Vua Cyrus, người cai trị một vương triều hùng mạnh của Đế chế Ba Tư, trong một cuộc viễn chinh cách đây 2.500 năm trước, đã đưa 40.000 người Do Thái lưu đày 70 năm tại Babybon trở về Jerusalem.

Ngày 6/12/2017, khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã so sánh Tổng thống Trump với Cyrus Đại Đế, theo Times Of Israel.

Cyrus Đại Đế

Theo các học giả, trong suốt cuộc đời, vua Cyrus (khoảng 600 – 530 trước Công nguyên) đã cai trị một vương triều hùng mạnh nhất trong lịch sử Ba Tư (Iran ngày nay), đó là Vương triều Achaemenes.

Vua Cyrus. (Ảnh: financialtribune)

Vương triều Achaemenes thống trị các khu vực Cận Đông cổ đại, Tây Nam và Trung Á, và vùng Caucasus, với một chế độ quân chủ và giàu có tráng lệ nhất mà thế giới từng thấy. 

Cyrus Đại đế
Bản đồ Đế chế Ba Tư cổ đại. (Ảnh: Gutenberg)

Trong những sử sách của người Do Thái, Vua Cyrus được coi là một sứ giả cho một kế hoạch thần thánh bởi Đức Sáng thế. Đó là cuộc chinh phạt Đế chế Babylon (Iraq ngày nay), mà theo sử gia Herodotor, đó là cuộc chinh phạt khiến cho “tất cả mọi dân tộc phải thần phục, mà không hề có ngoại lệ”. Sau thắng lợi, Vua Cyrus ban sắc  lệnh cho phép 40.000 người Do Thái bị lưu đày 70 năm tại Babylon quay trở về Vùng đất Israel.

Vua Cyrus
Vua Cyrus được xem là một sứ giả của Đấng Sáng thế. (Ảnh: crystalinks)

Những người lưu đày sau đó được thầy tu Joshua và quan Tổng đốc Zerubabbel dẫn dắt đưa về cố hương Jerusalem, và Vua Cyrus cũng đã truyền lệnh tu bổ lại các đền thần tại Jerusalem. 

Vua Cyus dẫn đầu đoàn quân. (Ảnh: Gutenberg)

Trong Biên niên sử của người Do Thái, sắc lệnh của Cyrus Đại đế được lưu lại, nói rằng: “Ngài, Đức Sáng thế, đã ban cho tôi tất cả những vương quốc trên trái đất và Ông đã giao trọng trách cho tôi xây dựng một Ngôi đền cho ông tại Jerusalem tại Judah. Bất kỳ người nào thuộc về Ông trong số các anh em đều có thể tiến vào, và có thể Đức Sáng thế sẽ ở bên họ”.

Di sản Lăng mộ Cyrus Đại đế và Vương triều của ông hiện nay là một điểm thăm quan thu hút tại Iran.

Bức ảnh chụp ngày 12/10/1971, lính canh danh dự xếp hàng trong các buổi lễ kỷ niệm 2.500 năm thành lập Đế Quốc Ba Tư tại Lăng mộ Cyrus Đại đế, tại Pasargad, Iran. (Ảnh: AP)
Ba Tư cổ đại
“Ta là vua Cyrus, một người Achaemenid” được điêu khắc bằng tiếng Ba Tư cổ, chạm khắc trên một cột đá tại di tích Ba Tư cổ đại. (Ảnh: Bruce Allardice/Flickr)

Di sản Vương triều Achaemenes của Vua Cyrus

Vua Cyrus
Di sản Triều đại Achaemenid của vua Cyrus với những hình ảnh chạm khắc những mãnh thú, hay những đoàn người mang lễ vật tới sân triều. (Ảnh: Corbis/VCG / Getty Images)
Ba Tư cổ đại
Lối vào hùng vĩ của di tích triều đại Ba Tư cổ đại, còn được gọi là Cổng vào của tất cả các thế giới. (Ảnh: chasingtheunexpected)
Đế chế Ba Tư
Điêu khắc đá hình tượng sư tử. (Ảnh: chasingtheunexpected)

Tuyên bố của Thủ tướng Israel

Tờ Times Of Israel trích dẫn tuyên bố của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu:

“Tôi muốn nói với mọi người rằng, người Do Thái có trí nhớ dâu dài, vì vậy chúng tôi nhớ tới lời tuyên bố của vị vua vĩ đại, Cyrus Đại Đế, Đức vua Ba Tư cách đây 2.500 năm. Ngài đã tuyên bố rằng những người Do Thái lưu vong tại Babylon có thể quay về và tái thiết lại Đền thờ tại Jerusalem. Chúng tôi nhớ một trăm năm trước, ông Lord Balfour, người đã ban hành Tuyên bố Balfour công nhận quyền của người Do Thái tại xứ xở quê nhà. Chúng tôi nhớ rằng 70 năm trước đây, Tổng thống Harry S.Truman đã lãnh đạo đầu tiên đã công nhận nhà nước Do Thái. Và chúng tôi ghi nhớ rằng, cách đây vài tuần, Tổng thống Donald J.Trump đã công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Ngài Tổng thống, điều này sẽ được nhân dân của chúng tôi ghi nhớ qua các thời đại”.

Israel
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và phu nhân Sara, chào đón Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Đệ nhất Phu nhân Malania Trump tại sân bay Ben-Gurion, Israel hôm 22/5/2017. (Ảnh: Avi Ohayon – GPO)
Vua Cyrus Đại Đế
Tổng thống Trump, và hình vẽ Vua Cyrus cổ đại. (Ảnh: Times Of Israel)

Đồng xu kỷ niệm 70 năm độc lập của Israel

Một tổ chức phi lợi nhuận của Israel phát hành một loại tiền xu kỷ niệm 70 năm độc lập của Israel, và khắc họa gương mặt của Tổng thống Mỹ Donald Trump lên đồng tiền để bày tỏ “lòng biết ơn” đối với quyết định của ông trong việc di chuyển Đại sứ quán Mỹ đến Jerusalem. Đồng xu “Đền thờ” (Temple Coin) miêu tả chân dung nhìn nghiêng của Vua Cyrus, cùng với chân dung nhìn nghiêng của ông Trump.

Hình ảnh ngày 28/2/2018, Giám đốc Trung tâm Giáo dục Mikdash, ông Rabbi Mordecahi Persoss cầm trong tay một đồng xu có khắc họa chân dung Tổng thống Trump và chân dung Vua Cyrus nhìn nghiêng, nhằm tôn vinh Tổng thống Trump đã công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, tại Tel Aviv, Israel.(Ảnh: AP)

Triệu Hằng