Tóm tắt bài viết

  • Chiến lược lừa dối của Trung Quốc
  • Trung Quốc sẽ làm gì tiếp theo?
  • Bốn bộ mặt của Trung Quốc

Cho dù phán quyết của tòa trọng tài thường trực bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông nhưng xung đột trong vùng còn lâu mới tới hồi kết.

Ảnh: Các tàu nạo vét Trung Quốc làm việc tại các hòn đảo nhân tạo trên và xung quanh bãi Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa vào ngày 2/5/2016. Mới đây, Hải quân Mỹ đã cử một tàu chiến tới tuần tra gần khu đảo nhân tạo này của Trung Quốc. (Ảnh: Hải quân Hoa Kỳ)
Ảnh: Các tàu nạo vét Trung Quốc làm việc tại các hòn đảo nhân tạo trên và xung quanh bãi Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa vào ngày 2/5/2016. Mới đây, Hải quân Mỹ đã cử một tàu chiến tới tuần tra gần khu đảo nhân tạo này của Trung Quốc. (Ảnh: Hải quân Hoa Kỳ)

Sau khi Tòa trọng tài thường trực (PCA) tại La Haye ra phán quyết bác bỏ tuyên bố chủ quyền ‘đường lưỡi bò’của Trung Quốc trên Biển Đông vào hôm 12/7 với kết luận “không có căn cứ pháp l‎ý để Trung Quốc đòi quyền lịch sử với các vùng biển nằm trong “đường chín đoạn”, Trung Quốc đã nhanh chóng đáp trả.

Bộ Ngoại giao nước này tuyên bố  phán quyết của Tòa án là “vô giá trị và không có giá trị ràng buộc về mặt pháp lý” và Trung Quốc “không chấp nhận và cũng không thừa nhận phán quyết này.”

Dù Bắc Kinh cứ mặc sức hùng hổ, Trung Quốc đã mất đi luận điểm chính cho hoạt động tuyên truyền, đồng thời cũng mất đi cơ hội tốt nhất để thiết lập vị thế trên Biển Đông.

Tuy nhiên, theo ông Dean Cheng, một nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Châu Á của Quỹ Di sản thì “vấn đề này chưa kết thúc.”

‘Tam chiến’ của Trung Quốc tại biển Đông

Tờ  Bắc Kinh buổi tối đưa tin về cuộc diễn tập của tàu hải quân Trung Quốc trên Biển Đông, ảnh chụp tại một cửa hàng ở Bắc Kinh vào ngày 12/7. (Lintao Zhang/Getty Images)
Tờ  Bắc Kinh buổi tối đưa tin về cuộc diễn tập của tàu hải quân Trung Quốc trên Biển Đông, ảnh chụp tại một cửa hàng ở Bắc Kinh vào ngày 12/7. (Lintao Zhang/Getty Images)

Một trong những chiến lược chính mà Trung Quốc áp dụng ở Biển Đông là “Tam chiến”, bao gồm cuộc chiến pháp lý, cuộc chiến tâm lý và cuộc chiến truyền thông.

Chính phủ Trung Quốc gửi fax tới công ty quản lý của một số sao Hoa Ngữ với nội dung yêu cầu các nghệ sỹ phải sử dụng sức ảnh hưởng của mình trên mạng xã hội để tuyên truyền về vấn đề này, nếu không, họ sẽ bị “cấm vận”, hạn chế các hoạt động trong nước.

Theo mô tả của Văn phòng Đánh giá Mạng lưới (ONA), một cơ quan tham mưu của Lầu Năm Góc, chiến lược “tam chiến” của Trung Quốc thực chất là “bất cứ thủ đoạn nào cũng có thể được sử dụng để phục vụ chiến tranh và Trung Quốc dùng lừa dối để thay đổi môi trường chiến lược, khiến các động thái can thiệp quân sự trở thành vô lý.”

Ví dụ, nếu Mỹ muốn tham dự vào Biển Đông bằng cách đưa Hải quân Mỹ tới cập cảng của một nước nào đó trong khu vực, Trung Quốc sẽ sử dụng chiến lược “tam chiến” để tác động dư luận, gây áp lực tâm lý với các nước, đồng thời phủ nhận thẩm quyền pháp lý của Mỹ trong khu vực. Tất cả những việc này là nhằm khiến Mỹ không thể can thiệp vào vấn đề Biển Đông.

Ông Cheng nói rằng cách thức thực hiện cuộc chiến pháp lý của Trung Quốc là họ không quan tâm tới quan điểm của cơ quan tư pháp khác. Ông nhấn mạnh rằng một số giáo sư luật người Trung Quốc và những nhân vật khác đã cố gắng làm mất uy tín của Tòa án Trọng tài thường trực, nói rằng Tòa án không có thẩm quyền đối với vụ việc tại Biển Đông.

Về cốt lõi, chiến lược “tam chiến” của Trung Quốc là một chiến lược làm sai lệch và bóp méo thông tin. Đây là một dạng thức tuyên truyền, bắt đầu bằng việc tạo ra một lời nói dối từ một chút xíu sự thật, sau đó dùng lời nói dối này làm nền tảng để đưa ra các lập luận nghe có vẻ hợp pháp.

Một mục tiêu quan trọng của chiến lược làm sai lệch thông tin là nhằm thao túng thông tin của các hãng tin và các cơ quan nghiên cứu có uy tín, để sau đó Trung Quốc có thể lợi dụng chính những hãng tin và cơ quan đó và đưa ra những lập luận khác.

Trong vụ việc Biển Đông, chiến lược này thể hiện rõ trong tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với gần như toàn bộ khu vực. Và với tuyên bố như vậy, Trung Quốc tự cho mình có quyền xây dựng các hòn đảo nhân tạo, tuyên bố vùng phòng thủ xung quanh các đảo đó, và đuổi các tàu nước khác ra khỏi khu vực.

Trung Quốc sẽ làm gì tiếp theo?

Theo bản thông cáo báo chí của Tòa trọng tài thường trực, Trung Quốc đã từ chối tham dự phiên tòa, nhưng dù Trung Quốc có vắng mặt, Tòa án vẫn tiến hành các bước để “kiểm tra tính chính xác của các tuyên bố của Philippines“. Các bước này bao gồm việc chất vấn phía Philippines, cử các chuyên gia độc lập “báo cáo với Tòa án về các vấn đề kỹ thuật” và thu thập chứng cứ lịch sử liên quan đến Biển Đông và cung cấp chứng cứ này để cho các bên phản hồi.

Cuối cùng, Tòa trọng tài thường trực đã ra phán quyết bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc. Tòa khẳng định trong bản thông cáo báo chí rằng tuyên bố của Trung Quốc là không phù hợp với Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Sơ đồ mô tả tuyên bố chủ quyền của các quốc gia trên Biển Đông
Sơ đồ mô tả tuyên bố chủ quyền của các quốc gia trên Biển Đông

Bất chấp phán quyết của Tòa án, Trung Quốc đã nhiều lần tuyên bố sẽ “không chấp nhận và cũng không tham gia vào buổi phân xử đơn phương do Philippines khởi xướng“, theo thông cáo báo chí.

Theo ông Cheng, Trung Quốc đã không tham dự phiên tòa với lý do đơn giản rằng “họ biết vụ việc của họ sẽ không trụ vững trước quy định hiện hành của luật pháp quốc tế“. Tuy nhiên, theo ông Cheng, “Trung Quốc chưa bao giờ nhượng bộ trên Biển Đông, và giờ họ cũng sẽ không nhượng bộ“.

Trung Quốc hiện tung ra một đợt tuyên truyền mới để làm mất uy tín của Tòa trọng tài thường trực như các trọng tài bị Philippines mua chuộc… và có thể sẽ cố tạo ra một luồng thông tin sai lệch mới để làm căn cứ cho tuyên bố của họ.

Hiện trang web của Tòa trọng tài cũng đang bị tấn công và không thể truy cập kể từ khi ra phán quyết.

Lỗi 500 khi truy cập vào website của Tòa trọng tài quốc tế. (Ảnh chụp màn hình)
Lỗi 500 khi truy cập vào website của Tòa trọng tài quốc tế. (Ảnh chụp màn hình)

Cũng có khả năng Trung Quốc sẽ tăng cường sức mạnh quân sự hoặc tiến hành nhiều hoạt động dân sự hơn nữa ở Biển Đông.

Bốn bộ mặt của Trung Quốc

Hai hình ảnh được "Nhân dân nhật báo" sử dụng trong chiến dịch nhuộm đỏ Weibo nhằm khẳng định sự tồn tại của "Đường lưỡi bò" tại Biển Đông dù yêu sách này đã bị bác bỏ
Hai hình ảnh được “Nhân dân nhật báo” sử dụng trong chiến dịch nhuộm đỏ Weibo nhằm khẳng định sự tồn tại của “Đường lưỡi bò” tại Biển Đông dù yêu sách này đã bị bác bỏ

Trung Quốc có bốn bộ mặt trong xung đột Biển Đông: Một là đe dọa quân sự, hai là hoạt động dân sự hòa bình, ba là lợi ích tài chính, và bốn là lừa dối chiến lược.

Phán quyết của Tòa án trọng tài thường trực đã giáng một đòn lên bộ mặt lừa dối chiến lược của Trung Quốc, nhưng những bộ mặt khác thì hầu như vẫn còn nguyên vẹn.

Ông Chen nói: “Tôi nghĩ rằng Trung Quốc sẽ chơi con bài về hoạt động du lịch“, ông nói thêm  rằng nước này đã tổ chức các chuyến bay du lịch đến Biển Đông. Có khả năng Trung Quốc cũng sẽ gia tăng động thái sức mạnh quân sự và tìm kiếm một lý do phù hợp để biện minh cho các hoạt động du lịch trái pháp luật của họ tại khu vực.

Ông Chen lưu ý rằng Trung Quốc cũng có thể dùng đến công cụ ngoại giao và xây dựng phe đồng minh, trong đó có khả năng bao gồm Lào, Campuchia và Brunei. Trung Quốc có thể thỏa thuận với các nước này: “nói và làm việc với chúng tôi thì các ông sẽ có lợi, còn phản đối chúng tôi thì các ông sẽ chẳng được gì.

Joshua Philipp, Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh

Mai Lan biên dịch

Xem thêm:

Từ Khóa: Thể Loại: Góc nhìn Thế giới

CLIP HAY