Khác với nghị sĩ Bernie Sanders, bà Hillary Clinton đã vạch ra một chiến lược cứng rắn nhằm đánh bại Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS). Là một phần trong chính sách đối ngoại “Sức mạnh Thông minh” của bà, chiến lược này tổng hợp tối ưu trong nhiều mặt như kinh tế, ngoại giao, quân sự, chính trị, kĩ thuật và văn hóa.

Việc tiêu diệt IS, như bà đã nói với Hội đồng về Quan hệ Đối ngoại tháng 12 năm ngoái, nên nằm trong một chiến dịch chống khủng bố toàn diện. Đặc biệt là 65 thành viên liên minh quốc tế phải cố gắng hơn nữa trong việc ngăn chặn IS nắm quyền kiểm soát lãnh thổ. Việc này cần thêm máy bay đồng minh, thêm các cuộc không kích, đặt ra các mục tiêu đa dạng hơn và một “làn sóng tình báo” tức thời để nhận dạng và tiêu diệt khả năng điều khiển, kiểm soát, và nguồn tài chính của IS.

Bà Clinton và những người khác cho rằng Nga và Iran phải chấp nhận thực tại rằng việc dựng lên một chế độ độc tài hiểm ác sẽ không thể mang lại hòa bình và sự bền vững.

Các cuộc không kích nên được kết hợp với quân dưới mặt đất để tái chiếm lãnh thổ. Việc tăng cường hỗ trợ từ các nước Ả Rập và châu Âu là hết sức cần thiết, trong đó có bộ binh, để việc chiến đấu dưới đất được hiệu quả hơn. Ả Rập Saudi và các nước Ả Rập Thống nhất, đồng ý viện trợ thêm quân, nhưng chỉ khi Mỹ đi đầu trong việc tăng cường sự hiện diện của mình ở Syria. Thêm vào đó, nước Mỹ nên chuẩn bị triển khai thêm các lực lượng đặc nhiệm.

Bà Clinton còn ghi nhận, rằng các chiến binh người Kurd ở Iraq đã rất ngoan cường khi đã giành lại được các khu cộng đồng dân cư từ tay IS. Tuy nhiên, chiến dịch tấn công dưới đất ở đó chỉ thành công được nếu có thêm người Sunni tham gia. Quân đội các nước liên minh có thể tham vấn và huấn luyện để họ trở nên tự tin hơn vào khả năng của mình khi đối đầu với IS. Baghdad nên trang bị vũ khí cho quân của người Kurd và Sunni, nhưng nếu không, thì liên mình chống IS ở Iraq và Syria do Mỹ đứng đầu sẽ tự đảm đương.

Nội chiến Syria bắt đầu từ cuộc cách mạng Mùa xuân Ả rập 2011, trở thành một trong những cuộc chiến khó giải quyết nhất Trung Đông. (Ảnh: Facebook)
Nội chiến Syria bắt đầu từ cuộc cách mạng Mùa xuân Ả rập 2011, trở thành một trong những cuộc chiến khó giải quyết nhất Trung Đông. (Ảnh: Facebook)

Ở Syria, trở ngại lớn nhất trong việc đưa thêm quân giao tranh với IS, ngoài người Kurd ra, chính là việc lực lượng quân nổi dậy Syria phải lo giao tranh với lực lượng chính quyền ông Assad, vốn được hậu thuẫn bởi quân đội Nga.

Bà Clinton và những người khác cho rằng Nga và Iran phải chấp nhận thực tại rằng việc dựng lên một chế độ độc tài hiểm ác sẽ không thể mang lại hòa bình và sự bền vững. Khối liên minh phải phối hợp với Nga/ông Putin để giúp đưa Syria trở thành một nước thống nhất, không phân chia bè phái, cùng với các quyền được bảo hộ cho mọi công dân Syria và giữ nguyên được các điều quan trọng trong hiến pháp.

Bà Clinton nhận định rằng việc thiết lập các vùng cấm bay để ngăn ông Assad thả “bom thùng” lên dân thường và các phe đối lập, là hết sức quan trọng. Với sự hỗ trợ về mặt vật chất từ khối liên minh, các phe đối lập ôn hoà có thể giúp thiết lập các vùng an toàn để người dân Syria có thể cư trú thay vì sang châu Âu tị nạn. Cách này có thể giúp quân đối lập chiếm lại dải biên giới còn lại của Thổ Nhĩ Kỳ từ tay IS, cắt đứt nguồn tiếp tế của chúng.

Việc thành bại của chiến lược này ở cả hai bên biên giới phụ thuộc vào động thái của các nước Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ thuộc khối liên minh. Các nước Ả Rập thì lại lo lắng bị đe dọa từ phía Iran. Để giải quyết, bà Clinton đã sắp đặt ra một kế hoạch toàn diện để chống lại sự ảnh hưởng từ phía Iran và các tổ chức khủng bố xuất phát từ nước này như Hezbollah và Hamas.

Thổ Nhĩ Kỳ đã tập trung vào việc chống lại người Kurd ở nước này hơn là chống lại IS. Rốt cuộc, những nỗ lực của khối liên minh chỉ có thể đem lại kết quả khi người Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ cùng chia sẻ gánh nặng về quân sự, tình báo, và đóng góp về mặt tài chính, và sử dụng sức ảnh hưởng của mình đối với các chiến sĩ và bộ lạc người Syria và Iraq.

Bà Clinton tin rằng nếu khối liên minh dốc toàn lực lên cả hai bên biên giới Iraq-Syria ở cả trên không lẫn dưới đất, khối này có thể chấm dứt các hành động tàn ác của IS.

Song song với việc tìm một hướng đi chung hơn trong khu vực, bà Clinton còn đề nghị, rằng khối liên minh nên thảo luận với Israel, đồng minh mạnh nhất của khối ở khu vực Trung Đông. Israel có nhiều điểm tương đồng với các nước thành viên Ả Rập và có cơ hội đóng góp thêm về mặt tình báo và các mặt khác.

Mới đây, Tổng thống Obama đã yêu cầu Quốc hội Mỹ chính thức cho phép sử dụng lực lượng quân sự trong cuộc chiến chống lại IS bằng cách cho thông qua đạo luật Cho phép Sử dụng Lực lượng Quân sự (AUMF). Bà Clinton đồng ý rằng bằng cách thông qua lệnh cho phép, Quốc hội Mỹ sẽ gửi đi thông điệp rằng nước Mỹ cam kết tham gia vào cuộc chiến.

Bà còn nói thêm: “Chúng ta (không) nên lại có 100.000 lính Mỹ đi giao chiến ở Trung Đông. Nếu ta học được gì sau 15 năm tham chiến ở Iraq và Afghanistan, thì điều đó chính là việc người bản xứ phải tự bảo vệ cộng đồng của mình. Chúng ta … (nên) giúp họ, … nhưng chúng ta không thể thế chỗ cho họ… Chúng ta có thể và nên hỗ trợ các lực lượng ở địa phương và khu vực thực hiện sứ mệnh này.”

Bà Clinton tin rằng không nên để chậm trễ hơn nữa và đúng trong việc hối thúc chúng ta “giải quyết dứt điểm”. Nếu thỏa thuận ngừng bắn vừa được ký kết mới đây bởi Mỹ và Nga trở nên thành công, điều này sẽ giúp tạo nên chỗ dựa cho một chính sách đa quốc gia mới, cùng với kế hoạch đánh bại IS nhanh chóng của bà Clinton, và rồi bắt đầu xây dựng một thế giới “thêm bạn bớt thù”. Khối liên minh, phối hợp với quân lính của các phe đối lập ôn hòa, cùng sự hỗ trợ của không quân, có thể đánh bại IS về mặt quân sự chỉ trong vài tuần, nhiều nhất là vài tháng.

Tác giả: David Kilgour, nghị sĩ Hạ viện Canada trong gần 27 năm. Ông là tác giả của một vài quyển sách, đồng tác giả với David Matas trong cuốn sách Thu Hoạch Đẫm Máu – một điều tra độc lập về nạn mổ cướp tạng học viên Pháp Luân Công ở Trung Quốc.

Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Đại Kỷ Nguyên. 

Xem thêm: