Các nhà lãnh đạo Đông Nam Á ký một thoả thuận về hợp tác khu vực chống chủ nghĩa cực đoan bạo lực vì rủi ro cho các khu vực tăng lên do các chiến binh đang rời bỏ tổ chức Nhà Nước Hồi giáo tự xưng (IS) đang bị thua trận ở Trung Đông

Bản thỏa thuận về hợp tác chống khủng bố quốc tế được 10 quốc gia thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Úc ký kết. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Úc Peter Dutton nói nó bao gồm một loạt sáng kiến ​​và chương trình chung nhằm tăng cường an ninh khu vực, đóng góp vào việc xây dựng năng lực chống khủng bố trên khắp Đông Nam Á.

“Chúng ta phải thừa nhận rằng an ninh quốc gia không thể đạt được một cách độc lập với an ninh khu vực”, Dutton nói tại cuộc họp chống khủng bố trùng với hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo ASEAN tại Sydney.

Ông nói thêm: “Một quốc gia không thể yên tâm về sự an toàn của riêng mình trong khi có những mối đe doạ ở ngay trước ngưỡng cửa của họ”.

Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis hồi tháng trước kêu gọi các quốc gia liên minh đối phó với một cuộc khủng hoảng đang gia tăng bằng cách nhận trách nhiệm về các công dân của họ, những người đã bị giam giữ như những chiến binh nước ngoài cho nhóm IS ở Syria. 

Lực lượng Dân chủ Syria được Mỹ ủng hộ hiện đang giam giữ hàng ngàn tù nhân IS, bao gồm hàng trăm chiến binh nước ngoài từ một số quốc gia.

Ông Dutton nói rằng 220 người Úc đã đến Syria và Iraq để chiến đấu cho IS trước khi tổ chức này bị đánh bại. Ông không nói có bao nhiêu người đã bị bắt, nhưng ít nhất một người bị giam ở Thổ Nhĩ Kỳ.

“Một trong những thách thức lớn nhất đối với Úc và khu vực Đông Nam Á là do những cá nhân này quay lại đất nước chúng ta”, ông Dutton nói.

Ông nói thêm: “Hiện nay có nhiều cá nhân trong cộng đồng của chúng ta, những người muốn làm cho chúng ta tổn hại hơn bao giờ hết”.

Úc đã phải chịu 6 cuộc tấn công khủng bố từ năm 2014 và chính quyền đã ngăn chặn 14 âm mưu khác, Dutton nói.

Những âm mưu phá hoại này bao gồm cố gắng đưa một thiết bị nổ vào máy bay Etihad Airways tại sân bay Sydney vào tháng 7 năm ngoái. 4 người đàn ông ở Sydney bị buộc tội liên quan đến âm mưu do IS chỉ đạo.

Dutton cũng chỉ ra rằng hợp tác quốc tế đã giúp quân đội của chính phủ lấy lại thành phố Marawi ở miền Nam Philippines từ tay các chiến binh vào năm ngoái.

Dutton cho biết: “Trong khi hầu hết các phần tử cực đoan đều bị giết hoặc bị bắt, một số người đã chạy trốn thành công, tạo ra một mối đe dọa đối với Philippines và các nước trong khu vực”. 

Vào thời đỉnh cao của cuộc chiến ở Marawi, khoảng 40 chiến binh nước ngoài đã tới miền Nam Philippines để tham gia cùng hàng trăm chiến binh Philippines tại thành phố ven biển. 14 trong số những người nước ngoài đã bị quân đội giết chết. Không rõ những gì đã xảy ra với những người khác, các quan chức Philippine cho biết.

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte dự kiến ​​sẽ bỏ qua hội nghị thượng đỉnh cuối tuần của ASEAN lần đầu tiên tại Úc, một đối tác đối thoại nhưng không phải là một quốc gia thành viên.

Hàng trăm người biểu tình phản đối đã tập trung tại trung tâm thành phố Sydney vào tối thứ Sáu và Thứ Bảy (16-17/3) để phản đối nhà lãnh đạo Miến Điện Aung San Suu Kyi, Thủ tướng Campuchia Hun Sen về hoàn cảnh của người thiểu số Hồi giáo Rohingya và các vấn đề nhân quyền khác của Myanmar, Campuchia.

An Tuệ