Chính quyền Tây Ban Nha sẽ họp nội các vào ngày 21/10 để kích hoạt việc nắm quyền trực tiếp khu tự trị Catalonia. Tuy nhiên, thông tin cho thấy Madrid đã soạn sẵn kế hoạch cho khu vực này.

Reuters dẫn lời đảng Xã hội – đảng đối lập chính của Tây Ban Nha – cho biết họ sẽ ủng hộ Madrid can thiệp để nắm quyền trực tiếp vùng Catalonia đòi độc lập.

Catalonia là nơi 7,5 triệu người sinh sống. Vùng tự trị giàu có này chiếm gần 1/5 nền kinh tế Tây Ban Nha, dẫn đầu tất cả các vùng, luôn tự hào với ngôn ngữ và văn hoá riêng của mình, nhưng lại chia rẽ sâu sắc về việc có nên tách khỏi Tây Ban Nha hay không.

Catalonia đòi độc lập. (Ảnh: RT News)
Catalonia đòi độc lập. (Ảnh: RT News)

Carmen Calvo, một thành viên của đảng này, tiết lộ: Chính quyền trung ương có thể buộc Catalonia tổ chức bầu cử sớm vào tháng 1/2018.

Trong khi đó, người phát ngôn thượng viện Tây Ban Nha cho biết các biện pháp kiểm soát trực tiếp có thể được cơ quan này thông qua vào tuần sau. Bởi họ cần thành lập một ủy ban thảo luận việc chưa từng có tiền lệ này. Hiện tại Đảng Nhân dân của thủ tướng Mariano Rajoy đang nắm đa số trong thượng viện.

Đây sẽ là lần đầu tiên Tây Ban Nha kích hoạt Điều 155 trong hiến pháp nhằm sa thải chính quyền và tổ chức bầu cử sớm tại một khu vực tự trị sau khi lãnh đạo Catalonia, ông Carles Puigdemont cương quyết không nhượng bộ yêu cầu hủy bỏ tuyên bố độc lập của Madrid.

Trong tuyên bố mới nhất ngày 19-10, ông Puigdemont đã khẳng định nghị viện Catalonia sẽ chính thức bỏ phiếu tuyên bố độc lập nếu chính quyền trung ương phớt lờ yêu cầu đàm phán của vùng này.

Rút tiền để phản đối

Cuộc khủng hoảng chính trị đã tác động rõ rệt đối với nền kinh tế khi các chỉ số chứng khoán sụt giảm mạnh kể từ khi Catalonia bỏ phiếu tách khỏi Tây Ban Nha ngày 1/10. Du lịch trong những tuần qua cũng giảm hơn 15%, theo ước tính của các chuyên gia. Madrid mới đây cũng hạ dự báo tăng trưởng năm sau từ 2,6% xuống còn 2,3%.

Tại Barcelona, nhiều người ủng hộ độc lập xếp hàng tại các quầy ngân hàng và máy rút tiền mặt để phản đối chính quyền trung ương và những ngân hàng đã rời khỏi Catalonia bởi lo lắng từ tác động của cuộc khủng hoảng.

Một số người rút khoản tiền 155 euro (tương đương 183 USD) – một tham chiếu đến Điều 155 của hiến pháp Tây Ban Nha, biện pháp chưa từng có trước đây mà Madrid đang sử dụng để bắt đầu kiểm soát Catalonia.

Những người khác chọn rút 1.714 euro (2.023 USD), con số gợi nhắc đến năm 1714, năm mang tính biểu tượng với những người ủng hộ độc lập, đánh dấu việc quân đội của vua Felipe V chiếm đóng Barcelona. Vị vua sau đó đã làm giảm quyền của các vùng đòi độc lập.

“Đây là một cách để phản đối. Chúng tôi không muốn gây bất cứ tổn hại nào cho nền kinh tế Tây Ban Nha hay Catalonia”, Roser Cobos, một luật sư 42 tuổi, vừa rút 1.714 euro. “Đó là cách duy nhất để người Catalonia có thể thể hiện sự bất đồng với thái độ của nhà nước Tây Ban Nha”.

Người dân xếp hàng rút tiền mặt tại chi nhánh ngân hàng Sabadell để phản đối ngân hàng này rút khỏi Catalonia – Ảnh: Reuters
Người dân xếp hàng rút tiền mặt tại chi nhánh ngân hàng Sabadell để phản đối ngân hàng này rút khỏi Catalonia – Ảnh: Reuters

CaixaBank và Sabadell, hai ngân hàng lớn nhất ở Catalonia, nằm trong số 900 công ty đã đăng ký sang các vùng khác của Tây Ban Nha trong bối cảnh cuộc khủng hoảng kéo dài đang ngày càng trở nên đáng lo ngại với các nhà đầu tư.

Madrid tuần này đã cắt giảm dự báo tăng trưởng quốc gia cho năm tới từ 2,6% xuống còn 2,3%, cho biết tình trạng căng thẳng đang khiến nền kinh tế bấp bênh.

Cuộc khủng hoảng cũng làm Liên minh châu Âu, vốn đang gặp khó khăn với Brexit, thêm đau đầu. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk cho biết liên minh không thể đứng ra hòa giải giữa hai bên khi phe ủng hộ ly khai liên tục yêu cầu.

Brussels nhấn mạnh Catalonia là vấn đề nội bộ của Tây Ban Nha. “Chúng tôi đều có cảm xúc, quan điểm và đánh giá riêng, nhưng EU chính thức nói không với việc can thiệp”, ông Tusk phát biểu khi các nhà lãnh đạo EU tập trung cho một cuộc họp thượng đỉnh tại Brussels.

Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thì tuyên bố sẽ ủng hộ Madrid. “Chúng tôi đứng về phía chính phủ Tây Ban Nha”, bà Merkel, nhà lãnh đạo có tiếng nói nhất của châu Âu cho hay.

Tây Ban Nha vừa trải qua 20 ngày đầy hỗn loạn. Cuộc trưng cầu dân ý hôm 1/10 cho kết quả 90% cử tri đi bỏ phiếu muốn Catalonia tách khỏi Tây Ban Nha để trở thành một quốc gia độc lập. Dù vậy, tỷ lệ người đi bầu chỉ là 43%. Tự chủ là vấn đề rất nhạy cảm ở Catalonia, nơi luôn tiềm tàng những bất ổn.

Thanh Hà