi các cộng sự của ông Trump theo Đạo luật Theo dõi tình báo nước ngoài (FISA), FBI và DOJ dựa trên một hồ sơ được gọi là “Hồ sơ Steele” do điệp viên người Anh Christopher Steele biên soạn.

Bản thân ông Steele là người chống Trump, ông từng nói với Phó Tổng chưởng lý DOJ Bruce Ohr rằng ông “đã mong muốn đến tuyệt vọng rằng ông Donald Trump không được bầu, và khao khát việc ông Trump không phải là tổng thống”.

Và ông Steele đã biên soạn Hồ sơ Steele theo đặt hàng của công ty Fusion GPS – một công ty được chiến dịch của ứng viên Hillary Clinton (đối thủ của ông Trump trong cuộc tranh cử tổng thống) và Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ (DNC – đối lập của đảng Cộng hòa) thuê để bới móc ông Trump.

FISA memo
Cái gốc và con đường phi pháp của cuộc điều tra Trump-Nga. (Minh họa: Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)

Những nội dung trên có gì nghiêm trọng?

Đầu tiên, nó cho thấy giấy phép FISA mà FBI và DOJ có được là vì hành động phi pháp (che giấu sự thật), vì vậy giấy phép này cũng sẽ trở thành phi pháp. Khi đó, cuộc điều tra cáo buộc ông Trump câu kết với Nga trong chiến dịch tranh cử cũng sẽ trở thành phi pháp; việc bổ nhiệm ông Robert Mueller làm Công tố viên đặc biệt để điều tra Trump-Nga cũng sẽ trở thành phi pháp.

Trang Conservative Zone (CZ) bình luận: “Nếu Hồ sơ Steele thật sự là chứng cớ để FBI và DOJ dùng để xin giấy phép FISA để theo dõi nghe lén ông Trump và thành viên của ban vận động tranh cử của ông ấy, thì cuộc điều tra về sự cấu kết với Nga sẽ phải thất bại. Ngay cả nếu cuộc điều tra đã có thể phát hiện được chứng cớ thật sự (hiện vẫn chưa phát hiện được) thì chứng cớ đó cũng sẽ bị hủy bỏ như hủy bỏ trái của một cây bị nhiễm độc từ gốc”.

CZ giải thích thêm: “Điều thực tế là dùng sự nghiên cứu của phe đối lập làm cơ sở để cho phép điều tra và mở một cuộc điều tra không chỉ là một hành vi chính trị hóa nguy hiểm của FBI và DOJ, mà còn cực kỳ bất hợp pháp. Nếu Hồ sơ Steele thật sự là nền tảng được sử dụng để khởi động cho cuộc điều tra sự cấu kết với Nga, hậu quả cho những người liên quan có thể rất trầm trọng”.

Tội phản quốc

Ngay sau khi FISA memo được công bố, Nghị sĩ Hạ viện Paul Gosar đã lên tiếng kêu gọi truy tố các quan chức FBI và DOJ có liên quan về “tội phản quốc”. Cụ thể, nhà lập pháp đại diện bang Arizona trích dẫn bản ghi nhớ cáo buộc cựu Giám đốc FBI James Comey, cựu Phó Giám đốc FBI Andrew McCabe, cựu Phó Tổng Chưởng lý Sally Yates và Phó Tổng Chưởng lý Rod Rosenstein đã vi phạm luật pháp.

Tung tin giả

Bản ghi nhớ FISA cũng tuyên bố FBI và DOJ đã sử dụng các phương tiện truyền thông để tung tin thất thiệt nhằm gia tăng uy tín cho Hồ sơ Steele. Theo đó, Fusion GPS đã “mớm” các thông tin trong hồ sơ này cho các hãng thông tấn lớn của Mỹ như New York Times, Washington Post, CNN, New Yorker, Yahoo và Mother Jones.

Tuy nhiên theo FISA memo, những nội dung trong Hồ sơ Steele “chứa những tuyên bố đầy màu sắc nhưng không xác minh được về ông Trump”.

Ông Trump sẽ được minh oan?

Tổng thống Mỹ Donald Trump tin rằng Bản ghi nhớ FISA đã minh oan cho ông về cáo buộc chiến dịch của ông thông đồng với Nga trong cuộc bầu cử 2016.

“Bản ghi nhớ này hoàn toàn minh oan cho Trump trong cuộc cuộc điều tra”, Tổng thống Trump viết trên Twitter hôm thứ Bảy (3/2). “Nhưng cuộc săn phù thủy Nga vẫn cứ tiếp diễn. Họ không có sự thông đồng và không có sự cản trở (từ này hiện giờ được sử dụng bởi vì, sau một năm tìm kiếm không ngừng và ở khắp mọi nơi thì họ không thấy gì, [cáo buộc về] sự thông đồng đã chết)”.

Ông viết thêm: “Đây là một sự ô nhục của người Mỹ!”

Mỹ Khánh

Video: Thành tựu của Tổng thống Trump trong năm đầu nhậm chức, từ luật thuế đến Biển Đông