Từng là một nhà kiểm duyệt Internet ở Trung Quốc, anh Liu Lipeng chịu trách nhiệm sàng lọc các bài đăng trên mạng xã hội và gắn cờ những bài vi phạm các quy tắc mà chính quyền Bắc Kinh đề ra.

Anh đã chứng kiến nhiều bài viết về Phong trào Ô dù Hồng Kông năm 2014 bị xóa, khi quần chúng chiếm đóng các con đường chính trong thành phố để yêu cầu quyền bầu cử phổ thông. Khi Hồng Kông được Anh trao trả về Trung Quốc vào năm 1997, thành phố được hứa hẹn bầu cử tự do và công bằng, nhưng Bắc Kinh đã tự quyết định các ứng cử viên cho vị trí cao nhất.

Xem video từ các cuộc biểu tình năm 2014, anh Liu đã tận mắt chứng kiến người dân Hồng Kông đấu tranh cho tự do và dân chủ. Họ khiến anh cảm thấy háo hức và thôi thúc anh đi tìm tự do cho bản thân.

“Hồng Kông là tiền tuyến cho tự do và dân chủ của Trung Quốc. Hồng Kông cần sự hỗ trợ của thế giới”, anh nói.

Anh Liu mới chuyển đến tiểu bang California ở Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn với The Epoch Times, anh mặc một chiếc áo phông màu đen có in một chiếc ô màu vàng, ở dưới một từ “Mạnh mẽ” (Strong).

Chiếc ô màu vàng đã trở thành một biểu tượng cho phong trào dân chủ Hồng Kông năm 2014, sau khi 10 ngàn người biểu tình sử dụng ô để chắn hơi cay từ phía cảnh sát.

Sau khi Bắc Kinh áp luật an ninh với Hồng Kông, nhiều hãng công nghệ từ chối cung cấp thông tin người dùng cho chính phủ vì lo ngại quyền tự do ngôn luận của người dùng bị xâm phạm.

TikTok, một ứng dụng chia sẻ video thuộc sở hữu của gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Bytedance có trụ sở tại Bắc Kinh, đã tuyên bố họ sẽ rời thị trường Hồng Kông. Anh Liu, người từng tham gia phỏng vấn vị trí kiểm duyệt người dùng TikTok ở nước ngoài, cho biết doanh nghiệp công nghệ này không có lựa chọn nào khác ngoài việc tuân thủ các yêu cầu giao nộp dữ liệu người dùng của chính quyền Hồng Kông. TikTok gần đây đã phải đối mặt với sự dò xét kỹ lưỡng ở Mỹ và nhiều quốc gia khác trong việc thu thập dữ liệu người dùng quốc tế. Do đó, công ty Trung Quốc này sẽ rất thận trọng trước khả năng đổ vỡ mối quan hệ công chúng do hậu quả của việc này.

“Họ biết rằng họ không thể chống lại luật an ninh mới của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tại Hồng Kông”, anh Liu nói.

Anh cho biết thêm rằng một ứng dụng thuộc sở hữu của Trung Quốc như TikTok sẽ không thể hoàn toàn minh bạch, mặc dù phía Bytedance từng cam kết sẽ xây dựng Trung tâm chuyên trách các vấn đề Minh Bạch (Transparency Center) để giảm bớt những lo ngại của công chúng đối với hoạt động của mình.

Quá khứ của anh Liu

Anh Liu từng làm việc trong vai trò người kiểm duyệt nội dung cho mạng xã hội Weibo trong hai năm. Anh cũng đã có bốn năm làm quản lý khâu kiểm duyệt nội dung cho Leshi, một nền tảng truyền thông xã hội của Trung Quốc tương tự YouTube.

Anh Liu mô tả, vị trí kiểm duyệt nội dung hoặc quản trị viên ở Trung Quốc là các vị trí phải chịu áp lực cao. Những người làm nghề này bị theo dõi và kiểm soát chặt chẽ bởi Cục Quản lý không gian mạng, cơ quan kiểm duyệt hàng đầu của chính quyền trung ương.

Anh nói rằng các nhà kiểm duyệt ở Trung Quốc phải nhớ nhiều cụm từ, tên hoặc chủ đề bị chính quyền liệt vào danh sách “nhạy cảm về chính trị”. Anh liệt kê một vài cụm từ điển hình như “Pháp Luân Công“, môn khí công tu luyện cổ truyền theo nguyên lý Chân – Thiện – Nhẫn, đã bị ĐCSTQ đàn áp kể từ năm 1999 đến nay; “Ngày 4/6”, còn được biết đến với tên gọi Cuộc thảm sát Thiên An Môn năm 1989, khi chính quyền điều quân đội và xe tăng đến đàn áp phong trào kêu gọi cải cách dân chủ do các sinh viên lãnh đạo.

Anh Liu đưa ra một số cụm từ được cho là nhạy cảm về chính trị như “Lưu Hiểu Ba”, một nhà bất đồng chính trị đã giành giải Nobel Hòa bình năm 2010 và “Tập Cận Bình”, tên của nhà lãnh đạo Trung Quốc.

Người dùng mạng xã hội Trung Quốc đã nghĩ ra rất nhiều cách để những bình luận liên quan đến ông Tập Cận Bình ‘thoát lưới’, không bị kiểm duyệt. Anh Liu cho biết, có hơn 35.000 từ, ký hiệu hoặc các tổ hợp từ và ký hiệu khác nhau liên quan đến nhà lãnh đạo Trung Quốc bị dán nhãn là “nhạy cảm về chính trị”.

Anh Liu nói rằng, trong hầu hết các thông báo tuyển dụng cho công việc này, các công ty ưu tiên các ứng viên là đảng viên, đoàn viên của ĐCSTQ. Ngoài ra còn có các yêu cầu khác như: “Các ứng viên cần phải nhạy bén về chính trị”.

Các nhà tuyển dụng cũng đòi hỏi ứng viên có trình độ đại học, nhưng không có yêu cầu chuyên ngành cụ thể. Anh Liu tốt nghiệp đại học chuyên ngành quản lý nguồn nhân lực, do đó một cách tự nhiên, anh trở thành đối tượng cho vị trí kiểm duyệt nội dung.

Anh Liu cho rằng, lý do thực sự mà các nhà tuyển dụng yêu cầu bằng cấp đại học là vì, ở Trung Quốc, sinh viên tốt nghiệp đại học là đã phải trải qua các khóa giáo dục chính trị trong trường.

Chia sẻ với phóng viên The Epoch Times, anh Liu nói rằng sợ hãi đã trở thành một phần trong cuộc sống hàng ngày đối với những người kiểm duyệt nội dung mạng ở Trung Quốc: “Không ai nhìn thấy nó, nhưng người ta vẫn biết nó ở đó. Nó ở ngay trong không khí”.

Anh Liu cũng cho hay, ĐCSTQ có các chi bộ đảng trong văn phòng của tất cả các doanh nghiệp mạng xã hội. “Chúng tôi đều biết ai là đảng viên trong văn phòng và họ thường tỏ ra rất thân thiện với mọi người”, cựu kiểm duyệt viên nội dung nói. “Họ không bao giờ nói cho bạn biết phải làm gì. Nhưng với những vấn đề quan trọng, họ sẽ nói rõ quan điểm của họ, và bạn biết rằng điều đó đại diện cho quan điểm của ĐCSTQ”.

TikTok

TikTok và Douyin (phiên bản tiếng Trung của TikTok), thuộc sở hữu của ByteDance, do Trương Nhất Minh thành lập và làm CEO từ năm 2012. Nền tảng truyền thông xã hội này cho phép người dùng tải lên các video dài 60 giây và nhanh chóng trở nên phổ biến sau khi ra mắt.

Vào tháng 4/2018, chương trình truyền thông xã hội phổ biến nhất của ByteDance, Neihanduanzi, đã bị một trong những cơ quan kiểm duyệt của Trung Quốc, Cục Quản lý Phát thanh và Truyền hình Quốc gia, yêu cầu dừng hoạt động.

Sau lệnh cấm, Zhang đã đưa ra lời xin lỗi công khai và thừa nhận rằng, “công ty đã tập trung quá nhiều vào công nghệ, nhưng bỏ qua việc dùng công nghệ phải dưới sự chỉ đạo của chính quyền”.

Sau lệnh cấm, ByteDance tuyên bố mở rộng đội ngũ kiểm duyệt nội dung của mình thêm 67%.

Trong một bài báo trước đây mà The Epoch Times phỏng vấn anh Liu, anh đã chia sẻ trải nghiệm của mình vào năm 2018, khi anh đi phỏng vấn cho vị trí kiểm duyệt các video mà người dùng TikTok quốc tế đăng tải.

Trong cuộc phỏng vấn đó, anh Liu giải thích rằng người Mỹ coi trọng quyền tự do ngôn luận, nên sẽ không hài lòng nếu những gì họ đăng bị kiểm duyệt quá mức. Cuối cùng anh đã không được nhận.

Mặc dù là một nhà kiểm duyệt chuyên nghiệp, anh Liu đã cố gắng phơi bày sự thật với công chúng Trung Quốc. Vào ngày 25/1, anh Liu đã đăng tải các hướng dẫn của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ để ngăn chặn sự lây lan của COVID-19, thông qua tài khoản của anh trên Toutiao, một nền tảng truyền thông xã hội khác thuộc sở hữu của ByteDance.

“Tôi nghĩ rằng nó hoàn toàn hợp pháp, không mang tính chính trị”, anh Liu nói. Nhưng bài đăng của anh vẫn bị kiểm duyệt.

Douyin cũng từng đăng tải cáo buộc của một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc rằng COVID-19 là do quân đội Mỹ đưa đến Trung Quốc.

Liu đã tỉnh ngộ với cuộc sống dưới sự cai trị độc đoán của chính quyền Trung Quốc và quyết định chuyển đến định cư tại California cùng gia đình.

Vào tháng 5, anh nhận được một tin nhắn từ một công ty tuyển dụng hỏi anh có muốn quay lại Trung Quốc để phỏng vấn xin việc với ByteDance nữa không. Anh Liu từ chối.

“Chúng tôi muốn thoát khỏi nỗi lo sợ”, anh Liu nói với The Epoch Times.

Theo The Epoch Times
Hải Lam dịch và biên tập

Từ Khóa: