Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang cố gắng thực hiện một hành động cân bằng ngoại giao trong dịch Covid-19, khi họ mắc kẹt giữa Trung Quốc đã có các biện pháp hà khắc để ngăn chặn virus lây lan – với các nhà phê bình có ý kiến rằng, hành vi của Trung Quốc là điển hình của sự coi thường nhân quyền.

Tờ The Guardian hôm 18/2 cho biết, trong mỗi cuộc họp báo, tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã biện hộ cho cách xử lý dịch bệnh của Trung Quốc trước những câu hỏi gai góc và liên tiếp từ các nhà báo Mỹ.

Vào cuối tháng Một, trong khi ông Tedros ban bố mối lo ngại quốc tế là “tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng” – quyết định đã bị loại một tuần trước đó theo những gì được cho là áp lực từ Bắc Kinh – thì ông ca ngợi Trung Quốc vì đã bảo vệ phần còn lại của thế giới.

“Trong vài tuần qua chúng ta đã chứng kiến sự xuất hiện của một mầm bệnh chưa từng biết trước đó, đã leo thang thành một bùng phát dịch chưa từng có, và đã được đáp ứng bởi một phản ứng chưa từng thấy”, ông Tedros nói.

“Trung Quốc sẽ được chúc mừng vì những biện pháp phi thường mà họ đã thực hiện để ngăn chặn sự bùng phát bất chấp tác động kinh tế và xã hội nghiêm trọng đang gây ra cho Trung Quốc”.

Ông đã dành những lời khen ngợi tương tự cho Campuchia, một đồng minh của Trung Quốc, nước đã cho phép tàu du lịch MS Westerdam cập cảng sau khi các cảng khác “quay lưng”.

“Đây là một ví dụ điển hình về tình đoàn kết quốc tế mà chúng tôi đã liên tục kêu gọi”, ông Tedros nói.

Trong khi đó, Đài Loan đã phản đối bị xếp hạng nguy cơ “rất cao” giống như Trung Quốc khiến các quốc gia áp đặt lệnh cấm đi lại đối với công dân của Đài Loan.

Đài Loan đã báo cáo chỉ 22 trường hợp nhiễm virus, so với con số của Trung Quốc là hơn 72.400.

Bà Âu Giang An (Joanne Ou) phát ngôn viên của cơ quan ngoại giao Đài Loan nói trong một cuộc họp báo: “Chúng tôi khẩn thiết WHO hãy chuyên nghiệp và trung lập: thoát khỏi yêu sách vô lý của Trung Quốc. Đừng bị Trung Quốc “dắt mũi”.

Trung Quốc từ lâu đã chặn Đài Loan trở thành thành viên độc lập của WHO, bởi xem hòn đảo này thuộc về đại lục.

Khi ông Tedros tới Trung Quốc vào ngày 29/1 gặp Chủ tịch Tập Cận Bình, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói rằng ông Tập rất coi trọng việc hợp tác với WHO.

“Các biện pháp của Trung Quốc không chỉ bảo vệ người dân, mà còn bảo vệ người dân trên toàn thế giới”, Bộ này nói, nhưng tiếp tục đề nghị ông Tedros tán thành chế độ chính trị Trung Quốc.

Trong khi đó, Anh và các nước châu Âu khác đã thực hiện các biện pháp kiểm soát những người đến từ Trung Quốc, Tổng thống Donald Trump đã ban bố một lệnh cấm bất kỳ công dân nước ngoài nào vào Mỹ nếu họ đã ở Trung Quốc trong vòng 14 ngày trước đó.

WHO là một cơ quan của Liên Hợp Quốc mà Trung Quốc đã lãnh đạo. Người tiền nhiệm của ông Tedros là Margaret Chan, người Trung Quốc, và trước đây là giám đốc y tế tại Hồng Kông. Nhưng Trung Quốc không bằng lòng với điều đó. Năm ngoái, Trung Quốc đã chiến thắng trong cuộc đua trở thành người đứng đầu Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO) trước sự phản đối của Mỹ.

Nếu Trung Quốc đã gây áp lực lên WHO để bảo vệ việc Trung Quốc xử lý dịch bệnh, “thì đó là áp lực mà các tổ chức của Liên Hợp Quốc luôn phải chịu từ các nền kinh tế tiên tiến”, Osman Dar, giám đốc của Dự án One Health thuộc Trung tâm Chatham House về An ninh Y tế Toàn cầu nói.