Chỉ còn chưa đầy 3 tháng nữa cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sẽ diễn ra, hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đang dáo diết cho chặng đua nước rút với cương lĩnh tranh cử gần như đối nghịch. Cộng hòa thiên hướng bài Trung rõ rệt, trong khi Dân chủ cho thấy họ muốn thỏa hiệp với Bắc Kinh.

Chặng đua nước rút bắt đầu nóng bằng hàng loạt các phản biện qua lại về chính sách của nhau giữa hai ứng viên của lưỡng đảng, Tổng thống Trump của Cộng hòa và cựu Phó Tổng thống Biden của Dân chủ. Ứng viên của Dân chủ Biden cho thấy sự lão luyện trong các bài hùng biện và dèm pha đối thủ, bên cạnh đó ông còn nhận được sự trợ giúp đắc lực từ “sếp cũ” của mình: cựu Tổng thống Obama.

Vợ chồng cựu TT Obama cùng chỉ trích TT Donald Trump

Từ ngày 17-20/08/2020 tại Trung tâm Wisconsin, Đại hội Đảng Dân chủ Hoa Kỳ đã diễn ra theo hình thức trực tuyến lần đầu tiên do đại dịch viêm phổi Vũ Hán. Đại hội làm thủ tục chính thức đề cử ông Joe Biden làm ứng cử viên tổng thống cho cuộc bầu cử diễn ra ngày 03/11 sắp tới.

Trước đó, ngày 11/08/2020 ông Joe Biden đã chính thức chọn bà Kamala Harris là ứng viên phó tổng thống cho mình.

Đại hội Đảng Dân chủ Mỹ năm nay tập trung gây chú ý bằng các bài phát biểu của các nhân vật nổi tiếng của Đảng. Thay vì nêu cụ thể cương lĩnh hành động, nội dung chủ yếu của các phát biểu là nhằm chỉ trích trực diện tổng thống Donald Trump và khuyến cáo cử tri Mỹ bầu cho ứng viên Joe Biden.

Đặc biệt là phát biểu của vợ chồng cựu tổng thống (TT) Obama. Ngày 17/08, bà Michelle Obama đã gọi ông Donald Trump là “tổng thống sai lầm của nước Mỹ”. Trong khi ông Obama chỉ trích đích danh tổng thống đương nhiệm: “Ông ấy không quan tâm nỗ lực trong công việc, không chịu tìm kiếm đồng thuận, không tận dụng quyền lực tổng thống để giúp người khác, trừ bản thân và bạn bè. Ông ấy xem nhiệm kỳ tổng thống của mình không khác gì một chương trình truyền hình thực tế nhằm thu hút sự chú ý mà ông ấy khao khát”.

Cựu TT Obama nổi tiếng là người có khả năng hùng biện. Ông cùng cựu phó TT Joe Biden đều là các nhân vật chính trị chuyên nghiệp. Trong khi TT Donald Trump xuất thân là một doanh nhân chưa hề có kinh nghiệm trên chính trường.

Ông Donald Trump cũng nổi tiếng với cá tính mạnh và thường xuyên bị công kích vì các phát ngôn “bạo miệng” và hành động khó lường. Sau phát biểu của cựu TT Obama, TT Donald Trump đã phản pháo: “Tôi đã chứng kiến những hậu quả kinh khủng mà ông ta bỏ lại cho chúng ta, sự ngờ nghệch trong những giao dịch mà ông ta đã thực hiện. Tổng thống Obama đã không làm tốt công việc và lý do tôi phải ở đây là vì Tổng thống Obama và cựu Phó Tổng thống Joe Biden”.

Trong khi đó, đương kim phó TT Mike Pence thì đưa ra dẫn chứng cụ thể hơn trên Twitter: Chính phủ của cựu TT Barack Obama và Joe Biden đã làm mất 200.000 việc làm trong lĩnh vực sản xuất. Ông Obama đã nói rằng chỉ có đũa thần mới mang việc làm trở lại được. Nhưng chỉ trong 3 năm rưỡi, chính phủ của TT Donald Trump đã mang về 500.000 việc làm (chỉ riêng trong lĩnh vực sản xuất).

Thực tế là tỷ lệ thất nghiệp dưới thời tổng thống Donald Trump trước đại dịch đã đạt mức thấp kỷ lục 50 năm. Các chỉ số chứng khoán Dow Jones, Nasdaq và S&P 500 đều mức cao đạt kỷ lục trong lịch sử.

Đại hội của Đảng Cộng hòa dự kiến được tổ chức vào vào ngày 24/8 tại thành phố Charlotte, tiểu bang North Carolina, để chính thức tái đề cử Tổng thống Donald Trump.

Sự tương phản trong cương lĩnh tranh cử hai bên

Trả lời Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA), Giáo sư người Mỹ gốc Việt Khương Hữu Lộc cho biết: Chủ trương của TT Donald Trump là giảm thuế cho cả đối tượng công ty và cá nhân. Mức thuế thu nhập của doanh nghiệp Mỹ dưới thời TT Donald Trump đã giảm từ mức 35% xuống còn 21%. Do đó đã khuyến khích doanh nghiệp Mỹ mang tiền về trong nước đầu tư, tạo ra nhiều công ăn việc làm. Trong khi ứng viên Joe Biden có quan điểm thiên tả. Tăng thuế thu nhập cá nhân đối với đối tượng thu nhập từ 400.000 USD/năm trở lên và tăng thuế thu nhập doanh nghiệp lên mức 28%.

Thực tế quan điểm của hai ứng viên còn nhiều khác biệt khác như ông Joe Biden muốn khôi phục hầu hết các thỏa thuận quốc tế và các chương trình trong nước dưới thời TT Obama mà TT Donald Trump đã hủy bỏ.

Riêng quan hệ với Trung Quốc, hành động của chính phủ TT Donald Trump là đánh thuế mạnh hàng hóa từ Trung Quốc. Trong khi quan điểm của ông Joe Biden cho rằng việc đánh thuế là không hữu hiệu, mà sẽ thiên về phương án đàm phán với Trung Quốc.

Trong thực tế mấy năm qua, hành động của chính phủ TT Donald Trump trở nên ngày càng cứng rắn với Trung Quốc trên mọi lĩnh vực. Không chỉ tăng thuế, Mỹ còn phản ứng quyết liệt với chính quyền Trung Quốc về các vấn đề biển Đông, Hong Kong, Tân Cương, gián điệp…

Cụ thể hơn về phương án đàm phán với chính quyền Trung Quốc, ông Mike Pompeo cho biết : “Kinh nghiệm của tôi khi còn ở Ủy ban Tình báo Hạ viện, và sau đó là giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) và hơn hai năm trên cương vị Ngoại trưởng Mỹ đã dẫn đến kết luận sau: Cách duy nhất để thực sự thay đổi chính quyền ĐCSTQ là không được hành động dựa trên những gì giới lãnh đạo nói, mà phải dựa trên những gì họ làm”.

Nó cho thấy nếu phương án dựa vào đàm phán thay vì hành động trong quan hệ với chính quyền Trung Quốc, thì khả năng cao là nước Mỹ sẽ tiếp tục bị lợi dụng và làm suy yếu như dưới thời của cựu TT Obama. Đó cũng có lẽ là phương án mà chính quyền Trung Quốc mong muốn.

Theo AFP ngày 07/08/2020, ông William Evanina, giám đốc Trung tâm Phản gián và an ninh quốc gia Mỹ cho biết: “Chúng tôi đánh giá là Trung Quốc muốn Tổng thống Trump không chiến thắng khi tái tranh cử, vì người mà Bắc Kinh thấy là không thể đoán trước được”. Ông cũng cho biết chính quyền Trung Quốc đang nỗ lực gây ảnh hưởng tại Mỹ khiến cử tri không bỏ phiếu cho ông Donald Trump.

Tuy nhiên, do một loạt hành động của chính quyền Trung Quốc gần đây khiến xu hướng chống Trung Quốc đã trở thành chủ đề thống nhất của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa. Ngay ứng viên Joe Biden, người thường được cho là có nhiều mối quan hệ thân thiện với Trung Quốc, trong cuộc tranh luận ngày 25/02/2020 của Đảng Dân chủ cũng đã gọi tổng bí thư ĐCSTQ là du côn.

Bà Bonnie Glaser, một chuyên gia về Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (Mỹ) cho rằng không hẳn một Biden ở Nhà Trắng sẽ giúp Trung Quốc dễ thở hơn. Nếu ông Biden làm tổng thống, như cương lĩnh của Đảng Dân chủ đã vạch ra, một “mặt trận thống nhất (chống Trung Quốc)” của Washington và đồng minh có thể sớm xuất hiện.

Sơ lược về cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2020

Theo Wikipedia, cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2020, sẽ ​​diễn ra vào thứ ba, ngày 3/11/2020. Đây sẽ là cuộc bầu cử tổng thống thứ 59, diễn ra liên tục bốn năm một lần trong lịch sử Hoa Kỳ. Cuộc bầu cử này bầu chọn một tổng thống và phó tổng thống. Cử tri phổ thông bầu chọn các đại cử tri, và dựa trên kết quả tại khu vực mà họ đại diện, những đại cử tri này sẽ chính thức bầu chọn tổng thống và phó tổng thống.

Có tổng số 538 đại cử tri trực tiếp bầu ra tổng thống và phó tổng thống. Do đó ứng viên nào đạt được từ 270 phiếu đại cử tri trở lên sẽ đắc cử. Đại đa số các đại cử tri sẽ bầu như cam kết với cử tri phổ thông, nhưng cũng có trường hợp thay đổi. Do vậy có trường hợp ứng viên có số phiếu phổ thông ít hơn, nhưng số phiếu đại cử tri cao hơn thì vẫn trúng cử.

Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy ứng viên Joe Biden đang dẫn trước đương kim tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên trong cuộc bầu cử năm 2016, một số cuộc thăm dò cho biết bà Hillary Clinton có tới trên 70% ủng hộ. Nhưng chung cuộc ông Donald Trump vẫn đắc cử.