Ô nhiễm môi trường biển là một trong những vấn đề nhức nhối tại nhiều quốc gia. Mới đây, đội cứu hộ của vườn quốc gia Wakatobi của Indonesia phát hiện xác một con cá voi bị chết gần bờ biển với gần 6 kg rác trong bụng.

dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
Xác cá voi dạt vào bờ biển Indonesia. (Ảnh: WWF)

Theo CNN, xác con cá voi có chiều dài 9,5 mét dạt vào bờ biển gần Vườn quốc gia Wakatobi, phía Đông Nam của Sulawesi, vào cuối ngày 20/11.

Đội cứu hộ đã tìm thấy gần 6 kg rác thải nhựa trong bụng cá, trong đó có 115 cốc nhựa, túi nilon và hơn 1.000 mảnh vỡ nhựa các loại.

dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
Nhiều loại rác thải nhựa trong bụng cá voi. (Ảnh: WWF)

Dwi Suprapti, điều phối viên về bảo tồn sinh vật biển tại Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) Indonesia, nói: "Chúng tôi chưa thể xác định nguyên nhân cái chết của con cá voi, nhưng điều này thật khủng khiếp".

Theo một nghiên cứu, Indonesia thải ra 3,2 triệu tấn rác thải nhựa không được xử lý đúng cách mỗi năm, trong đó 1,29 triệu tấn trôi ra đại dương.

Hồi tháng 6, Thái Lan cũng nỗ lực giải cứu một con cá voi hoa tiêu đực nhỏ nuốt hơn 80 túi nhựa (8 kg) nhưng bất thành.

Các nhà bảo vệ môi trường thật sự lo ngại về việc sử dụng nhựa dùng một lần ở nhiều quốc gia, đặc biệt là châu Á, nguyên nhân khiến ngày càng nhiều sinh vật phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.

dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
Sinh vật biểnt phải sống chung với rác.
dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
Rác thải nhựa chủ yếu là túi nilon, đồ nhựa dùng một lần. (Ảnh: Diverlife)

Theo báo cáo năm 2015 của tổ chức Ocean Conservancy và Trung tâm Kinh doanh Môi trường McKinsey, 5 quốc gia châu Á, bao gồm Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia, Philippines và Thái Lan, thải 60% rác nhựa ra đại dương, nhiều hơn tất cả nước còn lại trên thế giới cộng lại.

Nghiên cứu gần đây của chính phủ Anh cũng chỉ ra rằng, nếu không có sự can thiệp kịp thời, rác thải nhựa xả ra đại dương sẽ tăng gấp 3 lần trong vòng 10 năm tới.

Hồi tháng 10, Nghị viện châu Âu đã bỏ phiếu thông qua dự luật cấm đồ nhựa dùng một lần như ống hút, tăm bông, dao nĩa. Nếu được Ủy ban châu Âu phê chuẩn và tiếp tục được thông qua tại từng quốc gia thành viên EU, dự luật sẽ chính thức trở thành luật vào năm 2021.

Theo đó, các nước thành viên EU buộc phải tái chế 90% chai nhựa vào năm 2025 và các nhà sản xuất đồ nhựa phải đóng góp chi phí cho việc quản lý rác thải. Hiện EU chỉ mới tái chế được 1/4 trong tổng số khoảng 24 tấn rác nhựa khu vực này thải ra mỗi năm.

dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
Rác ở khắp mọi nơi. (Ảnh: Reuters)

Liên Hợp Quốc cảnh báo sinh vật biển đang phải đối mặt với những "tổn thất không thể khắc phục" từ hơn 10 triệu tấn rác thải nhựa bị vứt ra đại dương/năm.

Ngày càng có nhiều loài sinh vật biển chết vì rác thải do chúng lầm tưởng rác là thức ăn.

Con người sản xuất 300 triệu tấn nhựa mỗi năm, trong đó khoảng 12,7 triệu tấn rác thải nhựa bao gồm túi nilon, chai, bao bì thực phẩm bị ném vào đại dương, tàn phá môi trường và ảnh hưởng đến các loài sinh vật.

dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
Trẻ em nhặt chai nhựa trên sông Buriganga tại Dhaka, Bangladesh. (Ảnh: Getty)

Rác thải có mặt ở khắp nơi, gây ra thảm họa mà các nhà khoa học gọi là "ô nhiễm trắng".

Ông Pandjaitan, người vận động cho việc hạn chế sử dụng nhựa ở Indonesia, nói: 'Những sinh vật ở đại dương bị đầu độc bởi rác thải nhựa và điều này rất nguy hiểm tới cuộc sống của chúng ta".

Ông cũng cho biết chính phủ Indonesia đang nỗ lực để giảm thiểu sử dụng nhựa bằng cách yêu cầu các cửa hàng không sử dụng túi nilon, nâng cao ý thức người dân…

dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
Hàng trăm nghìn tấn lưới bị vứt xuống biển, mắc vào các loài sinh vật. (Ảnh: PBS)

Ngoài ra, theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), khoảng 640.000 tấn lưới đánh cá bị bỏ lại biển. Chúng có thể trôi xa hàng nghìn km, mắc vào động vật hoặc phủ lên san hô và 80% trong số này xuất phát từ Đông Nam Á.

Các chuyên gia của Tổ chức Ellen MacArthur Foundation (Anh) cảnh báo tất cả loài chim biển sẽ phải ăn rác vào năm 2050 và khoảng 600 loài sinh vật biển bị đe dọa.

dai duong sinh vat bien ngat tho vi rac thai nhua chau a
Một bãi biển đầy rác ở Việt Nam. (Ảnh: Reuters)

Ở Việt Nam, riêng Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh trung bình mỗi ngày thải ra môi trường khoảng 80 tấn nhựa và nilon. Đây chính là một phần nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.

Không chỉ ảnh hưởng tới những loài sinh vật, con người cũng chịu nhiều hậu quả. Theo thống kê của Viện nghiên cứu phòng chống ung thư, ước tính Việt Nam có khoảng 94.000 người chết vì ung thư/năm, trở thành nước có tỷ lệ tử vong do ung thư cao thứ 78/172 quốc gia được điều tra.

Chính vì vậy, hiện nay rất nhiều tổ chức đã thực hiện chiến dịch cho tất cả túi nilon đã qua sử dụng (được làm sạch và để khô) rồi nén thật chặt vào những chai nhựa có nắp đậy chặt để tạo thành gạch eco. Đây là loại gạch sinh thái, vừa có công năng như một viên gạch bình thường để tạo nên những tường rào, bồn hoa, thậm chí là những ngôi nhà, lại vừa giúp bảo vệ môi trường.

H.Đ (Tổng hợp)