Cuộc bầu cử lãnh đạo một tổ chức của Liên Hợp Quốc vào tuần trước được coi là sự khởi đầu cho một cuộc tranh cãi lớn giữa Trung Quốc và phương Tây về kiểu thế giới mà chúng ta muốn hướng đến.

Chiến thắng của Hoa Kỳ và các đồng minh trong cuộc bầu cử Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) được coi là một cuộc đua marathon và là một trường hợp điển hình cho những nỗ lực mà phương Tây cần có để giành được những vị trí chủ chốt tương tự như vậy.

Các tổ chức đa phương thường sẽ thiết lập các tiêu chuẩn trên thế giới. Do đó ai điều hành các tổ chức này là vô cùng quan trọng. Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới WIPO là ủy ban toàn cầu bảo vệ các bằng sáng chế và bí mật thương mại. Khi một người đăng ký bằng sáng chế ở Hoa Kỳ, bằng sáng chế đó cũng được gửi đến WIPO ở Geneva – vì vậy việc bảo vệ bí mật thương mại và sở hữu trí tuệ là chức năng chính của WIPO. Với tiếng tăm của Trung Quốc về đánh cắp tài sản trí tuệ, nếu WIPO có một Tổng giám đốc người Trung Quốc, nó sẽ giống như để một con cáo hoạt ngôn bảo vệ chuồng gà. Và vì vậy, vào ngày 4/3/2020, Ủy ban WIPO đã đề cử một Tổng Giám đốc mới, ông Daren Tang, đến từ Singapore. 

Với châm ngôn “nhân sự là chính sách” của cố Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan, châm ngôn này hoàn toàn có giá trị trong các tổ chức đa phương. Nếu được lãnh đạo đúng đắn, các thể chế này sẽ là một cấp số nhân của các chuẩn mực phương Tây và thiết lập một hình thức toàn cầu hóa theo mẫu mực phương Tây. Nếu không được lãnh đạo đúng đắn, họ là lực lượng cấp số nhân cho các lợi ích khác.

Hoa Kỳ và các đồng minh đã nhận ra rằng, Trung Quốc có thể giành chiến thắng và họ hiểu được sự rủi ro đó. Các tổ chức mà Trung Quốc đứng đầu đã đem lại nhiều rủi ro cho những nước khác. Ví như, sau khi Trung Quốc giành được ghế lãnh đạo tại Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), nơi quyết định đường bay toàn cầu và kiểm soát không phận, ICAO đã loại bỏ Đài Loan ra khỏi tổ chức.

Trung Quốc cũng giành chiến thắng tại Tổ chức Lương thực Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO). FAO nắm rõ nơi nào có vùng đất nông nghiệp tốt nhất thế giới và là một trong những ông chủ của Chương trình Lương thực Thế giới. Chương trình Lương thực Thế giới quản lý lực lượng không quân của Liên Hợp Quốc và dính líu tới các cuộc xung đột mang đầy tính chính trị với viện trợ lương thực.

Nếu Trung Quốc giành được vị trí lãnh đạo ở WIPO, đó sẽ là cơ quan lớn thứ 5 của Liên Hợp Quốc do Trung Quốc điều hành. Có phải những hành động của Trung Quốc trong các diễn đàn đa phương khác đã khiến một số nước phải lo ngại? Và sự bùng phát của chủng virus corona mới ở Trung Quốc đã ảnh hưởng đến thương hiệu của nước này?

Hương Thảo
Tham khảo The Hill