Hoa Kỳ và 19 quốc gia châu Mỹ, không công nhận nhiệm kỳ mới của Tổng thống Venezuela Maduro. Quốc hội nước này cũng không thừa nhận tính hợp pháp của tổng thống “tái nhiệm”, theo VOA.

Ông Nicolás Maduro tiếp tục cương vị Tổng thống Venezuela nhiệm kỳ 2 vào ngày 10/1/2019.

Tuy nhiên, vào hôm thứ Ba (15/1), Quốc hội nước này chính thức tuyên bố ông Maduro là một “kẻ chiếm đoạt”, động thái được xem là nhằm kích hoạt một cơ chế hiến pháp cho phép ông Guaido, người đứng đầu Quốc hội nắm quyền lãnh đạo đất nước, theo VOV.

Chính quyền Tổng thống Trump đang đưa ra “tất cả các biện pháp nhằm thảo luận lựa chọn” gây áp lực đối với chính phủ Nicolás Maduro, giữa bối cảnh Nhà Trắng đang xem xét liệu có công nhận lãnh đạo đối lập Juan Guaido là nguyên thủ quốc gia hợp pháp của đất nước này hay không. Ông Juan Guaido là Chủ tịch Quốc hội – cơ quan lập pháp do phe đối lập Venezuela kiểm soát.

Các lựa chọn chế tài trừng phạt gồm có lệnh cấm vận dầu mỏ và liệt Venezuela vào danh sách “nhà tài trợ khủng bố” do Bộ ngoại giao Hoa Kỳ chịu trách nhiệm liệt kê. Tuy nhiên, theo một quan chức cấp cao chính phủ Mỹ, hành động quân sự không phải là một trong những lựa chọn đó. 

Một lệnh cấm vận dầu mỏ sẽ tàn phá đất nước Venezuela vốn đang trong tình trạng kiệt quệ, vì dầu chiếm 95% thu nhập xuất khẩu và 25% tổng sản phẩm quốc nội của nước này, theo VOA.

Venezuela
Juan Guaido, chủ tịch Quốc hội Venezuela, mỉm cười khi phát biểu trong một cuộc họp mặt tại Caracas, Venezuela, ngày 16/1/2019. (Ảnh: Reuters)

Ông Maduro hay ông Guaido?

Kể từ ngày nhậm chức 1/10 của ông Maduro, 19 quốc gia trong Hội đồng thường trực của Tổ chức các quốc gia Châu Mỹ (OAS), gồm Hoa Kỳ, đã bỏ phiếu không công nhận nhiệm kỳ mới của ông Maduro.

Trong một tuyên bố, Cố vấn An ninh Nhà Trắng, John Bolton nói rằng Hoa Kỳ không công nhận “tuyên bố bất hợp pháp của nhà độc tài người Venezuela Nicolás Maduro”, theo VOA.

Sau khi ông Guaido tuyên bố, ông đã sẵn sàng bước vào với tư cách là Chủ tịch lâm thời, thì ông Luis Almagro, chủ tịch của OAS đã đăng tải lên Twitter thông điệp ủng hộ ông Guaido, và một số chuyên gia Venezuela đang kêu gọi cộng đồng quốc tế công nhận ông Guaido là Tổng thống lâm thời hợp pháp.

Một khi họ hành động, “chính phủ, các công ty và các tổ chức quốc tế sẽ có khả năng bắt đầu mở quỹ hỗ trợ và các hợp đồng thông qua Quốc hội” – điều này sẽ “giáng một đòn mạnh vào chính quyền Maduro” – vì viện trợ quốc tế là một nguồn thu nhập chính của họ, theo Moises Rendon, phó giám đốc Chương trình châu Mỹ tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế.

Ông David Smidle – thành viên cao cấp tại tổ chức nhân quyền Văn phòng Washington về Mỹ La tinh – kêu gọi chính quyền phối hợp với chiến lược của ông Guaido và Quốc hội Venezuela.

Một số nhà lập pháp Mỹ đã ủng hộ ông Guaido, gồm Thượng nghị sĩ Cộng hòa Marco Rubio, người đã thúc giục Hoa Kỳ nên chính thức công nhận ông Juan Guaido lên nắm quyền lãnh đạo nước này.

Phó Tổng thống Hoa Kỳ Mike Pence cũng cho biết ông đã có một cuộc trò chuyện qua điện thoại với ông Guaido hôm 15/1, bày tỏ sự ủng hộ của Mỹ đối với Quốc hội Venezuela với tư cách là “cơ quan dân chủ hợp pháp duy nhất của Venezuela”.

Theo thông báo từ văn phòng Phó tổng thống, ông Pence đã “khuyến khích ông Guaido xây dựng sự thống nhất giữa các nhóm chính trị trong nước Venezuela và cam kết tiếp tục nhận hỗ trợ từ Hoa Kỳ cho đến khi nền dân chủ của Venezuela được khôi phục”.

Vì sao ông Maduro bị coi là “bất hợp pháp” 

Kể từ khi ông Maduro giành được một nhiệm kỳ khác vào tháng 5 năm ngoái, trong một cuộc bầu cử bị coi là gian lận, chính phủ của ông đã phải đối mặt với sự lên án quốc tế và một danh sách các chế tài trừng phạt gia tăng.

“Cộng đồng quốc tế đã nỗ lực phối hợp buộc ông Maduro từ chức bằng cách thách thức vị thế hợp pháp của ông ấy để giúp người Venezuela lấy lại đất nước của họ. Trong các biện pháp trừng phạt khẩn, cộng đồng quốc tế có thể giảm hoặc cắt đứt mối quan hệ ngoại giao với chính quyền ông Maduro, cấm các thỏa thuận quốc tế tiếp theo, và trong trường hợp có các hoạt động bất hợp pháp, [thì ông Maduro] chuẩn bị cho việc bị giam giữ và truy tố”, theo ông Moises.

videoinfo__video2.dkn.tv||d368d3d0c__

Thục Nhã