Gần đây, chính phủ Tây Tạng lưu vong đã tổ chức lễ tưởng niệm đánh dấu 60 năm cuộc nổi dậy của người dân Tây Tạng nhưng bị chính quyền Trung Quốc thẳng tay đàn áp bằng vũ lực từ ngày 10-23/3/1959.

Tây Tạng từng là một vùng đất độc lập, cho đến khi bị chính quyền Trung Quốc chiếm đóng bằng quân đội vào năm 1951. Người dân Tây Tạng coi đây là một cuộc xâm lược, còn Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) gọi đó là “cuộc giải phóng hòa bình Tây Tạng”.

Ngày 10/3/1959, người Tây Tạng đã tổ chức một cuộc biểu tình lớn tại thủ đô Lhasa nhằm kêu gọi binh lính Trung Quốc rút khỏi Tây Tạng, tái khẳng định rằng Tây Tạng là một quốc gia độc lập.

Cuộc biểu tình ôn hòa này đã bị quân đội Trung Quốc trấn áp quyết liệt bằng vũ lực. Ước tính có khoảng 85.00-87.000 người Tây Tạng tử vong trong cuộc xung đột. Lãnh tụ tinh thần của Tây Tạng, Đạt Lai Lạt Ma buộc phải rời khỏi quê hương và sống lưu vong tại Ấn Độ đến ngày nay.

Đạt Lai Lạt Ma, người được trao giải Nobel Hòa bình năm 1989, đã không tham dự lễ kỷ niệm 60 năm cuộc nổi dậy do chính phủ lưu vong Tây Tạng tổ chức tại một ngôi đền ở Dharamsala, miền bắc Ấn Độ.

Tờ HK01 đưa tin, Tổng thống kiêm Thủ tướng chính phủ lưu vong Tây Tạng, ông Lobsang Sangay phát biểu tại buổi lễ: “Trong 60 năm qua, chính phủ Trung Quốc đã tước đoạt mọi quyền lợi của người dân Tây Tạng, liên tục đàn áp và cố gắng xóa bỏ nền văn minh Tây Tạng ra khỏi trái đất này”. Đồng thời, ông cũng mong muốn nối lại đối thoại với Trung Quốc: “Trung Quốc nên nối lại đối thoại. Chúng tôi sẵn sàng giải quyết vấn đề thông qua đối thoại”.

Ông Lobsang Sangay, Tổng thống và Thủ tướng chính phủ lưu vong Tây Tạng. (Ảnh: Wikipedia)

Ông Thomas Mann, nghị sỹ Nghị viện châu Âu tham gia buổi lễ, phát biểu: “Chúng tôi sẽ cùng người dân Tây Tạng chiến đấu. Chúng tôi ủng hộ đối thoại với Trung Quốc”.

ĐCSTQ đã ra lệnh phong tỏa Khu tự trị Tây Tạng từ ngày 30/1/2019 đến ngày 1/4/2019, cấm khách du lịch nước ngoài bước chân vào Tây Tạng.

Đạt Lai Lạt Ma và Tổng thống Tây Tạng, ông Lobsang Sangay tại Diễn đàn Năm mươi. (Ảnh: Tenzin Phende / DIIR)

Đạt Lai Lạt Ma gần đây đã trở thành nhân vật ảnh bìa trong số mới nhất của tạp chí TIME Hoa Kỳ. Tạp chí này còn đăng tải “Cuộc phỏng vấn độc quyền Đạt Lai Lạt Ma” trong 60 năm tha hương tại Ấn Độ, trong đó có nhắc đến việc chọn người kế vị của ông.

Liên quan đến vấn đề chọn người kế vị, vị Lạt Ma 83 tuổi đã đề cập trong cuộc phỏng vấn với truyền thông nước ngoài năm ngoái rằng “không có giới hạn nào trong việc lựa chọn người kế thừa truyền thống”.

Ông cho biết, ngoài cách tìm linh đồng chuyển thế (đứa trẻ) sau khi ông viên tịch, ông cũng có thể chọn 1 tăng lữ có chức vị cao khác để kế vị.

Mỹ Khúc