Tóm tắt bài viết

  • Đài Loan nói rằng họ là quốc gia dân tiến, tự trị. Trung Quốc không đồng ý.
  • Bắc Kinh nhắm mục tiêu: Các hãng hàng không, nhằm ngăn chặn sự công nhận quốc tế Đài Loan là quốc gia.
  • Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ lên tiếng "quan ngại sâu sắc" về lá thư Trung Quốc gửi tới các hãng hàng không trong đó có Mỹ.
  • Né Trung Quốc, các hãng hàng không tìm cách gọi Đài Loan.

Các hãng hàng không quốc tế có những lựa chọn khác nhau khi đề cập đến các sân bay của Đài Loan trong bối cảnh Bắc Kinh tìm cách gây sức ép buộc họ không công nhận Đài Loan là một quốc gia.

Dưới chính sách “Một Trung Quốc”, Bắc Kinh xem Đài Loan là một tỉnh li khai mà có thể lấy lại bằng vũ lực nếu cần thiết. Trung Quốc sắt đá về điều này, và thường xuyên tìm cách khẳng định tuyên bố chủ quyền đối với Đài Loan trên toàn thế giới, nhằm ngăn chặn sự công nhận quốc tế: Đài Loan là một quốc gia – bởi điều này có thể thu hẹp quyền hành của Trung Quốc đối với Đài Loan, theo Business Insider.

Trung Quốc thậm chí yêu cầu các quốc gia có quan hệ ngoại giao với Đài Loan phải cắt đứt mối quan hệ của họ.

Bắc Kinh đã đặt tầm ngắm vào mục tiêu mới: các hãng hàng không nước ngoài.

Ngày 25/4, Cục Hàng không dân dụng Trung Quốc (CAA) đã ra lệnh cho một số hãng hàng không quốc tế, bao gồm một số hãng từ Mỹ, phải thay đổi cách mô tả Đài Loan trên trang web và trong các tài liệu quảng cáo của họ.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ lên tiếng

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã xác nhận với tờ Business Insider về việc các hãng hàng không đã nhận được lá thư và cho biết Bộ đã bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc” với chính quyền Trung Quốc tại Bắc Kinh về lệnh này.

“Về các website, chúng tôi phản đối Bắc Kinh ra lệnh cho các công ty Mỹ phải làm thế nào, bao gồm các hãng hàng không, tổ chức trang web của họ nhằm dễ dàng sử dụng cho khách hàng. Các website của Trung Quốc hoạt động tự do và không có sự can thiệp chính trị của Hoa Kỳ”, một viên chức Bộ Ngoại giao trả lời tờ Business Insider. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ “sẽ xem xét thực hiện hành động thích đáng nếu cần thiết để đáp ứng lại hành động không công bằng của Trung Quốc”.

Nhưng đây không phải lần đầu tiên Trung Quốc cố gắng gây ảnh hưởng tới các công ty nước ngoài.

Đầu năm nay, chuỗi khách sạn Marriott buộc phải đóng cửa phiên bản website tiếng Trung trong 1 tuần. Nhà bán lẻ thời trang Zara, cũng được lệnh phải hoàn thành một cuộc “tự kiểm điểm” và phải cải chính vì liệt kê các khu vực là quốc gia.

Quan điểm từ các hãng hàng không quốc tế

Tuyên bố Đài Loan thuộc lãnh thổ Trung Quốc đã dần trở thành một vấn đề khó hiểu về ngoại giao đối với các doanh nghiệp nước ngoài, và hiện là các công ty hàng không. Các hãng lớn đang tìm cách đối phó với Trung Quốc trong nỗ lực bắt các quốc gia nước ngoài tuân thủ mệnh lệnh.

Dưới đây là một số quan điểm của các hãng hàng không quốc tế:

Hàng không American: Đài Loan là một quốc gia có chủ quyền

American Airlines (AA) xác nhận với tờ Business Insider rằng họ nhận được thư từ CAA tháng trước.

AA đã liệt kê Đài Loan là một ‘quốc gia’ trong hộp thả xuống của danh sách đặt vé (trên website).

Năm ngoái AA đã trở thành một cổ đông thiểu số trong hãng vận chuyển lớn nhất của Trung Quốc, China Southern.

Ảnh: Chip Somodevilla/Getty Images

Hàng không Delta: Đài Loan là một khu vực

Vào tháng Giêng năm nay, Delta Air Lines đã bị kiểm duyệt bởi CAA do hãng này đã liệt kê Đài Loan và Tây Tạng là quốc gia trên website. CAA yêu cầu hãng phải có một “lời xin lỗi công khai và ngay lập tức”.

Hãng đã trả lời bằng nói rằng họ đã mắc “một sai lầm nghiêm trọng”.

“Delta nhận ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề này và chúng tôi đã thực hiện các bước ngay lập tức để giải quyết”, theo tuyên bố của công ty.

“Đó là một lỗi vô tình mà không có ý đồ gì về kinh doanh hay chính trị, và chúng tôi xin lỗi sâu sắc về sai lầm này. Là một trong những thị trường quan trọng nhất của chúng tôi, chúng tôi hoàn toàn cam kết với Trung Quốc và khách hàng Trung Quốc”.

Sau đó, Delta Air Lines đã thay đổi điểm đến (Đài Loan, Tây Tạng) từ “Quốc gia” (Country) thành “Quốc gia/ Vùng” (Country/Region).

Ảnh: Mario Tama/Getty Images

Hàng không United: Đài Loan là một quốc gia

Khi Business Insider liên lạc với United Airlines, hãng đã đề nghị chuyển các câu hỏi của tờ báo này tới Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Tuy nhiên, theo tờ Foreign Policy, United đã thực sự nhận được bức thư của CAA. United là một đối tác lớn trên tuyến Mỹ – Trung.

Ảnh: Justin Sullivan/Getty Images

Hàng không British Airways: Đài Loan là một tỉnh của Trung Quốc

Sau sự cố Delta Air Lines trong tháng Giêng, CAA triệu tập 25 đại diện nước ngoài của các hãng hàng không yêu cầu mỗi công ty xóa bất kỳ đề cập nào Đài Loan là quốc gia từ website và các ứng dụng (apps) của họ.

Vào tháng Hai, British Airways, hãng hàng không hàng đầu của Anh, đã bắt đầu liệt kê Đài Bắc là một phần thuộc đất nước “Đài Loan (Trung Quốc)”, với từ Trung Quốc trong dấu ngoặc đơn.

Nhưng sau khi nhận được một số khiếu nại vào tháng Ba, British Airways được báo cáo rằng đã đảo ngược vị trí và xin lỗi các cá nhân đã liên hệ với hãng.

Tuy nhiên, trên website của British Airways tuần này đã liệt kê “Đài Loan – Trung Quốc”, với dấu gạch ngang ở giữa.

Khi được hỏi về sự thay đổi này, British Airways trả lời tờ Business Insider, “Chúng tôi luôn luôn đáp ứng các nghĩa vụ theo luật quốc tế”. Tuy nhiên, công ty không loại trừ các thay đổi khác, và bổ sung rằng họ “thường xuyên thay đổi” trang web.

Hàng không Qantas: Đài Loan là một quốc gia

Qantas xác nhận với tờ Business Insider rằng mới đây họ nhận được lá thư từ CCA, bởi hãng này cũng liệt kê Đài Loan là một quốc gia. Đồng thời, Qantas đã liệt kê Đài Loan, Hồng Kong, Ma Cao là quốc gia trên website của họ, và “Chúng tôi đang sửa lỗi này”, hiện tại vẫn chưa biết Qantas có sửa “lỗi’ hay không.

Hàng không Singapore: Đài Loan là một quốc gia

Singapore Airlines bay tới Đài Bắc, và họ liệt kê là “Đài Loan”.

Khi Business Insider liên hệ để hỏi về bức thư của CAA, Singapore Airlines trả lời rằng đã nhận được câu hỏi của Business Insider và sẽ phản hồi “khi chúng tôi có điều gì đó để chia sẻ”.

Ảnh: Suhaimi Abdullah/Getty Images

Hàng không Etihad Airways: Đài Loan thuộc Trung Quốc

Hàng hàng không quốc gia Ả Rập này có sự sắp xếp bất thường mô tả Đài Loan. Khi đặt vé trên trang chủ của hãng, Đài Loan không được liệt kê là quốc gia hay tỉnh.

Đối với các thành phố của Đài Loan như Đài Trung (Taichung) và Cao Hùng (Kaohsiung), được viết:

“Đài Trung, sân bay Đài Trung, Trung Quốc” (Taichung, Taichung Airport, China)

và “Cao Hùng, sân bay Cao Hùng, Trung Quốc” (Kaohsiung, Kaohsiung Airport, China)

Mẫu máy bay lớn của Etihad, Boeing 787 Dream Liners được trưng bày gần Nhà ga số 4 tại sân bay Heathrow hôm 11/8/2014, London, Anh. (Ảnh: Peter Macdiarmid/Getty Images)

Thời điểm Đài Loan được liệt kê trong danh sách thả xuống khi khách hàng nhập dữ liệu thủ công và được liệt kê là “Đài Loan, sân bay Đài Bắc, Trung Quốc” (Taiwan, Taipei Airport, China)

Hãng Etihad không có phản hồi khi được hỏi về điều này.

Hàng không AirAsia: Không có “quốc gia” nào hết

Mẫu đặt vé của AirAsia không liệt kê các quốc gia hay vùng lãnh thổ ngoài các thành phố điểm đến, điều này dường như giữ cho hãng hàng không thoát khỏi những tình huống khó khăn.

Điều này xảy ra vào tháng 3 năm nay khi cơ quan hàng không Đài Loan gặp AirAsia để yêu cầu một lời giải thích và sửa chữa cho việt bổ sung “Đài Loan, Trung Quốc” sau tên của 2 sân bay Đài Loan.

Hãng hàng không Kuala Lumpur nói rằng họ sẽ điều tra vấn đề này với trụ sở chính và tuân thủ các quy định địa phương tại Đài Loan.

Dường như AirAsia đã giải quyết vấn đề bằng cách xóa tất cả các từ “quốc gia” và “vùng” ra khỏi danh sách sân bay. AirAsia không có phản hồi với câu hỏi từ Business Insider về sự thay đổi này.

Hàng không Malaysia Airlines: Đài Loan là một quốc gia được gọi là “Cộng hòa Trung Quốc” (Republic of China)

Tên chính thức của Đài Loan là Cộng hòa Trung Quốc, đó là cách mà Hàng không Malaysia sử dụng để quảng bá quốc gia này như một điểm đến trong kỳ nghỉ.

Hàng không Lufthansa: Đài Loan là một tỉnh của Trung Quốc

Cùng với British Airways, Lufthansa đã đề cập Đài Loan là “Đài Loan, Trung Quốc” đầu năm nay. Trong khi British Airways đảo ngược quyết định, Lufthansa thì không.

Kết quả là, đại sứ Đài Loan tại Đức đã viết thư cho Lufthansa và 2 công ty khác của Đức, Mercedes-Benz và Bosch, yêu cầu họ ngừng gọi Đài Loan là một phần của Trung Quốc.

Ảnh: tripadvisor

“Các công ty này dường như chịu áp lực nặng nề từ Bắc Kinh, khi Trung Quốc đang uốn nắn Đài Loan trên toàn cầu”, đại diện của Đài Loan tại Đức Shieh Jhy-wey cho biết, “Tuy nhiên, đây là điều chúng tôi không thể chấp nhận và chúng tôi đã yêu cầu một sự điều chỉnh từ các công ty này”.

Hàng không Cathay Pacific: Đài Loan là Quốc gia/Vùng

Hãng hàng không có trụ sở tại Hồng Kong đã xác nhận với Business Insider họ sử dụng thuật ngữ “Quốc gia/Vùng” (Country/Region) trên toàn trang web của họ.

Ảnh: Christian Keenan/Getty Images

Mối quan hệ giữa Hồng Kong và Trung Quốc có thể gây nhiều tranh cãi. Hong Kong cùng với Macao là Đặc khu hành chính của Trung Quốc. Vì vậy, về cơ bản Hồng Kong là khu vực tự trị và có chính phủ.

Trong tất cả các hãng hàng không, Cathay Pacific dường như có nhiều kinh nghiệm đối phó với sự nhạy cảm của Trung Quốc đối với các vùng lãnh thổ mà Bắc Kinh tuyên bố sở hữu.

Hàng không Emirates: Đài Loan là quốc gia

Emirates là một doanh nghiệp nhà nước. Mạng lưới toàn cầu của hãng hàng không bay tới Đài Bắc và công ty này chỉ đề cập Đài Bắc thuộc Đài Loan.

Ảnh: David Ramos/Getty Images

Hàng không Canada: Đài Loan là quốc gia

Hàng không Canada liệt kê sân bay Đài Bắc là “TW” (viết tắt của Taiwan – Đài Loan).

Công ty vẫn chưa có phản hồi cho câu hỏi từ Business Insider.

Một ngày sau khi lá thư từ CAA gửi đi, một phát ngôn viên của Đại sứ quán Trung Quốc tại Canada cho biết: những động thái mới đây của các thượng nghị sĩ Canada lên án hành động của Bắc Kinh tại Biển Đông sẽ “khuấy động những rắc rối”.

Ảnh: Spencer Platt/Getty Images

Hàng không Pháp (Air France): Đài Loan là một quốc gia

Hàng không Pháp đã có chuyến bay liên danh đầu tiên giữa Đài Bắc và Paris với China Airlines của Đài Loan hôm 16/4. Hàng không này liệt kê Đài Loan là quốc gia trên website của họ.

Ảnh: Pascal Le Segretain/Getty Images

Hàng không Garuda, Indonesia: Đài Loan thuộc Trung Quốc

Garuda theo quy ước đặt tên tương tự Etihad, sử dụng Trung Quốc là quốc gia mà không nhắc tới Đài Loan.

Một điểm đến tại Đài Loan trên web của hàng không Indonesia này có ghi: “Đài Bắc, Đài Loan, sân bay quốc tế Đào Viên, Trung Quốc” (Taipei, Taiwan Taoyuan International Airport, China).

Ảnh: ATWOnline

Triệu Hằng