Gần đây, tòa án Hồng Kông đã ra phán quyết 9 nhà hoạt động nhân quyền trong phong trào “Chiếm lĩnh Trung Hoàn” (Occupy Central), cho rằng phán quyết do Trung Quốc đàn áp nhân quyền và tự do ngôn luận ở Hồng Kông, và sẽ hủy hoại nghiêm trọng xã hội tự do này. 

Phong trào “Chiếm lĩnh Trung Hoàn với Tình yêu và Hoà bình” được khởi xướng năm 2013 bởi các nhân sỹ: ông Đới Diệu Đình (Benny Tai Yiu-ting) – Phó Giáo sư, Khoa Luật Đại học Hồng Kông; ông Trần Kiện Dân (Chan Kin Man) – Phó Giáo sư xã hội học tại Đại học Trung văn Hồng Kông; và mục sư Chu Diệu Minh (Chu Yiu-ming), theo BBC Chinese.

Nguyên nhân khởi phát phong trào này bắt nguồn từ việc chính quyền Trung Quốc muốn trực tiếp chọn Lãnh đạo điều hành Đặc khu hành chính Hồng Kông. Trung Hoàn là một khu trung tâm kinh tế thương mại ở Hồng Kông.

Ban đầu, 3 nhân sỹ Hồng Kông chỉ dự định tổ chức một cuộc tĩnh tọa 2 đến 3 ngày ở khu vực này, nhưng cuối tháng 9, sinh viên và người dân Hồng Kông cùng nhau xuống đường đấu tranh cho quyền bầu cử phổ thông. Chiến dịch này được tiến hành với phương châm dùng phương thức hoà bình bất bạo lực để đấu tranh cho quyền bầu cử phổ thông.

Từ trái sang: Các nhân sỹ Hồng Kông: Đới Diệu Đình, Trần Kiện Dân, Chu Diệu Minh, Thiệu Gia Trăn, Trần Thục Trang, Trương Tú Hiền, Chung Diệu Hoa, Hoàng Hạo Minh, Lý Vĩnh Đạt. (Ảnh: chụp từ video NTD).

Tuy nhiên, cảnh sát Hồng Kông đã dùng lựu đạn hơi cay và bình xịt hơi cay tấn công người dân để trấn áp phong trào, không ngờ điều đó đã khiến hàng triệu người dân Hồng Kông xuống đường biểu tình, cuộc “chiếm lĩnh” kéo dài 79 ngày. Đánh dấu nhân quyền và quyền tự do ngôn luận ở Hồng Kông bắt đầu bị xâm phạm. Sự kiện này còn gọi là “phong trào ô dù” bởi ban đầu người dân biểu tình dùng những chiếc ô/dù để che mưa nắng, nhưng khi vấp phải sự tấn công của cánh sát thì họ dùng những chiếc ô dù đó để bảo vệ bản thân. 

Sau đó, chính quyền cũng điều tra 6 nhà hoạt động khác, gồm các nghị sỹ Hội đồng Lập pháp Thiệu Gia Trăn (Shiu Ka-chun), Trần Thục Trang (Tanya Chan); hai lãnh đạo sinh viên Trương Tú Hiền (Tommy Cheung) và Chung Diệu Hoa (Eason Chung). Phó chủ tịch Liên minh Dân chủ Xã hội Hoàng Hạo Minh (Raphael Wong), và cựu chủ tịch Đảng Dân chủ kiêm nghị sỹ Hội đồng lập pháp Hồng Kông Lý Vĩnh Đạt (Lee Wing-tat).

Sự kiện phán quyết 9 nhà hoạt động nhân quyền Hồng Kông, thu hút sự quan tâm chú ý của mọi người, vụ án trở thành “tin hot” của giới truyền thông Hồng Kông. (Ảnh: chụp từ video NTD).

Ngày 9/4 vừa qua, thẩm phán Toà án Tây Cửu Long đã đưa ra phán quyết đối với 9 nhà hoạt động xã hội với các tội danh: “âm mưu gây hiểu lầm cho công chúng”; “xúi giục người khác gây hiểu lầm cho công chúng”; và “kích động người khác mê hoặc gây hiểu lầm trong công chúng”.

Tất cả 9 người đều bị phán quyết 1 hoặc 2 tội danh thành lập, và họ có thể đối mặt với 7 năm tù giam.

Với phán quyết của tòa đối với 9 nhân sỹ, những người dân Hồng Kông tụ tập bên ngoài phiên xét xử đã hô hào: “Công dân bất tuân dân sự, không khâm phục không sợ hãi”, và “Chúng tôi muốn bầu cử phổ thông”.

Nghị viện Hoa Kỳ và Ủy ban điều hành Quốc hội về Trung Quốc, đã đưa ra tuyên bố, chỉ trích các cáo buộc và phán quyết của Hồng Kông về nhóm “Trung Hoàn cửu tử” – trên thực tế là một gậy đánh vào sự bất đồng chính trị về hoà bình, thu hẹp không gian mít-tinh ôn hòa và tự do ngôn luận của thế giới.

Tuyên bố cũng bày tỏ lo ngại về quyền tự trị của Hồng Kông tiếp tục bị “xói mòn” trong khuôn khổ “một quốc gia, hai chế độ” mà quan hệ Mỹ – Hồng Kông đang dựa vào.

Họ nhận được sự quan tâm của công chúng. (Ảnh: chụp từ video NTD/ Et ghép ảnh).

Ông Thái Diệu Xương (Richard Tsoi) – Phó Chủ tịch Liên minh Hồng Kông ủng hộ các phong trào dân chủ yêu nước (Hong Kong Alliance in Support of Patriotic Democratic Movements of China) – đã bày tỏ sự thất vọng trước phán quyết của tòa án.

Ông Thái nói rằng: “Họ khởi xướng phong trào hoà bình, và chính họ hy vọng sẽ đoàn kết người dân Hồng Kông, phấn đấu cho quyền bầu cử phổ thông thực sự. Sau này mới phát triển thành phong trào “Chiếm lĩnh Trung Hoàn”, đây không phải là điều mà 9 người bạn chúng ta có thể kiểm soát được. Nói chung, họ luôn sử dụng cách tiếp cận hòa bình và hợp lý. Cho nên chúng tôi nghĩ, đứng trên quan điểm phổ quát của mọi người về nhân quyền, họ nên được vô tội”.

Cảnh sát dùng lựu đạn hơi cay chống lại người biểu tình trong phong trào ô dù. (Ảnh: wikipedia)

Ông Thái cho hay trong những năm gần đây, nhiều người Hồng Kông đã cảm thấy nhân quyền và quyền tự do ngôn luận ở Hồng Kông đã xấu đi trông thấy.

“Nguyên nhân gốc rễ là Hồng Kông không có quyền bầu cử phổ thông. Đây cũng là một vấn đề cần được giải quyết. Bởi vì suy cho cùng, dựa trên nguyên tắc nhân quyền quốc tế, người dân Hồng Kông cũng nên được hưởng quyền bầu cử. Và đây cũng là Luật cơ bản của Hồng Kông. Cuối cùng, cũng nên tiến tới quyền bầu cử phổ quát”, ông Thái nói.

Tổ chức Ân xá Quốc tế Hồng Kông cho biết, phán quyết này đã cản trở nghiêm trọng quyền tự do ngôn luận và biểu tình ôn hòa của Hồng Kông.

Cựu Thống đốc Hồng Kông, ông Patten, lo lắng rằng phán quyết này do chính phủ Hồng Kông “truy tố trả thù”, và sẽ chia rẽ nghiêm trọng xã hội Hồng Kông.

Cựu thống đốc Hồng Kông, ông Patten. (Ảnh: GovHK).

Kể từ khi bàn giao chủ quyền Hồng Kông cho Trung Quốc, người dân xứ Hương Cảng đã liên tục đấu tranh cho cuộc bầu cử lãnh đạo điều hành.

Theo thống kê của nhà văn Hồng Kông Giang Tùng Giản, năm 2018, chính phủ Hồng Kông đã đệ đơn tố cáo công khai đối với 266 người liên quan đến phong trào “Chiếm lĩnh Trung Hoàn”, trong đó có 118 người bị kết án.

videoinfo__video2.dkn.tv||bd2f75cbd__

Khai Tâm