Đại sứ quán Hoa Kỳ đã khánh thành tại Jerusalem vào thứ Hai (14/5), đánh dấu một khoảnh khắc lịch sử trong mối quan hệ của Mỹ với Israel.

Vào tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra lời hứa tranh cử rằng ông sẽ di dời đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem, thủ đô chính thức của Israel.

“Hôm nay chúng tôi mở Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Jerusalem, Israel”, Đại sứ Mỹ tại Israel David Friedman cho biết vào đầu buổi lễ khánh thành, với sự tham dự của một phái đoàn Hoa Kỳ từ Washington và các nhà lãnh đạo Israel. 

Trong nhiều thập kỷ, các nhà lãnh đạo thế giới đặt đại sứ quán của họ ở Tel Aviv để tránh gây phẫn nộ người Palestine.

Người Palestine tìm cách khẳng định Đông Jerusalem là thủ phủ của một nhà nước mà họ muốn thành lập. Israel coi toàn bộ thành phố, bao gồm cả khu vực phía đông, là phần lãnh thổ “vĩnh cửu và không thể chia cắt” của mình.

Với quyết định chuyển đại sứ quán đến Jerusalem, Tổng thống Trump đã hoàn tất lời hứa tranh cử của mình, đồng thời cũng thực hiện mong muốn của Nghị viện – cơ quan đại diện cho tiếng nói của người dân – vì cả 2 đảng và 2 viện của Nghị viện Hoa Kỳ đã thông qua Luật Đại sứ quán Jerusalem vào năm 1995, theo đó Đại sứ quán Mỹ cần phải được đặt ở Jerusalem. Tuy nhiên, kể từ khi luật này được thông qua, các Tổng thống Mỹ trước đây lại liên tục trì hoãn việc phê chuẩn thực thi nó.

Tổng thống Trump đã không tham dự lễ khánh thành đại sứ quán nhưng ông đã gửi một tin nhắn video tới sự kiện này, vốn diễn ra trùng với ngày kỷ niệm 70 năm thành lập Israel.

Cũng hôm thứ Hai, tại Bờ Tây, hàng ngàn người Palestine đã tụ tập ở trung tâm Ramallah, trong khi hàng trăm người đã hành quân đến Qalandiya ở ngoại ô Jerusalem, nơi những người biểu tình ném đá vào quân đội Israel.

Các quan chức y tế Gaza nói rằng có 52 người thiệt mạng và ít nhất 1.200 người đã bị thương vì bạo lực xảy ra trong cuộc biểu tình. Ít nhất 3 trong số 52 người tử vong là “những kẻ khủng bố có vũ trang” đang cố gắng cài đặt một quả bom gần hàng rào biên giới Gaza, Fox News cho biết thông tin từ quân đội Israel.

“Một cuộc tuần tra của Lực lượng Quốc phòng Israel đã phá hủy một cuộc tấn công bằng bom của một kẻ khủng bố có vũ trang gần Rafah, ngay sát biên giới”, quân đội Israel cho biết hôm thứ Hai. “Đây là một điểm phản kháng đặc biệt bạo lực. Quân đội phản ứng lại những kẻ khủng bố bằng cách nổ súng. Những kẻ khủng bố đã bị giết.”

Nhà Trắng cho biết Hamas, nhóm Hồi giáo Palestine, đã gây ra tình trạng bạo lực hôm thứ Hai ở dải Gaza. Phát ngôn viên Nhà Trắng Raj Shah tuyên bố tại cuộc họp định kỳ hôm thứ Hai: “Trách nhiệm đối với những cái chết thảm khốc này trực tiếp thuộc về Hamas. Hamas đã cố tình kích động phản ứng này.”

Thu Phương