Chính quyền TT Donald Trump đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của Hải quân Mỹ trên các tuyến đường biển quan trọng ở Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương tới khu vực phía bắc Australia để ngăn chặn bất kỳ sự bành trướng nào của Trung Quốc, theo ABC News hôm 3/12.

Bộ trưởng Hải quân Mỹ Kenneth Braithwaite tuyên bố ông sẽ cải tổ Hạm đội 1 của Hải quân sau gần 5 thập kỷ. Hạm đội sẽ cung cấp thđêm nhiều tàu và thủy thủ đến các vùng biển ngoài khơi Đông Nam Á và phía tây Ấn Độ Dương, bao gồm eo biển Malacca của Malaysia, nơi vận chuyển phần lớn nguồn cung dầu và hàng hóa trong khu vực bằng đường biển.

Chia sẻ tại Ủy ban Dịch vụ Vũ trang của Thượng viện Mỹ, ông cho biết động thái này nhằm “cải thiện vị thế của chúng ta ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương” và “củng cố niềm tin của các đối tác và đồng minh” đối với cam kết hiện diện của Mỹ tại khu vực, đồng thời “đảm bảo tính pháp quyền và tự do hàng hải” tại khu vực.

Hải quân Mỹ có sáu hạm đội “được đánh số”, với mục đích chống lại các mối đe dọa đối với người dân Mỹ và lợi ích chung của thế giới. Trong nhiều lần thay đổi các ưu tiên quân sự của mình, Hải quân Hoa Kỳ đã không sử dụng đến Hạm đội 1 kể từ năm 1973, tức cách đây gần 5 thập kỷ.

Nhà phân tích quốc phòng cấp cao Derek Grossman của Viện chính sách Rand Corporation cho rằng quyết định hiện diện quân sự thường xuyên hơn ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương như vậy là đúng đắn.

Ông nhận định Mỹ cần phối hợp với Ấn Độ và các nước cùng chí hướng khác như Australia và Nhật Bản để tăng cường tuần tra khu vực này nhằm bảo vệ các tuyến đường biển này trước nguy cơ xâm lấn của Trung Quốc.

Vị cựu quan chức tình báo nhận định quyết định này sẽ khiến Bắc Kinh cảm thấy bất an hơn về tình hình mới tại eo biển Malacca, bởi nước này có nỗi sợ hãi thường trực rằng trong trường hợp xảy ra xung đột, họ có thể bị Mỹ phong tỏa nguồn cung dầu và các tài nguyên quan trọng khác.

Ở góc độ vĩ mô, việc Mỹ tiếp tục xoay trục quân sự về khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương là tín hiệu tái khẳng định rằng tham vọng của ĐCSTQ ở Biển Đông và các khu vực khác sẽ không bị phớt lờ.