Sau nhiều thập kỷ căng thẳng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, Seoul cho biết nhà lãnh đạo Bình Nhưỡng Kim Jong Un đang đề xuất các cuộc đàm phán với Hàn Quốc và Hoa Kỳ. Trong quá khứ, các cuộc đàm phán thuyết phục Triều Tiên rút lại chương trình vũ khí hạt nhân đều đi đến thất bại, khi chính quyền họ Kim lật ngược tình thế và tình trạng thù địch Bình Nhưỡng – Washington vẫn đang tiếp diễn, theo Reuters.

Các vòng đàm phán trước đó được mô tả như sau:

Từ 2003-2009: các cuộc đàm phán 6 bên.

Tháng 1/2003, ông Kim Jong Il, cha của ông Kim Jong Un, tuyên bố Bình Nhưỡng sẽ rút khỏi Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân vào năm 1985. Ba tháng sau, Triều Tiên tuyên bố có vũ khí hạt nhân.

Với hy vọng tìm cách giải quyết một cách hòa bình đối với tham vọng hạt nhân của Triều Tiên, các cuộc đàm phán 6 bên bắt đầu ở Bắc Kinh, gồm có các bên như Triều Tiên, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nga và Nhật Bản.

Trong năm 2004-2005, khi các cuộc đàm phán 6 bên được tổ chức liên tục, Triều Tiên tiếp tục thử nghiệm tên lửa. Để trở thành một hình mẫu, Bình Nhưỡng đề nghị cắt giảm các công việc quân sự của mình để đổi lấy viện trợ, trong khi viện dẫn những lo ngại về hành động thù địch từ Hoa Kỳ.

Các cuộc đàm phán hoãn lại vào năm 2006, Triều Tiên tăng cường thử nghiệm tên lửa và cáo buộc Hoa Kỳ là một mối đe dọa hạt nhân.

Cuộc đàm phán 6 bên mở lại vào tháng 2/2007 và Triều Tiên hứa sẽ đóng cửa lò phản ứng hạt nhân của mình để đổi lấy dầu nhiên liệu. Triều Tiên yêu cầu Hoa Kỳ trả 25 triệu đô trong các quỹ đã bị đóng băng, và Triều Tiên sẽ được nhận vào tháng 6/2007, để chuẩn bị cho một vòng đàm phán khác một tháng sau đó.

Triều Tiên cam kết tiết lộ tất cả các hoạt động hạt nhân đang dở dang vào cuối năm 2007, nhưng họ đã không giữ lời hứa.

Tháng 5/2008, Triều Tiên yêu cầu Hoa Kỳ xóa bỏ họ khỏi danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố; đổi lại, Triều Tiên sẽ thúc đẩy việc phá hủy nhà máy hạt nhân Yongbyon.

Vào năm 2009, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đáp trả cuộc thử nghiệm tên lửa của Triều Tiên, bằng cách đe dọa tăng cường các biện pháp trừng phạt, và Bình Nhưỡng tuyên bố không muốn tham gia đàm phán 6 bên nữa.

1994-2002: các cuộc đàm phán Hoa Kỳ – Triều Tiên, dưới thời Tổng thống Clinton và George Bush

Năm 1994, Triều Tiên và Hoa Kỳ, dưới thời Tổng thống Bill Clinton, đã ký một “thoả thuận thống nhất” với mục tiêu ngăn cản và chấm dứt chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng. Đổi lại, Triều Tiên có khả năng bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ, được cung cấp dầu nhiên liệu và được giúp xây dựng các lò phản ứng hạt nhân nước nhẹ.

Việc sản xuất và bán tên lửa của Triều Tiên đã trở thành một vấn đề nổi cộm. Các cuộc thương thảo với Hoa Kỳ đã khiến Triều Tiên buộc lòng phải cắt giảm kinh doanh tên lửa, trong khi Bình Nhưỡng yêu cầu bồi thường tài chính cho thu nhập bị thất thoát. Năm 1998, các lệnh trừng phạt quốc tế được áp đặt lên Triều Tiên, bởi vì nước này đã gửi công nghệ tên lửa và các thiết bị tên lửa cho Pakistan.

Mặc dù đã có nhiều cuộc đàm phán, nhưng đã không có thỏa thuận nào được ký kết, mặc dù một quan chức của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nói rằng, họ đang “gần kết thúc” trong giai đoạn cuối của chính quyền Clinton.

Theo Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí, khi ông Bush trở thành Tổng thống Mỹ vào năm 2001, Bình Nhưỡng đã gia tăng thái độ thù địch với Washington, và các lệnh trừng phạt của Mỹ đã được áp đặt lên một công ty của Triều Tiên, vì công ty này đã gửi tên lửa sang Iran.

Mối quan hệ Hoa Kỳ – Triều Tiên trở nên gay gắt hơn vào năm 2002, khi Tổng thống Bush tuyên bố Triều Tiên, cùng với Iran và Iraq, như là một phần của “liên minh ma quỷ” – tài trợ cho khủng bố và tìm kiếm vũ khí hạt nhân.

Các thỏa thuận giữa Hoa Kỳ và Triều Tiên chấm dứt vào tháng 12/2002, khi Hoa Kỳ xác định Triều Tiên đang bí mật tiếp tục chế tạo vũ khí hạt nhân, và Bình Nhưỡng cho biết họ có quyền vì mục đích phòng thủ. Triều Tiên cũng cáo buộc Hoa Kỳ trì hoãn các đợt cung cấp dầu nhiên liệu, và ra lệnh cho các thanh tra viên quốc tế rời khỏi quốc gia này, trong khi mở lại các cơ sở hạt nhân.

Thanh Hiền