Thủ hiến vùng Catalonia, Carles Carles Puigdemont đã ký một văn kiện tuyên bố độc lập tách khỏi Tây Ban Nha, song tạm hoãn thi hành để mở cửa đối thoại với chính quyền Tây Ban Nha.

Văn kiện cho biết: “Catalonia hôm nay khôi phục chủ quyền đầy đủ. Chúng tôi kêu gọi tất cả các quốc gia, các tổ chức quốc tế công nhận nhà nước cộng hòa Catalonia là một quốc gia độc lập có chủ quyền. Chúng tôi kêu gọi chính quyền Catalonia thực thi tất cả các biện pháp cần thiết để tuyên bố này trở thành hiện thực và có hiệu lực hoàn toàn”, theo Washington Post.

Hôm 10/10, Thủ hiến vùng Catalonia, ông Carles Puigdemon, đã có bài phát biểu được mong đợi trước hội đồng lập pháp của khu vực sau khi có cuộc họp với các lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) và đại diện các nhóm phong trào ở khu tự trị Catalonia.

Tuy nhiên, thay vì tuyên bố độc lập, ông Puigdemon lại đề nghị trước hội đồng lập pháp Catalonia hoãn tuyên bố độc lập, mở đường cho một cơ hội đàm phán với chính phủ.

“Chúng ta phải bắt đầu đàm phán vì nếu không làm vậy có thể chúng ta sẽ không bao giờ đạt được các mục tiêu của mình”, ông Puigdemon nói thêm, “Tôi không có ý định định gây ra mối đe dọa nào. Chúng ta đều phải hành xử có trách nhiệm và cần hạ nhiệt căng thẳng chứ không thể làm tình hình phức tạp hơn”.

Thủ hiến vùng Catalonia, Carles Carles Puigdemont có bài phát biểu được mong đợi trước hội đồng lập pháp hôm 10/10 (Ảnh: BBC)
Thủ hiến vùng Catalonia, Carles Carles Puigdemont có bài phát biểu được mong đợi trước hội đồng lập pháp hôm 10/10 (Ảnh: BBC)

Trước đó, ông Puigdemont nói với hội đồng lập pháp Catalonia ở Barcelona rằng khu vực này đã giành được quyền độc lập sau cuộc trưng cầu dân ý, bất chấp sự phản đối của chính quyền trung ương Tây Ban Nha hôm 1/10.

Cuộc trưng cầu dân ý cho kết quả gần 90% số cử tri ủng hộ độc lập, song thực tế con số này thấp hơn nhiều. Kết quả kiểm phiếu đầy đủ của cuộc trưng cầu ý dân hôm 1/10 vừa qua được công bố trên mạng Internet cho thấy 2.044.038 người trong tổng số 2.286.217 người tham gia bỏ phiếu ủng hộ độc lập cho Catalonia , với tỷ lệ số người đi bỏ phiếu đạt 43%.

Trước đó, hôm 5/10, Tòa án Hiến pháp Tây Ban Nha ra lệnh đình chỉ phiên họp của cơ quan lập pháp Catalonia, mà tại đó giới lãnh đạo vùng tự trị này sẽ đơn phương tuyên bố độc lập.

Ông Puigdemont nói về quyết định hoãn tuyên bố độc lập hôm 10/10, rằng: “Tôi muốn theo ý của người dân Catalonia để trở thành một quốc gia độc lập. Nhưng bằng cách đình chỉ tiến trình độc lập, chúng ta đang tạo ra một cử chỉ trách nhiệm đối với việc đối thoại.”

Bản thân ông Puigdemont cũng đối mặt với sức ép từ EU buộc từ bỏ kế hoạch ly khai.

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk đều kêu gọi ông Puigdemont không tuyên bố độc lập. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bác bỏ đề nghị của ông Puigdemont muốn Liên minh châu Âu (EU) đứng ra hòa giải giữa Barcelona và Madrid, nói rằng ông tin tưởng Chính phủ Tây Ban Nha có thể giải quyết tình hình.

Bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Pháp Nathalie Loiseau trả lời kênh truyền hình Pháp CNews rằng: “Nếu Catalonia tuyên bố độc lập, tuyên bố đó sẽ không được công nhận. Hậu quả đầu tiên là vùng lãnh thổ này sẽ bị loại khỏi EU”.

Quyết định của ông Puigdemont ngay lập tức phải hứng chịu những chỉ trích từ phía những người ủng hộ.

“Đây không phải là tuyên bố độc lập. Sự tin tưởng vào chính phủ Catalonia đã bị phá hủy “, ông Quim Arrufat, phát ngôn viên của đảng CUP nói. “Chúng tôi sẽ không cho mọi chuyện kết thúc mà không áp dụng kết quả của cuộc trưng cầu dân ý.”

Ước tính có khoảng 30.000 người đứng trước tòa nhà quốc hội, reo hò, chờ đợi bài phát biểu tuyên bố độc lập của ông Puigdemont song đám đông sớm rơi vào im lặng khi biết quyết định độc lập, quá trình ly khai sẽ bị đình chỉ. Một số huýt sáo thể hiện sự không tán thành.

Người dân Catalunia chờ đợi bài phát biểu của Thủ hiến vùng Catalunia (Ảnh: AFP)

Chính quyền Tây Ban Nha đã nhanh chóng có phản ứng trước tuyên bố của Thủ hiến vùng Catalonia.

Phó Thủ tướng Tây Ban Nha Soraya Saenz de Santamaria thông báo Thủ tướng nước này Mariano Rajoy đã triệu tập cuộc họp nội các khẩn cấp vào lúc 7h (GMT) ngày 11/10 (tức 14h theo giờ Hà Nội) để đưa ra quyết định đáp lại tuyên bố độc lập của vùng Catalonia.

Phó Thủ tướng Tây Ban Nha cũng thông báo với phóng viên rằng Thủ hiến vùng Catalonia Carles Puigdemont là “một người không biết mình đang đứng ở đâu, sẽ đi đến đâu và đi với ai”, sau khi ông này hoãn tuyên bố độc lập nhằm mở cửa đối thoại với Madrid.

Theo bà Saenz de Santamaria, Thủ hiến vùng Catalonia nên trở lại con đường của pháp luật nếu ông muốn đàm phán diễn ra, ngoài ra ông cũng không có quyền tiến hành hòa giải với chính quyền trung ương. Bà nêu rõ: “Ông Puigdemont hay bất kỳ ai cũng đều không thể tuyên bố tiến hành hòa giải. Các cuộc đối thoại cần phải được thực hiện theo đúng pháp luật”.

T.L