Các chuyên gia Mỹ cho rằng đã đến lúc các quỹ hưu trí Mỹ cần ngừng đầu tư vào các công ty tiếp tay cho Bắc Kinh đàn áp người Duy Ngô Nhĩ và người biểu tình Hồng Kông, theo New York Times.

Tháng trước, chính phủ Mỹ đã ban hành các lệnh trừng phạt đối với 8 công ty Trung Quốc vì đồng lõa trong cuộc đàn áp người Hồi giáo Trung Quốc ở Tân Cương. Có đến một triệu người Duy Ngô Nhĩ, người Kazakhstan và các dân tộc thiểu số khác, đã bị “giam giữ” – bị đưa đi xa khỏi gia đình và bị tống vào những trại giam khắc nghiệt mà chính phủ Trung Quốc khăng khăng gọi là các trung tâm giáo dục.

Trước những biện pháp trừng phạt đó, 2 chuyên gia Mỹ có uy tín là bà Danielle Pletka, phó chủ tịch cấp cao về nghiên cứu chính sách đối ngoại và quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ và học giả Derek Scissors, đặt câu hỏi tại sao Hệ thống Hưu trí Giáo viên Tiểu bang California (CalSTRS) và các quỹ khác của Mỹ không tuyên bố rằng họ sẽ ngừng đầu tư vào các công ty bị trừng phạt, và tại sao quỹ hưu trí của nhân viên liên bang lại sẵn sàng chuyển tài sản hưu trí sang một quỹ chỉ số (Index fund), mà trong đó có các công ty Trung Quốc vào năm 2020?

Hai chuyên gia này nhận định Trung Quốc là một đất nước, được lãnh đạo bởi một chính quyền độc tài và vô đạo đức. Ngoài những nỗi kinh hoàng đang diễn ra ở Tân Cương, thì những người trẻ tuổi đang đấu tranh cho tự do ở Hồng Kông, lo sợ bị lực lượng an ninh Trung Quốc đối xử hung bạo.

videoinfo__video3.dkn.tv||cfb9a7275__

Ad will display in 09 seconds

Ở Biển Đông, Hải quân Trung Quốc hầu như thôn tính một vùng rộng lớn lãnh thổ của các quốc gia khác, và vùng biển quốc tế.

Các công ty Trung Quốc, chịu trách nhiệm trước Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), có lẽ đã cài đặt phần mềm giám sát vào những thiết bị không người lái và điện thoại, được mua bán trên toàn thế giới. Bắc Kinh đã ‘gây xáo trộn’ các ứng dụng cho trẻ em trên điện thoại di động. Các tin tặc Trung Quốc được cho là đã đánh cắp thông tin cá nhân và thông tin tài chính của hàng triệu người Mỹ, chưa kể đến khả năng thâm nhập vào các kế hoạch phòng thủ tiên tiến nhất của Mỹ.

Vì lý do đạo đức, các tổ chức tài chính lớn và quỹ hưu trí của Mỹ trong những năm gần đây đã tránh xa việc đầu tư vào lĩnh vực sản xuất các nhiên liệu hóa thạch, súng và các khoản đầu tư khác. Tuy nhiên, liên quan đến việc cung cấp vốn cho các công ty Trung Quốc, bao gồm cả những tổ chức trực tiếp tham gia giám sát hoặc hỗ trợ quân đội Trung Quốc, thì rất nhiều tổ chức của Mỹ đã không chống lại sự đầu tư này.

Các doanh nghiệp nhà nước và cả công ty tư nhân trên danh nghĩa của Trung Quốc, đều được hưởng quyền tiếp cận gần như hoàn toàn vào thị trường vốn của Mỹ, bao gồm việc niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán Mỹ, và các khoản đầu tư lớn từ một số quỹ hưu trí lớn nhất của nước Mỹ.

Vào giữa năm 2019, Trung Quốc là một trong 10 quốc gia hàng đầu mà Hệ thống CalSTRS đã đầu tư vào. Theo dữ liệu gần đây nhất, từ tháng 6/2019, CalSTRS sở hữu 4,1 triệu cổ phiếu của Công ty công nghệ kỹ thuật số Hàng Châu Hikvision, vốn phải đối mặt với lệnh trừng phạt từ chính quyền Trump, vì đã sản xuất thiết bị giám sát mà chính quyền Mỹ cáo buộc, đang được sử dụng tại các trại tập trung Tân Cương.

Chinh quyền Trung Quốc bị cáo buộc đứng sau các cuộc đàn áp người Duy Ngô Nhĩ, người Tây Tạng, và Cơ đốc giáo. Trong hình, giới chức ở Trung Quốc đang cho phá hủy một nhà thờ Thiên Chúa giáo (ảnh: Business Insider).

Hệ thống Hưu trí của Giáo viên Tiểu bang New York và quỹ hưu trí Tiểu bang Florida đã sở hữu cổ phần của cùng một công ty Trung Quốc. Những quỹ này và các quỹ hưu trí khác bao gồm cả Tiểu bang New York, và Hệ thống hưu trí nhân viên công cộng California (CalPERS) khổng lồ đã gián tiếp sở hữu cổ phần trong công ty iFlytek, vốn là một công ty Trung Quốc khác, bị nằm trong danh sách đen của chính phủ Mỹ.

“Chúng tôi đã liên hệ với các quỹ, tìm hiểu tình trạng hiện tại của các khoản đầu tư của họ vào các công ty Trung Quốc, nhưng có được ít thông tin”, 2 chuyên gia cho biết.

Một đại diện cho Hệ thống Hưu trí Giáo viên của Tiểu bang New York giải thích rằng việc họ nắm giữ cổ phần tại các công ty đại chúng nước ngoài, chủ yếu dựa trên tầm quan trọng của các công ty này trong danh mục đầu tư thụ động của mình, phù hợp với tiêu chuẩn chính sách của Hệ thống.

Một đại diện của quỹ CalPERS chỉ ra các Nguyên tắc Quản trị & Bền vững khi đầu tư vào các công ty Trung Quốc.

Theo 2 chuyên gia, có nhiều lý do chính trị và tài chính đúng đắn để yêu cầu các quỹ hưu trí Mỹ ngừng đầu tư vào các doanh nghiệp nhà nước và “tư nhân” Trung Quốc. Hầu như không thể biết tại thời điểm nào Mỹ có thể áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với một công ty vì sự đồng lõa trong kế hoạch thâm hiểm của chính phủ Trung Quốc. Hikvision, Huawei, ZTE (các tập đoàn viễn thông này cũng bị cáo buộc là gián điệp cho chính quyền Trung Quốc, những cáo buộc mà cả Bắc Kinh và các công ty đều phủ nhận), là những ví dụ điển hình về sự đồng lõa.

Dữ liệu của các công ty Trung Quốc được cho là rất sơ sài. Văn phòng Kiểm toán Quốc gia của chính Trung Quốc đã phát hiện một số trường hợp về tài khoản giả mạo giữa các công ty niêm yết, ngay cả trong số các doanh nghiệp nhà nước hàng đầu của Trung Quốc.

Một thí dụ thú vị từ đầu năm nay là việc nhà sản xuất dược phẩm Kangmei của Trung Quốc đã nhận ra họ không có 4,4 tỷ đô la tiền mặt như hồ sơ đã nêu, với lời giải thích rằng đó là một lỗi kế toán.

Thiếu minh bạch về kế toán và quản lý cũng gây khó cho các cổ phiếu Trung Quốc niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán NASDAQ ở New York, và các thị trường khác. Các công ty lớn như Tập đoàn Alibaba, Baidu, PetroChina, Công ty Bảo hiểm Nhân thọ Trung Quốc và JD.com có tổng vốn hóa thị trường kết hợp chính thức hơn nửa nghìn tỷ đô la. Mặc dù vậy, các công ty Trung Quốc đã nhiều lần không tuân thủ các quy định tài chính của Mỹ, bao gồm cả việc kiểm tra bắt buộc đối với hồ sơ kế toán, một yêu cầu trái với các mục tiêu của Cơ quan bảo vệ bí mật nhà nước Trung Quốc.

videoinfo__video3.dkn.tv||f2f7d61aa__

Ad will display in 09 seconds

Bên cạnh một loạt các quan điểm của ông Trump về cải thiện cân bằng thương mại với Trung Quốc, chính quyền của Tổng thống Trump đã xem xét ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận vào thị trường vốn của Mỹ vì Bắc Kinh không tuân thủ các quy định. Một lựa chọn đơn giản hơn sẽ là yêu cầu các công ty Trung Quốc phải tuân thủ các qui định. Xét cho cùng, quan điểm rằng các công ty nước ngoài được lựa chọn, sẽ được miễn các quy định về môi trường hoặc lao động, là vô lý. Tại sao các quy định tài chính lại khác đối với các công ty Trung Quốc?

Liên quan đến các quỹ chỉ số, có thể có một biện pháp đáp trả nhẹ nhàng. Đơn giản là thông báo với các quỹ hưu trí Mỹ rằng họ không thể đầu tư vào quĩ chỉ số bởi vì “quỹ này bao gồm các công ty giúp đàn áp nhân quyền, hỗ trợ Quân đội Trung Quốc và có thể đang theo dõi Hoa Kỳ”.

Cuối cùng, theo 2 chuyên gia, nhiều vấn đề trong số này rơi vào tình trạng ‘không biết’, trong đó thách thức chính là rủi ro đặt ra cho những người không có thông tin đầy đủ. Đó là hàng triệu người Mỹ, vốn phụ thuộc vào nhà nước hoặc các quỹ hưu trí, những người không biết những đồng tiền mà họ kiếm được rất khó khăn, đang được đầu tư vào đâu.

Ví dụ các nhân liên liên bang (bao gồm cả quân đội), tham gia chương trình hưu trí 401(k) [được gọi là Kế hoạch Tiết kiệm (TSP)] đã xác nhận họ sẽ chuyển tài sản hưu trí của mình sang một quỹ chỉ số mới, mà trong đó có khoảng 8% công ty Trung Quốc, trong năm 2020.

“Kết quả là các nhân viên liên bang có thể sớm hỗ trợ những kẻ lạm dụng nhân quyền, quân đội và các gián điệp của Trung Quốc”, 2 chuyên gia cảnh báo.

Bất chấp những sự thật đó, những nỗ lực của Hạ viện Mỹ để ngăn chặn TSP đầu tư vào các công ty Trung Quốc, đã gặp phải những khó khăn. Các nhà lập pháp không thể ra lệnh cho bất cứ ai đầu tư vào đâu. Tuy nhiên, việc thoái vốn khỏi các công ty và các quỹ, vốn coi tiền và đạo đức là những vấn đề riêng biệt, đã đạt được thành công ở cả cấp tiểu bang và liên bang.

“Có lẽ đã đến lúc những lý tưởng tương tự [về thoái vốn] phải được áp dụng cho Trung Quốc, một cách để bảo vệ các nhà đầu tư Mỹ, lý tưởng Mỹ và an ninh Mỹ, tất cả cùng một lúc”, 2 chuyên gia kêu gọi.