Đài Loan hôm 19/5 đã bày tỏ “sự thất vọng và bất bình” khi tổ chức Y tế Thế giới WHO không cho phép họ tham gia kỳ họp hàng năm của Đại hội đồng Y tế thế giới, khai mạc trực tuyến hôm thứ Hai (18/5) đầu tuần.

Tuy không phải thành viên WHO, nhưng Đài Loan đã vận động để tham gia với tư cách quan sát viên trong cuộc họp trực tuyến của Đại hội đồng Y tế thế giới WHA – cơ quan ra quyết định tối cao của WHO – khai mạc hồi đầu tuần để chia sẻ các phương pháp dập dịch Covid-19 thành công của họ tại hòn đảo tự trị này, theo The Epoch Times.

Tuy nhiên, động thái này đã làm dấy lên sự phản đối từ chính quyền Trung Quốc, khi coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình. Trên thực tế, Trung Quốc đã ngăn chặn sự tham gia của hòn đảo này vào WHA kể từ khi Tổng thống Thái Anh Văn – một chính khách ủng hộ dân chủ và độc lập của Đài Loan trước Trung Quốc toan tính – lên nắm quyền vào năm 2016.

Đài Loan đã nhiều lần khẳng định quan điểm rằng, đại dịch đang diễn ra khiến việc quốc đảo này có thể tiếp cận, tham vấn và chia sẻ thông tin tại WHO trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

“Chúng tôi cảm thấy thất vọng và bất bình trước quyết định của WHO khi không mời Đài Loan tham gia WHA năm nay”, Yi-Chun Lo, phó tổng giám đốc Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan, chia sẻ hôm thứ Ba (19/5). “Chúng tôi cảm thấy có rất nhiều điều để chia sẻ về những trải nghiệm thành công của chúng tôi trong việc ứng phó với dịch Covid-19 này”.

Chen Shih-chung, Bộ trưởng Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan, trước đó cho biết hòn đảo tự trị này không hài lòng khi các quốc gia thành viên nhất trí đồng thuận việc trì hoãn quyết định cấp tư cách quan sát viên cho Đài Loan cho đến cuối năm nay.

“Chúng tôi đã nỗ lực hết mình cho đến giây phút cuối cùng, nhưng dường như không nhiều khả năng chúng tôi có thể được mời, vì vậy chúng tôi muốn bày tỏ sự hối tiếc và bất bình trước thực trang này, đồng thời phản đối nó”, ông Chen nói trong một cuộc họp báo hàng ngày, đồng thời nói thêm rằng Đài Loan đã gửi thư cho Ban thư ký WHO ở Geneva hôm thứ Hai.

Ông Chen nhận định việc loại trừ Đài Loan khỏi cuộc họp thường niên lần thứ 73 của WHA không chỉ ngăn họ chia sẻ các phương pháp hiệu quả họ đã dùng để chống dịch Covid-19, mà điều này cũng gây bất lợi cho Đài Loan, vì khi đó quốc đảo này sẽ không thể học hỏi được kinh nghiệm chống dịch từ các quốc gia thành viên WHO, Tờ Taipei Times báo cáo.

“Chúng tôi hy vọng WHO có thể trở nên chuyên nghiệp và có lập trường trung lập về mặt chính trị, từ chối các tác động mang tính chính trị và không phủ nhận quyền tiếp cận thông tin sức khỏe đối với bất kỳ khu vực nào hoặc bất kỳ ai trên thế giới, vì quyền này nên là như nhau đối với tất cả mọi người”, ông nói thêm.

Trong một tuyên bố hôm thứ Hai, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết Hoa Kỳ lên án việc loại trừ Đài Loan khỏi cuộc họp thường niên của tổ chức y tế quốc tế này. 

“Vào thời điểm thế giới tiếp tục đấu tranh chống dịch Covid-19, chúng ta cần các tổ chức đa phương làm tròn các mục tiêu được nêu của họ và phục vụ lợi ích của tất cả các quốc gia thành viên, chứ không phải chơi trò chính trị khi cuộc sống người dân đang bị đe dọa”, ông Pompeo nói. 

“Đài Loan là tấm gương dập dịch trên thế giới. Trái lại, [ở bờ bên kia eo biển], Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa cho đến nay vẫn tiếp tục bưng bít các thông tin quan trọng về virus và nguồn gốc của nó, ngăn cản thế giới tiếp cận các nhà khoa học và các cơ sở có liên quan (vd: phòng thí nghiệm,…) của họ, kiểm duyệt các thảo luận về đại dịch ở Trung Quốc và trên các trang mạng xã hội nước này, đồng thời đổ lỗi một cách rộng rãi và tùy tiện [cho các nước khác]”, ông nói thêm.

“Sự thiếu độc lập [trong suy xét] của Tổng giám đốc [WHO] đã khiến Đại Hội đồng không thể tiếp cận được các kiến thức chuyên môn thực tiễn trong việc dập dịch thành công của Đài Loan, và làm tổn hại thêm đến uy tín và hiệu quả của WHO tại thời điểm mà thế giới cần đến nó nhất.

Phản hồi trước tuyên bố của ông Pompeo, Thượng nghị sĩ Marco Rubio đã viết trên Twitter: “Sự tham gia của Đài Loạn vào WHO là rất quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh chúng ta chiến đấu với Covid-19. Mỹ đứng cùng Đài Loan, một nền dân chủ anh em chia sẻ các giá trị tương đồng và là một đối tác kinh tế và an ninh quan trọng ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương”.

Ngày 13/5, một nhóm gồm hơn 100 thành viên Nghị viện Châu Âu và một một nghị viện quốc gia đã đệ trình một bức thư ngỏ khẩn cấp kêu gọi 27 bộ trưởng y tế EU đề nghị WHO khôi phục quyền tham gia của Đài Loan với tư cách quan sát viên tại cơ quan y tế Liên Hợp Quốc này.

WHO cho biết họ không có nhiệm vụ mời Đài Loan tham dự WHA và chỉ các quốc gia thành viên mới có quyền quyết định.

The Epoch Times
Quý Khải dịch & biên tập