Các nhà bán lẻ toàn cầu đang phải đối mặt với sự giám sát về nguồn cung cấp bông đến từ Tân Cương, một khu vực đang đối mặt với những cáo buộc vi phạm nhân quyền của Trung Quốc .

Theo BBC, nhiều thương hiệu trên thế giới được cho là gián tiếp lấy bông từ vùng Tân Cương, như hai thương hiệu bán lẻ của Nhật Bản là Muji và Uniqlo .

H&M, Esprit và Adidas là một trong số các công ty khác ở cuối chuỗi cung ứng liên quan đến các sản phẩm bông từ Tân Cương, theo một cuộc điều tra của tờ Thời báo phố Wall.

Trung Quốc là một trong những nhà sản xuất bông hàng đầu thế giới và hầu hết các loại cây trồng về bông được trồng ở Tân Cương. Tuy nhiên, các nhóm nhân quyền cho biết người thiểu số Duy Ngô Nhĩ tại những nơi sản xuất bông ở Tân Cương  đang phải đối mặt với lao động cưỡng bức.

Các chuyên gia của Liên Hợp Quốc và các nhóm nhân quyền nói rằng Trung Quốc đang giam giữ hơn một triệu người Duy Ngô Nhĩ và các dân tộc thiểu số khác trong các trại giam rộng lớn. Các nhóm nhân quyền cũng nói rằng những người bị giam giữ trong các trại giam phải học tiếng Trung Quốc, thề trung thành với ông Tập, và từ bỏ đức tin của họ.

Tuy nhiên, chính quyền Trung Quốc lại nói rằng những người này đang theo học tại các “Trung tâm đào tạo nghề”.

Tân Cương là một khu vực sản xuất bông quan trọng tại Trung Quốc. Theo báo cáo của Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), Trung Quốc sản xuất khoảng 22% nguồn cung bông toàn cầu và vào năm 2018, 84% bông Trung Quốc đến từ Tân Cương. Điều này dấy lên sự lo ngại về việc chính quyền Trung Quốc có thể dùng lao động cưỡng bức trong sản xuất bông tại Tân Cương.

Nury Turkel, Chủ tịch Dự án nhân quyền của người Duy Ngô Nhĩ tại Washington cho biết người Duy Ngô Nhĩ đang bị “giam giữ và hành hạ”, đang “bị cuốn vào một hệ thống lao động cưỡng bức rộng lớn” ở Tân Cương. Ông nói rằng ngày càng khó để bỏ qua thực tế rằng hàng hóa được sản xuất tại Tân Cương có “khả năng cao” dùng lao động cưỡng bức.

Amy Lehr, Giám đốc sáng kiến ​​nhân quyền của CSIS nói rằng trong nhiều trường hợp, các công ty phương Tây không mua trực tiếp bông từ các nhà máy Tân Cương. “Thay vào đó, các sản phẩm có thể trải qua nhiều giai đoạn chuyển đổi sau khi rời Tân Cương trước khi chúng được gửi đến các thương hiệu lớn của phương Tây”, cô nói.

Muji và Uniqlo

Muji, chuỗi bán lẻ của Nhật Bản khá cởi mở về nguồn nguyên liệu đến từ Tân Cương. Vào đầu năm nay, chuỗi bán lẻ này đã ra mắt bộ sưu tập mới được sản xuất từ bông của Tân Cương. Một trong những nội dung quảng cáo của chuỗi bán lẻ này về những chiếc áo sơ mi nam “mềm mại và thoáng khí” là được làm từ bông hữu cơ “tinh tế và hoàn toàn được lựa chọn cẩn thận ở Tân Cương”.

Tương tự, Uniqlo, thương hiệu thời trang của Nhật Bản cũng đã quảng cáo về áo sơ mi nam của họ là được làm từ bông Tân Cương “nổi tiếng với chất lượng tuyệt vời”. Nội dung này sau đó đã bị xóa khỏi quảng cáo.

“Uniqlo không có bất kỳ đối tác sản xuất nào ở khu vực Tân Cương. Hơn nữa, các đối tác sản xuất của Uniqlo phải cam kết với các quy tắc ứng xử nghiêm ngặt của công ty chúng tôi. Theo hiểu biết tốt nhất của chúng tôi, điều này có nghĩa là bông của chúng tôi chỉ đến từ các nguồn sử dụng lao động có nhân quyền”, người phát ngôn của Uniqlo nói với BBC.

H&M, Esprit và Adidas

Báo cáo của tờ Thời báo phố Wall, tập trung vào các công nhân tại một nhà máy được điều hành bởi Huafu Fashion ở Aksu, Tân Cương, cho biết sợi được sản xuất ở Tân Cương đã có mặt trong chuỗi cung ứng của một số nhà bán lẻ quốc tế như H&M, Esprit và Adidas.

Nhiều công ty đã xem xét các cáo buộc này, bao gồm cả những công ty không có liên kết rõ ràng với nhà máy Huafu.

Trong một tuyên bố với BBC, Adidas cho biết: “Mặc dù chúng tôi không có mối quan hệ hợp đồng với Huafu Fashion Co., hoặc bất kỳ hợp tác nào với đơn vị kinh doanh này hoặc công ty con của nó, chúng tôi hiện đang điều tra các khiếu nại này”.

“Chúng tôi đã khuyên các nhà cung cấp vật liệu cho chúng tôi không đặt hàng với Huafu cho đến khi chúng tôi hoàn thành các cuộc điều tra đó”, người phát ngôn của Adidas cho biết.

Esprit cho biết trong một tuyên bố: “Chúng tôi kết luận rằng một lượng rất nhỏ bông từ một nhà máy Huafu ở Tân Cương đã được sử dụng với số lượng hạn chế trong hàng may mặc của Esprit” và công ty đã đề nghị tất cả các nhà cung cấp vật liệu cho Esprit không lấy sợi từ Huafu ở Aksu.

H&M cho biết họ không có “mối quan hệ kinh doanh trực tiếp hay gián tiếp” với bất kỳ nhà sản xuất hàng may mặc nào ở khu vực Tân Cương.

“Chúng tôi có mối quan hệ kinh doanh gián tiếp với nhà máy sợi của Huafu ở Shanyu, không nằm ở Tân Cương, và theo dữ liệu của chúng tôi, phần lớn sợi được sử dụng cho sản xuất hàng may mặc của chúng tôi đến từ nhà máy sợi này”, người phát ngôn của H&M nói.