Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 chính thức được công bố cách đây vài ngày tại Lưỡng hội của ĐCSTQ cho thấy trí tuệ nhân tạo AI, chip, … đã được ĐCSTQ xác định là cốt lõi tạo tiền đề cho những bước đột phá. Nó cho thấy ĐCSTQ đang đẩy mạnh cuộc tấn công chống lại Hoa Kỳ trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Đối mặt với cuộc chiến công nghệ Mỹ-Trung đang leo thang, các ông trùm tài chính Phố Wall, những người bị sa lầy vào trong vòng xoáy này, khó có thể đứng ngoài cuộc, theo Epoch Times ngày 15/3.

ĐCSTQ đưa AI và chip trở thành trọng điểm trong Chiến tranh công nghệ Mỹ-Trung

Vào tháng 3 năm nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một tầm cao mới để Mỹ và Trung Quốc cạnh tranh trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Vào ngày 1/3, “Hội đồng An ninh Quốc gia về Trí tuệ Nhân tạo (NSCAI)” do Quốc hội Mỹ thành lập đã công bố báo cáo cuối cùng, khuyên chính phủ Mỹ hành động để ứng phó với những thách thức của ĐCSTQ nhằm “chiến thắng kỷ nguyên AI”.

Báo cáo chỉ ra rằng AI là “cơ sở của cơ sở” của tất cả các công nghệ và là lĩnh vực kỹ thuật chính trong đầu tư mạo hiểm của các công ty Trung Quốc tại Hoa Kỳ; Ngành công nghiệp chip / bán dẫn là cơ sở của các ngành khác, chẳng hạn như trí tuệ nhân tạo, lĩnh vực quân sự, … và ĐCSTQ đã huy động lực lượng quốc gia, nhắm vào các cơ cấu, công ty và cơ quan nghiên cứu then chốt ở Mỹ, cố tình triển khai các hoạt động đánh cắp và chuyển nhượng công nghệ.

NSCAI khuyến nghị chính phủ Mỹ sử dụng phần cứng của trí tuệ nhân tạo, cụ thể là chip và nhân tài nghiên cứu khoa học, làm điểm nghẽn để đối phó với các thách thức của ĐCSTQ; và đề xuất ba biện pháp đối phó chính: nâng cấp kiểm soát xuất khẩu thiết bị chip quan trọng, máy quang khắc (máy in thạch bản), đặc biệt là phối hợp các chính sách kiểm soát xuất khẩu máy quang khắc của Hà Lan và Nhật Bản; tăng cường sàng lọc/công bố thông tin về đầu tư của ĐCSTQ vào Hoa Kỳ; tăng cường bảo vệ nghiên cứu khoa học và chống lại việc tuyển dụng nhân tài nước ngoài của ĐCSTQ.

Vào ngày 13/3/2021, ĐCSTQ đã ban hành Kế hoạch 5 năm lần thứ 14, trong đó chính thức liệt kê AI là mục tiêu ưu tiên hàng đầu cho nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học và công nghệ biên giới. (Tân Hoa xã đã công bố ảnh chụp màn hình của Kế hoạch 5 năm lần thứ 14)

Thật trùng hợp, vài ngày sau, lưỡng hội  của ĐCSTQ cũng liệt kê trí tuệ nhân tạo (AI) là mục tiêu ưu tiên hàng đầu cho nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học và công nghệ trong 5 năm tới, và phần cứng chip là nền tảng của AI cũng đã được xác định là trọng điểm của nghiên cứu khoa học công nghệ và tối ưu hóa các nguồn lực.

Trên thực tế, đây không phải là cuộc đối đầu đầu tiên giữa Mỹ và Trung trong lĩnh vực khoa học công nghệ và chiến lược quốc gia.

Trong những năm gần đây, chính quyền Trump đã tích cực chống lại tham vọng công nghệ và quân sự của ĐCSTQ. Ví dụ, năm ngoái, họ đã đưa ra danh sách đen chế tài các “công ty quân đội Trung Quốc” để chống lại hành vi ĐCSTQ dùng chiến lược “quân – dân dung hợp”, lợi dụng thành quả khoa học kỹ thuật dân dụng của Mỹ để phát triển thực lực quân sự của ĐCSTQ.

Vào ngày 12/11/2020, chính phủ Mỹ đã ra lệnh cấm người Mỹ đầu tư vào 31 công ty Trung Quốc do quân đội ĐCSTQ sở hữu hoặc kiểm soát. Các công ty Trung Quốc này bao gồm Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc, nơi sản xuất máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm của Quân Giải phóng Nhân dân PLA, và Tập đoàn Khoa học và Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Trung Quốc, nơi sản xuất các hệ thống tên lửa chiến thuật và chiến lược. Bộ Quốc phòng Mỹ đã xác định 31 công ty Trung Quốc này là các “công ty quân sự Trung Quốc” trong danh sách đen được công bố vào tháng 6 và tháng 8 năm đó, đồng thời mở rộng danh sách đen hai lần vào tháng 12 năm ngoái và tháng 1 năm nay.

Theo một báo cáo của Wall Street Journal vào ngày 13/11/2020, nhiều trong số 31 công ty Trung Quốc bị chế tài được niêm yết trên các sàn chứng khoán Trung Quốc đại lục và Hồng Kông, và nhiều công ty cũng được niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Mỹ. Tòa Bạch Ốc nói rằng người Mỹ không biết rằng quỹ hưu trí của họ đã được đầu tư vào những công ty hỗ trợ tham vọng quân sự của ĐCSTQ.

Đồng minh Mỹ tăng cường lệnh cấm chip, tấn công dã tâm quân sự của ĐCSTQ

Truyền thông Mỹ “The WireChina” đưa tin hôm 7/2 rằng chính phủ Mỹ đã vận động chính phủ Hà Lan để ngăn chặn công ty máy quang khắc khổng lồ ASML của Hà Lan bán máy quang khắc để sản xuất chip cho SMIC, nhà sản xuất chip hàng đầu Trung Quốc, vì lý do an ninh.

SMIC là nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc, và các cổ đông chính của nó là các công ty nhà nước. Vào tháng 12/2020, SMIC được chính phủ Mỹ xét duyệt vào loại công ty bị quân đội ĐCSTQ kiểm soát, nhưng kể từ cuối năm đó, thị trường đại lục đã dấy lên tin đồn rằng SMIC đã được cấp giấy phép quy trình sản xuất tại Mỹ, và thậm chí thiết bị chế tạo chip ASML bị đóng băng trong gần ba năm cũng đã được Mỹ cấp phép.

Tuy nhiên, ASML đã đưa ra một thông báo vào tháng 3 để làm rõ rằng vào ngày 1/2/2021, SMIC và ASML đã gia hạn thỏa thuận mua hàng đã ký vào ngày 1/1/2018. Đơn đặt hàng này lên tới 1,2 tỷ đô-la Mỹ, dự kiến sẽ được hoàn thành trong khoảng thời gian từ ngày 16/3/2020 đến ngày 2/3/2021; và đơn đặt hàng chỉ dành cho thiết bị quang khắc “cực tím sâu (DUV)” (không phải máy quang khắc “cực tím cực (EUV)” tiên tiến hơn).

Chỉ có một công ty duy nhất trên thế giới, ASML, có thể sản xuất máy quang khắc EUV, đây là thiết bị chủ chốt để sản xuất chip cao cấp cần thiết cho trí tuệ nhân tạo AI và tên lửa tiên tiến.

Tờ “The WireChina” báo cáo rằng các máy quang khắc EUV có thể giúp ĐCSTQ nhanh chóng nâng cấp công nghệ quân sự, giám sát và AI của mình, nhưng chính quyền Trump đã chặn việc SMIC mua EUV từ ASML vào năm 2018.

Theo báo cáo “hk01” ngày 5/3 của phương tiện truyền thông Hồng Kông, các chuyên gia Đài Loan nói rằng ngay cả khi lệnh cấm của Mỹ được nới lỏng, SMIC có thể có được giấy phép quy trình hoàn thiện (trên 14nm), nhưng họ chỉ được mua thiết bị thế hệ trước của nó. Và sản lượng chip cao cấp của nước này khá thấp và khó có thể đuổi kịp Đài Loan trong ngắn hạn.

Vào ngày 26/9 năm ngoái, Reuters đã trích dẫn một tài liệu từ Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) của Bộ Thương mại Mỹ đề ngày 25/9 cho biết Mỹ sẽ hạn chế nguồn linh kiện xuất khẩu cho SMIC; SMIC đã đưa ra một thông báo vào ngày 4/10 năm đó thừa nhận rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ có thể có “tác động quan trọng và bất lợi đối với hoạt động sản xuất và hoạt động trong tương lai của công ty”.

Vào ngày 3/12/2020, Bộ Quốc phòng Mỹ đã mở rộng các biện pháp chế tài trong danh sách đen liên quan đến quân đội ĐCSTQ, bao gồm SMIC, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc, Công nghệ Xây dựng Trung Quốc và Công ty Tư vấn Kỹ thuật Quốc tế Trung Quốc, và hạn chế các nhà đầu tư Mỹ đầu tư vào nó. Đồng thời, vào ngày 18/12 cùng năm, Bộ Thương mại Mỹ đã liệt hơn 60 công ty Trung Quốc ủng hộ tham vọng quân sự của ĐCSTQ, bao gồm cả SMIC, vào danh sách đen kiểm soát thương mại.

Alibaba hợp tác với quân đội ĐCSTQ đầu tư vào các lĩnh vực trọng điểm của “quân – dân dung hợp”

Mặc dù Mỹ – Trung đang trong cuộc chiến khoa học công nghệ, nhưng cuộc phản công của Mỹ lại gặp phải những hạn chế riêng. Ví dụ, nội bộ chính phủ Mỹ đang chia rẽ về các biện pháp trừng phạt và mở rộng danh sách đen quân sự.

Tờ Wall Street Journal đưa tin vào ngày 15/1/2021 rằng mặc dù ba gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Alibaba, Tencent và Baidu bị cáo buộc hợp tác với quân đội và cơ quan tình báo Trung Quốc, Bộ Tài chính Mỹ lo ngại rằng các lệnh trừng phạt sẽ dẫn đến hậu quả kinh tế nghiêm trọng có quy mô lớn, và phản đối gay gắt việc thêm họ vào danh sách đen.

Vào ngày 12/1 năm nay, RWR Consulting đã phát hành một báo cáo tiết lộ rằng ĐCSTQ đang phát triển một hệ thống điện toán đám mây quân sự bằng cách hợp nhất các công ty như Alibaba và Tencent với các nhà cung cấp thiết bị và các công ty Trung Quốc phát triển vũ khí công nghệ cao. Alibaba, Tencent và Baidu là một trong những nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn nhất ở Trung Quốc.

Sau khi ZTE bị Mỹ chế tài vào năm 2018, ĐCSTQ đã khởi xướng một phong trào sản xuất Chip trên toàn quốc và Alibaba cũng tham gia vào đó. Theo báo cáo của Lu Media vào tháng 5 năm ngoái, Ali “Plattou” dự kiến ​​sẽ trở thành khách hàng lớn của TSMC. TSMC là công xưởng sản xuất chip hàng đầu thế giới tại Đài Loan.

Ngoài việc tích cực đầu tư vào các khu vực trọng yếu về quân sự và dân sự của ĐCSTQ, Alibaba cũng được cho là có nhiều mối quan hệ hơn với quân đội của ĐCSTQ.

Thời báo New York đưa tin vào ngày 16/9/2014 rằng mối liên hệ của Alibaba với quân đội cấp cao của ĐCSTQ đã được chứng minh bằng một tấm bia mộ.

Theo báo cáo, tại thị trấn Trường Thọ, tỉnh Hồ Nam, tấm bia mộ tổ tiên của gia đình ông Trương Chấn, nguyên Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương ĐCSTQ, không chỉ được khắc tên của người đã khuất mà còn cả người sống, là các thành viên trong gia đình, bao gồm con trai thứ hai của ông Trương Chấn, Thiếu tướng Trương Liên Dương, cựu Tổng tham mưu trưởng PLA, và vợ Trần Hiểu Dĩnh.

Trần Hiểu Dĩnh là giám đốc điều hành của CITIC Thế kỷ 21. Trương Liên Dương là thành viên hội đồng quản trị trước tháng 4 năm đó. Chủ tịch hội đồng quản trị của công ty là Vương Quân, con trai của cựu Tướng Quân đội ĐCSTQ và cựu Phó Chủ tịch Vương Chấn.

Vào tháng 1/2014, Alibaba đã chi khoảng 170 triệu đô la Mỹ để mua lại công ty nhỏ vô danh này. Giá cổ phiếu của công ty sau đó đã tăng hơn 7 lần; trước khi được Alibaba mua lại, CITIC Thế kỷ 21 thậm chí còn không có trang web và không có lãi kể từ năm 2006.

New York Times đưa tin rằng vụ mua lại cho thấy các công ty tư nhân của ĐCSTQ thu lợi từ khu vực tư nhân như thế nào, và giá trị thị trường của cổ phiếu mà Trần Hiểu Dĩnh nắm giữ trong CITIC Thế kỷ 21 đã tăng khoảng 500 triệu USD.

Kể từ năm 2018, chip đã trở thành ưu tiên hàng đầu trong chiến lược “quân-dân dung hợp” của ĐCSTQ. Ba gã khổng lồ CNTT lớn của Trung Quốc, thường được gọi là “BAT” (tên viết tắt của Baidu, Ali và Tencent), đều đã bắt đầu phát triển và sản xuất chip.

Theo báo cáo của Lu Media, Ali đã thành lập công ty chip Pingtou Ge, ra mắt CPU Xuantie 910, chip suy luận Hanguang 800 AI; Baidu ra mắt chip Kunlun AI; Tencent thành lập Công ty TNHH Máy tính đám mây Tencent vào năm ngoái, và phạm vi kinh doanh của nó bao gồm thiết kế, nghiên cứu và phát triển “Mạch tích hợp”.

(Còn tiếp)