Sự chậm trễ tiến trình phi hạt nhân hoá của Bình Nhưỡng đang tạo ra một cái bóng u ám bao phủ dự án đường sắt xuyên biên giới đầy tham vọng của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, trong khi Washington ngờ có sự ngăn cản đối với bước tiến cụ thể của Triều Tiên. 

Hôm thứ Năm (30/8), Bộ Tư lệnh Liên Hợp Quốc (UNC) tuyên bố từ chối cấp phép cho Seoul tiến vào Triều Tiên nghiên cứu thực địa liên quan đến một dự án đường sắt liên kết của 2 nước, theo tờ The Hankyoreh.

Bình Nhưỡng đình trệ, Hàn Quốc đã khởi động liên kết liên Triều

Diễn tiến báo hiệu sự khó khăn mà Tổng thống Moon sẽ phải đối mặt khi cố gắng theo đuổi gia nhập kinh tế với Triều Tiên trong khi vẫn cần duy trì sự thống nhất với Washington.

Tin tức cho hay, chính phủ Hàn Quốc hôm 23/8 đã gửi một đầu máy xe lửa với 6 toa tàu chở khách nhằm kiểm tra tuyến Gyeongui, hành trình mở rộng từ Seoul đến thành phố Sinuiju, Triều Tiên dọc theo biên giới Trung Quốc thông qua Bình Nhưỡng.

Thỏa thuận ngừng bắn trong chiến tranh liên Triều cho phép UNC có quyền cho phép người và hàng hóa đi qua biên giới quân sự 2 miền.

Tư lệnh Liên Hợp Quốc. (Ảnh: Mikrotron)

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dường như ngày càng thất vọng với những cuộc đàm phán bị đình trệ. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã lên kế hoạch tới thăm Triều Tiên nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán giải trừ vũ khí bị trì hoãn, nhưng Tổng thống Trump đã yêu cầu hoãn chuyến đi bởi Bình Nhưỡng không cho thấy có sự tiến bộ nào đáng kể.

Tổng thống Trump cũng cảnh báo sự can thiệp của Trung Quốc đối với Triều Tiên.

Một người lính tại nhà ga Imjingang gần khu phi quân sự trên tuyến Gyeongui. UNC đã từ chối cho phép Hàn Quốc gửi tàu chạy thử nghiệm từ Seoul thông qua biên giới. (Ảnh: Reuters)

Dự án gắn kết tham vọng bằng tuyến đường sắt xuyên Á, Âu

Trong thời kỳ thuộc địa, bán đảo liên Triều được kết nối bằng đường sắt. Các tuyến chính là Gyeongui, chạy dọc theo phía bờ tây của đất nước, và tuyến Donghae chạy dọc theo bờ biển phía đông đến Nga. Seoul và Bình Nhưỡng đã đồng ý liên kết các tuyến đường sắt bị chia cắt như một phần của hiệp ước 1992.

Kế hoạch này đã được phê duyệt bởi cựu Tổng thống Kim Dae-jung, các công trình được xây dựng dưới thời chính quyền Tổng thống Roh Moo-hyun và được thử nghiệm trong năm 2007. Dự án đã bị tạm dừng ngay sau đó, và quan hệ giữa 2 nước Triều Tiên, Hàn Quốc đã xấu đi dưới thời chính quyền mới.

Tổng thống Moon Jae-in đã đưa kế hoạch này vào lộ trình hội nhập kinh tế mới cho bán đảo Triều Tiên, cái mà ông đã chia sẻ với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Dự án đường sắt tham vọng kết nối liên Triều. (Ảnh: You Tube)

Vành đai môi trường và du lịch liên Triều

Bản thiết kế cho khu vực dọc theo tuyến Donghae là một vành đai năng lượng và tài nguyên, trong khi khu vực dọc theo tuyến Gyeongui trở thành một khu vực giao thông, hậu cần và khu công nghiệp. Khu phi quân sự, vùng đất không người trở thành thiên đường cho thiên nhiên và động vật hoang dã, được đặt tên vành đai về môi trường và du lịch.

Bờ biển phía đông của Triều Tiên, sẽ mở rộng sang Nga, là một địa điểm tiềm năng cho hợp tác năng lượng. Seoul và Moscow đã đồng ý tại một hội nghị thượng đỉnh hồi tháng Sáu để nghiên cứu xây dựng một đường ống dẫn khí đốt từ Nga đến Hàn Quốc sau khi Bình Nhưỡng thề sẽ phi hạt nhân hoá hồi đầu tháng trước. Bắc Hàn và Nam Hàn cũng nhắm tới việc thăm dò chung các nguồn tài nguyên ngầm phong phú như Magiêzit.

Bờ biển phía Tây của bán đảo sẽ được đệm lót bởi các trung tâm mua sắm lớn. Tuyến đường sắt sẽ liên kết thủ đô của Hàn Quốc với khu công nghiệp Kaesong Bình Nhưỡng và Sinuiju trên biên giới Trung Quốc.

Bằng cách liên kết các tuyến đường sắt và đường cao tốc với Triều Tiên, Hàn Quốc hy vọng sẽ kết nối châu Âu thông qua Nga và Trung Quốc. Tổng thống Moon ước tính 170 nghìn tỷ won (153 tỷ USD) lợi ích tiềm năng trong 30 năm khi khai thác kinh tế mới tại khu du lịch núi Kumgang và khu công nghiệp Kaesong cũng như thăm dò tài nguyên.

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. (Ảnh: Reuters/AP)

Seoul gặp khó khăn hơn bởi các đòi hỏi của Bình Nhưỡng

Hàn Quốc buộc phải trì hoãn mở lại văn phòng liên lạc ngoại giao tại Kaesong như đã thỏa thuận trong hội nghị thượng đỉnh hồi tháng Tư. Trong khi đó, Bình Nhưỡng đang ngày càng thể hiện sự thoái chí với Seoul, khi buộc phải tuân thủ các biện pháp trừng phạt quốc tế. Tờ báo nhà nước Triều Tiên, Rodong Sinmun cho biết hồi tháng Bảy rằng: Hàn Quốc đang phí thời gian cho các dự án ít tiền như kiểm tra chung, khảo sát và nghiên cứu.

Mặc dù hội nghị thượng đỉnh liên Triều lần 3 được lên kế hoạch diễn ra vào tháng 9, Seoul sẽ gặp khó khăn hơn trong việc đáp ứng các đòi hỏi của Bình Nhưỡng cho sự hợp tác kinh tế lớn hơn trong khi tiến trình phi hạt nhân hóa vẫn đình trệ.

Triệu Hằng