Việc Trung Quốc chính thức nắm quyền kiểm soát Tập đoàn Bảo hiểm Anbang, khởi tố chủ tịch Tập đoàn, thể hiện sự sẵn sàng của Bắc Kinh trong việc giảm bớt các công ty tư nhân chi tiêu lớn, ngăn chặn rủi ro tài chính.

Hãng bảo hiểm khổng lồ Anbang đã vi phạm các qui định của luật pháp, “có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thanh toán của công ty”, Ủy ban Quản lý Bảo hiểm Trung Quốc (CIRC) cho biết trong một tuyên bố, thông báo việc nắm quyền kiểm soát vào ngày 23/2, mà không đưa ra thêm chi tiết.

Trụ sở chính của Tập đoàn bảo hiểm Anbang ở Bắc Kinh, Trung Quốc vào ngày 23/2/2018.
Trụ sở chính của Tập đoàn bảo hiểm Anbang ở Bắc Kinh, Trung Quốc vào ngày 23/2/2018. (Ảnh: Reuters)

CIRC cũng thông báo Chủ tịch và cổ đông chính của Anbang, ông Ngô Tiểu Huy (Wu Xiaohui), đã bị khởi tố vì tội phạm kinh tế. Ông Ngô bị bắt giữ vào tháng 6/2017 vì những rắc rối đối với một trong số những người mua tài sản nước ngoài, quyết đoán nhất của Trung Quốc.

Trong một tuyên bố hôm 23/2, Viện kiểm sát Thượng Hải nêu rõ ông Ngô gần đây bị buộc tội gian lận trong việc gây quỹ và lợi dụng chức vụ quyền hạn của mình, và họ đã chuyển hồ sơ vụ án của ông tới toà sơ thẩm của thành phố Thượng Hải để xét xử.

Trong khi tiếp quản Tập đoàn Anbang, dự kiến kéo dài một năm kể từ ngày 23/2, tập đoàn Anbang sẽ được quản lý bởi một nhóm các quan chức của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) từ CIRC, ngân hàng trung ương, các cơ quan quản lý tài chính và cơ quan chính phủ khác.

Việc chính quyền Trung Quốc tiếp quản Anbang, với tổng tài sản trị giá 1,97 nghìn tỷ Nhân dân tệ (310,85 tỷ USD), đứng thứ 139 trong danh sách Fortune 500 trên toàn cầu, là một đòn giáng chí mạng vào một tập đoàn, vốn nổi tiếng vì đã mua lại khách sạn sang trọng Waldorf Astoria ở New York, theo The Epoch Times.

Việc tịch biên chưa từng có tiền lệ đối với một công ty ngoài quốc doanh lớn, cũng nhấn mạnh rằng ĐCSTQ cầm quyền sẽ đi xa đến đâu trong chiến dịch siết chặt kiểm soát nhằm giảm thiểu những rủi ro tài chính, đưa ra tín hiệu cảnh báo đến các doanh nghiệp tư nhân chấp nhận rủi ro.

Được biết, tập đoàn Bảo hiểm Anbang có những cổ phần đáng kể trong hàng loạt các công ty lớn của Trung Quốc, như ngân hàng và các công ty phát triển bất động sản.

Vào cuối ngày thứ Sáu (23/2), công ty ngân hàng [tư nhân lớn nhất của Trung Quốc] China Minsheng Bank, công ty ngân hàng China Merchants Bank, các công ty phát triển bất động sản China Vanke và Gemdale tiết lộ họ nhận được thông báo tương tự từ Tập đoàn Anbang, đảm bảo rằng họ sẽ không bán cổ phần ngay lập tức.

“Hiện nay, các hoạt động tại Tập đoàn Bảo hiểm An Bang và các đơn vị của nó, hoạt động bình thường, với dự trữ tiền mặt phong phú. Không có kế hoạch bán cổ phần trong các công ty của các ngài”, các công ty trích dẫn thông báo của Anbang trong hồ sơ gửi đến Sàn giao dịch Chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến.

Chính quyền Trung Quốc không giải thích chi tiết về những tội phạm kinh tế của Anbang. Nhưng, như báo Đại Kỷ Nguyên đã đăng tin trước đây về những nguồn vốn đáng ngờ của tập đoàn, trong đó vào tháng 1/2018, một nhà báo Trung Quốc đã báo cáo một tin riêng từ một nguồn nội bộ, tiết lộ rằng Anbang đã nằm dưới sự kiểm soát của CIRC, và ông Ngô đã mất quyền kiểm soát công ty của mình.

Một nguồn tin từ cơ quan quản lý với hiểu biết về vấn đề này cho hay các nhà chức trách Trung Quốc đã điều hành công ty một cách hiệu quả kể từ khi ông Ngô bị bắt giữ, và thời điểm chính thức tiếp quản, liên quan đến cuộc điều tra về ông Ngô, gần như đã hoàn tất.

Nhưng một luật sư ở Bắc Kinh làm việc với CIRC và các cơ quan quản lý khác, cho biết các quan chức cấp cao của cơ quan quản lý bảo hiểm, đã theo dõi Anbang chặt chẽ kể từ năm ngoái, do các khoản nợ của Anbang từ việc bán các sản phẩm ‘ngân hàng ngầm’ đã tăng lên, gây ra các câu hỏi về khả năng thanh toán của công ty.

Ông Scott Kennedy, giám đốc Dự án Kinh tế Chính trị và Kinh doanh Trung Quốc tại Trung tâm Nhiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, cho rằng: “Đây dường như là một cuộc tiếp quản chưa từng có tiền lệ, một cuộc tiếp quản thù địch kiểu Trung Quốc”.

“Chính phủ Trung Quốc không muốn có một khoản nợ xấu nước ngoài của công ty, và họ cũng muốn dạy một bài học cho các doanh nhân Trung Quốc khác rằng ĐCSTQ nắm quyền kiểm soát ”.

Sau một loạt các giao dịch được nhiều người biết đến, trị giá hơn 30 tỉ USD, Anbang bắt đầu gặp rắc rối ngay cả trước khi ông Ngô bị giam giữ, thất bại đàm phán rất nhiều khoản đầu tư, và đối mặt với những lời chỉ trích về cơ cấu sở hữu không rõ ràng của nó.

Một phát ngôn viên của Tập đoàn Bảo hiểm Anbang đã từ chối bình luận khi đề cập đến thông báo của CIRC.

Các cuộc gọi tới số điện thoại cá nhân của ông Ngô Tiểu Huy đều không kết nối được, hoặc không được trả lời.

Ông Keith Pogson, thành viên cao cấp phụ trách các dịch vụ tài chính khu vực Châu Á Thái Bình Dương của công ty kiểm toán Ernst & Young, cho biết: “Rõ ràng là một thông điệp đang được đưa ra thị trường, đến các công ty tư nhân rằng việc quá đổi mới có thể sẽ không có lợi về lâu dài”.

Trong một tuyên bố riêng hôm thứ Sáu (23/2), CIRC yêu cầu các công ty bảo hiểm phải thực hiện các bước để xử lý các rủi ro gian lận, và thông báo họ đã ban hành hướng dẫn mới cho doanh nghiệp bảo hiểm.

Thắt chặt ‘thòng lọng’

Theo CIRC, các khoản nợ và nghĩa vụ của Anbang sẽ không bị ảnh hưởng bởi việc nhà nước Trung Quốc tiếp quản tập đoàn. Việc tiếp quản được thực hiện theo một điều khoản chung trong luật bảo hiểm của Trung Quốc, cho phép chính quyền giải quyết các vi phạm luật pháp của các công ty bảo hiểm.

‘Chiếc thòng lọng’ đã được thắt chặt quanh Anbang khi ngành bảo hiểm của Trung Quốc bị ‘xem xét dưới kính hiển vi’ trong năm qua vì những hành vi nguy hiểm, từ việc không phù hợp về thời hạn đối với sản phẩm bảo hiểm, và các vụ mua lại ở nước ngoài trong đó sử dụng nhiều vốn vay hơn vốn chủ sở hữu (highly leveraged), cũng như các hành vi tham nhũng.

Tập đoàn Anbang phân phối các hợp đồng bảo hiểm thông qua nhiều kênh, với số lượng lớn thông qua các ngân hàng.

Dưới thời ông Ngô, Anbang là một trong những nhà đầu tư ra nước ngoài, hoạt động mạnh mẽ nhất của Trung Quốc, sau khi chính phủ Trung Quốc tự do hóa các qui định đầu tư ra nước ngoài vào đầu thập kỷ này.

Ở Mỹ, Tập đoàn Anbang đã mua lại Khách sạn Waldorf Astoria với giá 1,95 tỷ USD, và sau đó đã đồng ý chi 6,5 tỷ USD để mua lại Strategic Hotels & Resorts, cả 2 bất động sản này đều thuộc Tập đoàn Blackstone của Mỹ.

Khách sạn Waldorf Astoria ở New York, chụp ngày 27/6/2016. (Ảnh: Getty Images)
Khách sạn Waldorf Astoria ở New York, chụp ngày 27/6/2016. (Ảnh: Getty Images)

Anbang mua lại các công ty bảo hiểm nhân thọ ở Hàn Quốc và Châu Âu, cũng như chuỗi khu nghỉ dưỡng lão lớn nhất ở British Columbia, Canada.

Nhưng Anbang đã phải đối mặt với các tác động trở lại trong các giao dịch mua bán của họ ở nước ngoài, khi Bắc Kinh tìm cách kiềm chế dòng vốn ra nước ngoài.

Tội phạm chính trị và chống lại nhân loại

Có lẽ điều quan trọng nhất trong môi trường kinh doanh của Trung Quốc là những mối quan hệ chính trị và lợi ích nhóm. Ông Ngô có lẽ đã đứng về phía các quan chức bê bối của ĐCSTQ.

Các nguồn tin thân cận với các quan chức trung ương Trung Quốc nói với The Epoch Times vào tháng 6/2017 rằng ông Ngô có quan hệ với gia đình ông Tăng Khánh Hồng, cựu phó chủ tịch nước Trung Quốc, cánh tay phải của cựu Tổng bí thư Giang Trạch Dân, người đã khởi xướng một cuộc đàn áp dã man trong năm 1999, được cho là tội diệt chủng, chống lại loài người: Cuộc đàn áp nhằm loại bỏ Pháp Luân Công, môn khí công ôn hòa giúp nâng cao đạo đức và sức khỏe dựa trên nguyên lý Chân – Thiện – Nhẫn.

Ông Giang Trạch Dân, cựu Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Trung Quốc, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 19, ngày 18/10/2017
Ông Giang Trạch Dân, cựu Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Trung Quốc, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 19, ngày 18/10/2017

Ông Giang và các tay chân của mình tạo thành một phe đối lập, mâu thuẫn với Chủ tịch Trung Quốc hiện nay Tập Cận Bình. Rất nhiều các quan chức cao cấp, là đồng minh thân cận của ông Giang, đã bị thanh trừng trong chiến dịch chống tham nhũng ‘đả hổ, diệt ruồi’ của Chủ tịch Tập Cận Bình, kể từ khi ông Tập lên nắm quyền vào tháng 11/2012.

Nguồn tin cho biết ông Ngô đã giúp gia đình ông Tăng và các thành viên khác của phe cánh ông Giang rửa tiền ở nước ngoài, trong khi sử dụng vị trí doanh nhân của mình để làm gián điệp và gây ảnh hưởng đến các quan chức nước ngoài.

Phạm Duy

Video: Người dân thế giới chia sẻ về lợi ích của Pháp Luân Công